خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
در حالیکه روند مذاکرات هستهای میان واشنگتن و تهران وارد مرحلهای حساس شده، گزارشها از بررسی یک طرح سهصفحهای حکایت دارد که بر اساس آن ایالات متحده در برابر دریافت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، حدود ۲۰ میلیارد دالر از داراییهای مسدودشده تهران را آزاد میکند؛ طرحی که میتواند مسیر توافق را تغییر دهد.
خبرگزاری آگاه:
به گزارش اکسیوس به قلم باراک راوید و مارک کاپوتو، ایالات متحده و ایران در حال بررسی یک چارچوب سهصفحهای برای پایان دادن به جنگ و حلوفصل مناقشه هستهای هستند؛ چارچوبی که یکی از محورهای اصلی آن، تبادل منابع مالی در برابر ذخایر اورانیوم غنیشده ایران عنوان شده است.
بر بنیاد این گزارش، واشنگتن در جریان مذاکرات پیشنهاد کرده است در برابر واگذاری ذخایر اورانیوم ایران، تا ۲۰ میلیارد دالر از داراییهای مسدودشده این کشور را آزاد کند. این موضوع از سوی دو مقام امریکایی و دو منبع آگاه از روند مذاکرات تأیید شده است.
در مقابل، ایران در ابتدا خواهان مبالغ بالاتری بوده و در جریان گفتوگوها ارقام پیشنهادی از ۶ میلیارد دالر تا ۲۷ میلیارد دالر نیز مطرح شده است. به گفته منابع، این ارقام بسته به مرحله مذاکرات تغییر کرده و اکنون روی سطح ۲۰ میلیارد دالر متمرکز شده است.
در بخش هستهای این طرح، هدف اصلی امریکا جلوگیری از دسترسی ایران به ذخایر بزرگ اورانیوم غنیشده عنوان شده است؛ ذخایری که به گفته منابع، شامل حدود ۲۰۰۰ کیلوگرام اورانیوم با غنای مختلف، از جمله ۴۵۰ کیلوگرام با غنای ۶۰ درصد است.
در مقابل، ایران بر «رقیقسازی داخلی» مواد هستهای تأکید دارد، در حالیکه امریکا خواهان انتقال کامل این مواد به خارج از کشور است. بر اساس طرح مصالحه، بخشی از این ذخایر به کشور ثالث منتقل و بخش دیگر تحت نظارت بینالمللی در داخل ایران رقیق خواهد شد.
این تفاهمنامه همچنین شامل تعلیق داوطلبانه برنامه غنیسازی ایران است؛ موضوعی که در آن اختلافات قابل توجهی میان دو طرف باقی مانده است. در حالیکه واشنگتن از تعلیق ۲۰ ساله سخن گفته، ایران پیشنهاد توقف پنجساله را مطرح کرده است.
به گفته منابع، در صورت پیشرفت این چارچوب، ایران اجازه خواهد داشت راکتورهای تحقیقاتی برای تولید ایزوتوپهای طبی را حفظ کند، اما تأسیسات زیرزمینی آن باید غیرفعال باقی بماند.
این گزارش میافزاید که موضوعات دیگری مانند تنگه هرمز، برنامه موشکی ایران و نقش گروههای نیابتی هنوز در متن نهایی توافق مشخص نشده و اختلافات در این بخشها ادامه دارد.
در همین حال، قصر سفید تأکید کرده است که از طریق رسانهها مذاکره نمیکند و برخی منابع ناشناس را فاقد دسترسی به جزئیات دقیق این گفتوگوها خوانده است.
با وجود این، دونالد ترامپ گفته است که دو طرف «بسیار نزدیک به توافق» هستند و در صورت عدم توافق، احتمال ازسرگیری جنگ وجود دارد. او همچنین از امکان تمدید آتشبس فراتر از ۲۱ اپریل سخن گفته است.
تحلیل آگاه:
این طرح در ظاهر یک توافق فنی هستهای است، اما در عمق خود یک معامله سیاسی-اقتصادی پیچیده محسوب میشود که هدف آن مدیریت همزمان دو بحران است: مهار ظرفیت هستهای ایران و آزادسازی تدریجی منابع مالی مسدودشده آن.
با این حال، حساسیت موضوع در سطح داخلی امریکا و ایران میتواند این چارچوب را در معرض فشارهای شدید سیاسی قرار دهد. از یک سو، هرگونه امتیاز مالی به تهران با مخالفت جریانهای تندرو روبهرو خواهد شد و از سوی دیگر، بحث انتقال یا رقیقسازی اورانیوم همچنان نقطه اختلاف اساسی باقی مانده است.
در چنین شرایطی، سرنوشت مذاکرات نه تنها به متن توافق، بلکه به توان سیاسی دو طرف برای مدیریت واکنشهای داخلی و منطقهای گره خورده است.
