معافیت مالیاتی اعلام شد، اما فشارها ادامه دارد؛ کسبه‌کاران از طالبان شکایت دارند

کسبه‌کاران در کابل، غزنی، پکتیکا و میدان‌وردک می‌گویند افزایش مالیات و هزینه‌های جاری، همراه با کاهش توان خرید مردم، کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را به رکود کشانده است. برخی می‌گویند درآمد فروش دیگر هزینه‌های دکان را نمی‌پوشاند و ناچار شده‌اند جواز فعالیت‌شان را لغو کنند یا دکان و کارخانه‌شان را به فروش بگذارند.

یک دکاندار در نوآباد شهر غزنی که پس از اخراج از ایران دکان پوشاک باز کرده، می‌گوید روزهایی می‌گذرد که حتا یک جوره لباس هم نمی‌فروشد. به گفته او، مردم به بازار می‌آیند، اما پول کافی برای خرید ندارند و تنها نیازهای ضروری را به اندازه توان مالی‌شان تهیه می‌کنند.

در کابل نیز کسبه‌کاران از افزایش اعلان‌های فروش دکان‌ها و اموال آن‌ها خبر می‌دهند. یکی از باشنده‌گان ناحیه سوم شهر می‌گوید این اعلان‌ها را هم در شبکه‌های اجتماعی و هم در بازارها می‌بیند و آن را نشانه‌ای از کمبود کار و درآمد می‌داند.

یک صاحب فروشگاه مواد خوراکی و کارخانه کوچک تولید مواد شوینده در میدان‌وردک می‌گوید هزینه‌های مالیاتی و جاری به‌حدی بالا رفته که فروشش دیگر پاسخ‌گوی مخارج نیست. او از هزینه‌های مستوفیت، شاروالی، اداره محیط زیست و صحت عامه، کرایه جایداد، دست‌مزد کارگران و برق نام می‌برد و می‌گوید برای جلوگیری از ازدست‌رفتن تمام سرمایه‌اش، در نظر دارد فروشگاه و کارخانه را ببندد.

کسبه‌کاران می‌گویند افزون بر مالیات بر عایدات و جواز صنفی، برای تمدید جواز، تنظیف، لوحه، محیط زیست و صحت عامه نیز هزینه می‌پردازند. آنان کاهش دست‌مزدها و فرصت‌های شغلی و افزایش بهای مواد غذایی را از عواملی می‌دانند که توان خرید خانواده‌ها را پایین آورده و بازار را کم‌رونق کرده است.

یک منبع در ریاست مستوفیت پکتیکا می‌گوید به‌طور میانگین، روزانه پنج تن در این ولایت جواز فعالیت تجاری‌شان را لغو می‌کنند و به کسب‌وکارشان پایان می‌دهند.

بر بنیاد گزارش برنامه جهانی غذا درباره وضعیت بازار افغانستان، قدرت خرید کارگران غیرماهر در اگست ۲۰۲۶ نسبت به یک سال پیش ۲۵ درصد و در مقایسه با میانگین سه‌ساله ۲۲ درصد پایین‌تر بوده است. این کاهش توان خرید، به گفته کسبه‌کاران، فروش دکان‌ها را نیز کم کرده است.

طالبان در می ۲۰۲۴ اعلام کردند که کسبه‌کارانی را که فروش سالانه‌شان تا دو میلیون افغانی است، از «مالیه ثابت» معاف می‌کنند. با این حال، شماری از کسبه‌کاران می‌گویند این معافیت در عمل به آنان نرسیده و همچنان از دکان‌ها مالیات و هزینه‌های گوناگون گرفته می‌شود. اطلاعیه وزارت مالیه طالبان درباره معافیت مالیه ثابت

کسبه‌کاران می‌گویند وقتی فروش از هزینه‌های جاری کمتر است، ادامه فعالیت به معنای مصرف‌کردن سرمایه باقی‌مانده است. آنان از طالبان می‌خواهند هزینه‌های کسب‌وکار را کاهش دهند و به رکود بازار و افت توان خرید مردم رسیدگی کنند.