در حالیکه تنشهای نظامی در خاورمیانه همچنان ادامه دارد، منابع اطلاعاتی ایالات متحده میگویند نشانههایی بهدست آمده که چین در حال بررسی امکان فراهمسازی سیستمهای راداری و تجهیزات دفاعی پیشرفته برای ایران بوده است؛ اقدامی که میتواند معادلات امنیتی منطقه را وارد مرحله تازهای کند.
خبرگزاری آگاه:
به گزارش شبکه خبری سیبیاس نیوز به نقل از جیمز لاپورتا و همکارانش، نهادهای استخباراتی ایالات متحده پس از آغاز جنگ اخیر امریکا و اسرائیل علیه ایران، به ارزیابیهایی رسیدهاند که نشان میدهد چین ممکن است در حال بررسی انتقال فناوریهای راداری پیشرفته به تهران باشد.
بر اساس این گزارش، تحلیلگران اداره استخبارات دفاعی امریکا (DIA) به این جمعبندی رسیدهاند که پکن احتمالاً گزینه ارائه سیستمهای راداری نوع X-band را مورد بررسی قرار داده است؛ سامانههایی که توانایی شناسایی و رهگیری اهداف پروازی در ارتفاع پایین، از جمله پهپادها و موشکهای کروز را بهطور چشمگیر افزایش میدهد.
در گزارش سیبیاس آمده است که هنوز مشخص نیست چین چنین تجهیزاتی را عملاً در اختیار ایران قرار داده باشد یا خیر، اما همین بررسیها از نگاه واشنگتن نشانهای از احتمال گسترش همکاریهای امنیتی میان چین، روسیه و ایران تلقی میشود.
در همین حال، منابع امریکایی میگویند روسیه نیز در مقاطعی اطلاعات استخباراتی درباره موقعیت نیروهای امریکایی در خاورمیانه را در اختیار ایران قرار داده است؛ موضوعی که در کنار تحرکات احتمالی چین، نگرانیها درباره شکلگیری یک همسویی غیررسمی میان قدرتهای رقیب امریکا را افزایش داده است.
بر بنیاد این گزارش، علاوه بر فناوریهای راداری، احتمال انتقال سامانههای دفاع هوایی و حتی تجهیزات قابل حمل ضد هوایی از سوی چین نیز در ارزیابیهای استخباراتی امریکا مطرح شده است. این موضوع پیشتر در گزارشهایی از شبکه CNN نیز بازتاب یافته بود.
در بخشی از گزارش پنتاگون که در دسامبر منتشر شده، آمده است که شرکتهای ماهوارهای تجاری چین از پیش با نهادهای نظامی ایران در تعامل بودهاند و از دادههای فضایی و تصاویر ماهوارهای در فعالیتهای خود استفاده کردهاند.
همچنین ارزیابی سالانه تهدیدات امنیت جهانی امریکا در سال ۲۰۲۶ هشدار داده است که چین با سرعت در حال توسعه تواناییهای فضایی خود است و این ظرفیت میتواند در خدمت اهداف سیاست خارجی و رقابت با ایالات متحده قرار گیرد.
در واکنش به این گزارشها، مقامهای امریکایی از جمله وزیر دفاع، پیت هگست، گفتهاند که چین به واشنگتن اطمینان داده است که چنین انتقالهایی انجام نخواهد شد. از سوی دیگر، پکن این ادعاها را «بیاساس» خوانده و تأکید کرده است که موضع آن در قبال ایران «شفاف و غیرمداخلهگر» است.
دونالد ترامپ نیز اعلام کرده که در تماس مستقیم با رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، از او خواسته است از هرگونه ارسال سلاح یا تجهیزات نظامی به ایران جلوگیری شود. او هشدار داده است که کشورهایی که چنین اقداماتی انجام دهند ممکن است با تعرفههای سنگین تجاری روبهرو شوند.
تحلیل آگاه:
اگرچه بخش مهمی از این گزارشها بر پایه «ارزیابیهای استخباراتی» و نه شواهد تأییدشده استوار است، اما نفس طرح آن نشان میدهد که رقابت قدرتهای بزرگ از سطح جنگهای نیابتی منطقهای فراتر رفته و به حوزه فناوریهای راهبردی و اطلاعاتی کشیده شده است.
در صورت عملیشدن حتی بخشی از این همکاریها، موازنه امنیتی در خاورمیانه میتواند وارد مرحلهای جدید شود؛ مرحلهای که در آن ایران نه تنها در سطح منطقهای، بلکه در چارچوب حمایتهای تکنولوژیک قدرتهای جهانی نیز مورد توجه قرار میگیرد. در چنین فضایی، مدیریت بحران برای واشنگتن پیچیدهتر شده و دامنه تنشها از میدان نظامی به رقابت ژئوپولیتیک گستردهتر گسترش مییابد.
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری