خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
در هرات، یک ابتکار فردی توانسته تصویری متفاوت از فرهنگ کتابخوانی در افغانستان ارائه کند؛ طرحی که یک جوان با سرمایه شخصی آن را به یک کتابخانه سیار تبدیل کرده است.
غلام فاروق محمودی، با هزینه حدود ۵۰۰ هزار افغانی و تهیه نزدیک به ۲۰۰۰ جلد کتاب، پروژهای را زیر نام «پیک کتاب» راهاندازی کرده که هدف آن رساندن کتاب به درب خانههای شهروندان است.
او در گفتوگو با تلویزیون ملی در هرات گفته است که انگیزه اصلیاش ترویج فرهنگ مطالعه در شرایطی است که مراجعه به کتابخانههای عمومی کاهش یافته است. به گفته او، این مدل سیار میتواند دسترسی به کتاب را سادهتر و سریعتر کند.
در تصاویر منتشرشده، موتر شخصی او به یک کتابخانه کوچک سیار تبدیل شده است؛ قفسههایی در داخل موتر ساخته شده و کتابها بهگونه منظم برای انتخاب و توزیع آمادهاند. این کتابخانه هم سفارشهای آنلاین را ثبت میکند و هم با حضور در محلات مختلف شهر، کتابها را مستقیماً به خانهها میرساند.
این ابتکار در شرایطی شکل گرفته که آمار دقیق و منظمی از سرانه مطالعه در افغانستان در دست نیست، اما دادههای سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) نشان میدهد نرخ سواد در سال ۲۰۲۲ حدود ۳۷.۳ درصد بوده است؛ رقمی که برای زنان ۲۲.۶ درصد و برای مردان ۵۲.۱ درصد ثبت شده است.
در کنار این آمار، محدودیتهای آموزشی نیز همچنان ادامه دارد؛ از جمله بستهبودن مکاتب دخترانه و محرومیت میلیونها دختر از آموزش متوسطه، موضوعی که بارها از سوی نهادهای بینالمللی مورد انتقاد قرار گرفته است.
در چنین فضایی، ابتکارهایی مانند «پیک کتاب» هرچند کوچک، اما از نگاه فرهنگی میتواند روزنهای برای حفظ ارتباط جامعه با کتاب و آموزش تلقی شود.
