خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
انتشار ویدیوهایی از سخنرانی شماری از ملاهای وابسته به طالبان، که در آنها زنان و آموزش بهگونهی آشکار تحقیر میشوند، موجی از نگرانی و انتقاد را برانگیخته است؛ منابع هشدار میدهند که تداوم این روند میتواند به نهادینهشدن فرهنگ زنستیزی و مخالفت با آموزش در افغانستان بینجامد.
خبرگزاری آگاه:
در روزهای اخیر، ویدیوهای متعددی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نشان میدهد شماری از ملاهای وابسته به طالبان در مساجد و مدارس دینی، اظهاراتی صریح و تند علیه زنان و آموزش مطرح میکنند.
در این ویدیوها، برخی از این افراد جایگاه زنان را محدود به «خانه و قبرستان» توصیف کرده و درخواستها برای حق آموزش زنان را به تمسخر گرفتهاند. همچنان، شماری از آنان با ابراز مخالفت آشکار با نظام آموزشی، مکتب را بیارزش دانسته و حتا از فرستادن فرزندان خود به مکتب خودداری میکنند.
یکی از این ملاها در سخنرانیاش میگوید که زنان تنها به اندازهای باید آموزش ببینند که «اطاعت از شوهر» و «مسایل دینی ابتدایی» را بدانند و تحصیل فراتر از آن را غیرضروری میداند.
در ویدیوی دیگری، خلیفه دینمحمد، از چهرههای شناختهشده در میان حلقات دینی طالبان در کابل، در واکنش به انتقادها درباره نقض حقوق زنان میگوید که حقوق زن «نشستن در خانه، دریافت نفقه و برقراری رابطه زناشویی» است؛ اظهاراتی که با واکنشهای گسترده در شبکههای اجتماعی همراه شده است.
همزمان، مفتی محمد بلال طاهری، یکی از مدرسان مدارس دینی در ننگرهار، نیز در سخنرانیای اعلام کرده که از اساس با مکتب مخالف است و دانشآموزان مکاتب را «سمبولهای بیادبی» خوانده است. او همچنان آموزش زنان را محدود دانسته و استدلالهایی جنجالی در این زمینه مطرح کرده است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، محدودیتهای گستردهای بر آموزش دختران و حضور اجتماعی زنان اعمال شده است. منابع میگویند این سخنرانیها اغلب در حضور صدها تن ایراد میشود و بهندرت با واکنش انتقادی در داخل مواجه میگردد.
بر اساس بررسی این گزارش، تنها سه مورد از این سخنرانیها بهگونه مستند تحلیل شده، اما منابع تأکید میکنند که موارد مشابه در نقاط مختلف کشور بهصورت گسترده جریان دارد.
در همین حال، پیشتر نیز نوار صوتی منسوب به هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، منتشر شده بود که در آن دستور بستهشدن مکاتب، از جمله مکاتب دخترانه، مطرح شده و «علم مکتب» در تضاد با «آموزههای دینی» توصیف شده است.
همچنان، قوانین جدید طالبان در حوزه امر به معروف و نظام قضایی، محدودیتهای شدیدتری بر زنان اعمال کرده است؛ از جمله محدودیت در رفتوآمد، کار و حتا شنیدهشدن صدای زنان در فضای عمومی.
ناظران هشدار میدهند که تداوم این روند، بهویژه در فضای آموزشی و دینی، میتواند به تقویت نگرشهای افراطی علیه زنان و آموزش انجامیده و پیامدهای درازمدتی بر ساختار اجتماعی افغانستان برجا بگذارد.
