میراث فرهنگی افغانستان زیر سایه ایدئولوژی و فارسی‌ستیزی طالبان

    سید حسن موسوی در قلب افغانستان امروز، جایی که روزگاری شاعران، عارفان و دانشمندان با قلم و اندیشه خود، فرهنگ و هویت ملی را می‌ساختند، اکنون آرامگاه‌ها و آثار تاریخی با آتش و بی‌توجهی ویران می‌شوند. تخریب آرامگاه خلیل‌الله خلیلی، شاعر و ادیب برجسته زبان فارسی در دانشگاه کابل، و آتش‌زدن آرامگاه دیوانه‌شاه، عارف اسماعیلی در بدخشان، پیامی تلخ و واضح برای نسل جوان و جامعه فرهنگی دارد: علم، هنر،…

    ۴/۴/۱۴۰۴؛ تاریخِ زیبا یا نیاز به معنا؟ نگاهی به بازتاب گسترده یک تاریخ خاص در شبکه‌های اجتماعی افغانستان

    در روز چهارشنبه، چهارم سرطان سال ۱۴۰۴ هجری خورشیدی، فضای مجازی افغانستان، به‌ویژه فیسبوک، شاهد موجی چشمگیر از واکنش‌ها، تصاویر و نوشته‌هایی بود که همگی بر یک نکته تمرکز داشتند: زیبایی و خاص بودن تاریخ ۴/۴/۱۴۰۴. این تاریخ نه‌تنها در روز و ماه و سال، بلکه در نام روز هفته (چهارشنبه) نیز عدد «چهار» را تکرار می‌کند؛ ترکیبی نادر و هماهنگ که ذهن بسیاری از کاربران را به خود جلب…

    تخریب مسجد باب‌الحوائج؛ گامی دیگر در حذف سیستماتیک شیعیان از بافت اجتماعی کابل

    در تازه‌ترین نمونه از فشارهای هدفمند طالبان بر اقلیت‌های مذهبی، مسجد باب‌الحوائج ابوالفضل العباس در منطقه «سناتوریم» غرب کابل، شبانه و بدون هشدار عمومی تخریب شد. همزمان، ده‌ها خانواده شیعه‌مذهب ساکن این محله تحت تهدید، مجبور به ترک خانه‌های خود شدند. این مسجد که در دوران ریاست‌جمهوری حامد کرزی ساخته شده بود، سال‌ها محل عبادت، عزاداری و گردهمایی مذهبی جامعه شیعه منطقه بود. طالبان اکنون مدعی‌اند که بنا بر «زمین…

    افغانستان در بند ایدئولوژی؛ وقتی طالبان نسل آینده را حبس می‌کنند

    خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان، وقتی بر «اصلاح افکار جوانان» تأکید می‌کند، چیزی بیش از یک سخنرانی ساده ارائه نمی‌دهد. این تأکید در واقع نقشه‌ای است برای کنترل نسل آینده افغانستان؛ نسلی که قرار است نه تنها مطیع قدرت سیاسی باشد، بلکه هیچگاه نتواند مستقل فکر کند، سؤال کند یا تصمیم بگیرد. اصلاح افکار در نگاه طالبان، چیزی جز مغزشویی سیستماتیک و یک‌طرفه نیست. در ظاهر، صحبت از…

    سکوت‌های پرصدا در کنفرانس سنای امریکا؛ جنگی که بدون افغان‌ها تعریف شد؛

    سید نجیب الله احمدی   کنفرانس بررسی جنگ افغانستان در مجلس سنای ایالات متحده با حضور جنرالان پیشین، دیپلومات‌ها و مقام‌های سابق افغان، ظاهراً به دنبال پاسخ به یک پرسش اساسی بود: آشتی با طالبان چگونه می‌توانست صورت گیرد و چه تأثیری بر سرنوشت افغانستان می‌داشت؟ اما همین پرسش، با وجود ظاهر عقلانی‌اش، گواه نوعی تأخیر و خودفریبی سیاسی است. کالین جکسون، رئیس جلسه، صادقانه اعتراف کرد که پاسخ به…

    طالبان در دیوانگی ایدئولوژیک: پاسخ به گوترش و انزوای انتخابی افغانستان

    نویسنده : سید حسن موسوی افغانستان امروز در حلقه‌ای از انزوا و محدودیت گرفتار شده است. واکنش طالبان به سخنان آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، چیزی بیش از یک دفاع ساده از محدودیت‌های زنان نیست؛ این یک نمایش قدرت ایدئولوژیک مطلق است. ذبیح‌الله مجاهد با محکوم کردن اظهارات گوترش و تأکید بر رعایت شریعت، نشان داد که طالبان نه فقط یک حکومت سیاسی، بلکه یک جنبش مطلق‌گرا است که کنترل…

    طالبان؛ خزانه‌ پُر، مردم گرسنه

    نگاهی انتقادی به درآمدهای میلیاردی، کمک‌های جهانی و بی‌کفایتی آشکار طالبان در برابر مهاجرین و مردم افغانستان نویسنده: سید حسن موسوی از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، طالبان حاکم بلامنازع افغانستان‌اند؛ حکومتی که به نام دین آمد، اما نه عدالت آورد، نه امنیت سراسری، نه رفاه، نه آموزش، و نه هیچ برنامه‌ی ملی برای توسعه. با وجود میلیاردها دالر درآمد داخلی و کمک‌های گسترده جهانی، مردم افغانستان امروز از ابتدایی‌ترین حقوق…

    عدالت نمایشی طالبان؛ وقتی قدرت، قربانیان و قانون همزمان قربانی می‌شوند

    در افغانستانِ امروز، زن تنها نیست که بی‌پناه شده است؛ خودِ عدالت نیز یتیم است. خبر بازداشت و آزادی فوری یک عضو طالبان به اتهام تجاوز در لغمان، فقط یک رویداد جنایی نیست؛ این حادثه، آینه‌ای است از ساختار قدرتی که در آن، تفنگ جای قانون را گرفته و نفوذ، جای پاسخ‌گویی را. در حالی که گروه طالبان بارها وعده دادند عدالت اسلامی برقرار می‌کنند و امنیت شهروندان را تضمین…

    مکاتب بسته در کویته؛ مهاجر افغان قربانی سیاست‌های کج‌دار و مریز اسلام‌آباد

    نویسنده: سید حسن موسوی کودکی را تصور کنید که در کویته هر صبح با بیک کوچکش به‌سوی مکتب می‌رفت، با رویای معلم شدن، داکتر شدن یا حتی برگشتن به افغانستان و ساختن آینده‌ای بهتر. امروز همان کودک در برابر دروازه‌ای ایستاده که بر آن مهر و لاک زده‌اند؛ دروازه‌ای بسته، امیدی خاموش و آینده‌ای نامعلوم. این تصویر تنها یک روایت فردی نیست؛ خلاصه سرنوشت هزاران کودک مهاجر افغان در پاکستان…

    دهه‌ی شصت؛ آغاز فصلی تاریک با بازی نیابتی ایران در افغانستان

    دهه‌ی شصت خورشیدی با یکی از تاریک‌ترین و خون‌بارترین فصل‌های تاریخ افغانستان در مناطق مرکزی و شمال آغاز شد. نخستین محموله‌های سلاح، پول و نیروی نیابتی از سوی جمهوری اسلامی ایران، وارد منطقه‌ی هزاره‌نشین شد و آتش جنگی داخلی را شعله‌ور ساخت که نه‌تنها بافت اجتماعی هزارجات را در هم کوبید، بلکه منجر به کشتار، کوچ اجباری، و ویرانی بی‌سابقه‌ای شد که آثار آن تا امروز پابرجاست. برخلاف شعارهای پرزرق…

    دیدگاه

    🟩 دیدگاه | خبرگزاری آگاه

    در جهانی پُر از روایت‌های ناگفته، «دیدگاه» دروازه‌ای است برای تحلیل عمیق‌تر، فهم ریشه‌ای‌تر، و طرح پرسش‌هایی که فراتر از تیترهای خبری هستند. در خبرگزاری آگاه، ما صرفاً ناقل خبر نیستیم؛ باور داریم هر واقعه، تصمیم و پدیده، لایه‌هایی دارد که نیازمند تفسیر و بازخوانی است.

    در بخش دیدگاه، مجموعه‌ای از یادداشت‌های تحلیلی، تفسیرهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را منتشر می‌کنیم که یا برآمده از تیم تحریریه آگاهچی‌اند یا از صاحب‌نظران مستقل و متعهد به حقیقت.

    موضع ما روشن است:

    • در کنار مردم ایستاده‌ایم، نه قدرت؛

    • به کرامت انسانی باور داریم، نه تبعیض؛

    • نقد را مسئولیت می‌دانیم، نه دشمنی؛

    • و برای بازتاب دادن صداهایی که سانسور شده‌اند، قلم می‌زنیم.

    در «دیدگاه»، تلاش می‌کنیم فراتر از موج‌های خبری بیندیشیم و به خوانندگان خود، نگاهی چندلایه، مستقل و ریشه‌ای ارائه دهیم.

    شکستن امیدهای جوانان افغان در سایه فساد و تبعیض طالبان

    نویسنده : سید حسن موسوی در کشوری که میلیون‌ها نفر با سایه سنگین فقر دست و پنجه نرم می‌کنند و جوانانش در انتظار فرصتی برای نان‌آوری، روزها در صف‌های طولانی و طاقت‌فرسا می‌ایستند، طالبان روند ثبت‌نام کارگران برای اعزام به قطر را به ابزاری برای کسب درآمد تبدیل کرده‌اند. این ماجرا فراتر از یک فساد ساده است؛ تصویری دردناک از…

    ادامه مطلب ;

    پرواز در سایه بحران؛ جنگنده‌های پاکستان و حاکمیت از دست‌رفته افغانستان

    نویسنده: سید حسن موسوی در شرق افغانستان، در ولایت خوست، بار دیگر مردم بی‌دفاع آسمانی را می‌بینند که از صدای گوش‌خراش جنگنده‌های پاکستانی می‌لرزد. پروازهای کم‌ارتفاع و پرهیاهو که روز و شب را به هم دوخته و زندگی مردم محلی را در سایه ترس قرار داده است. خانواده‌ها با وحشت به دنبال پناهگاه می‌گردند، کودکان از ترس گریه می‌کنند و…

    ادامه مطلب ;

    بازداشت گسترده زنان بدون محرم شرعی؛ پژواک خاموش فریاد‌های نیمی از افغانستان

    بازداشت زنان و دختران به بهانه نداشتن محرم شرعی، فراتر از یک محدودیت حقوقی یا اقدامی امنیتی است؛ این واقعه تلخ، نمادی آشکار و دردناک از سرکوبی عمیق و سیستماتیک است که طالبان با همه قدرت خود بر نیمی از جامعه افغانستان تحمیل کرده‌اند. زنانی که نه فقط نیمی از جمعیت، بلکه ستون‌های حیاتی خانواده، فرهنگ و اقتصاد این سرزمین‌اند،…

    ادامه مطلب ;

    حکمرانی سایه‌ها و بازی قدرت در طالبان؛ نگاهی به هبت‌الله آخوندزاده

    هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، چهره‌ای مرموز است که تاکنون کمتر در انظار عمومی ظاهر شده و اطلاعات دقیقی درباره او در دست نیست. این گمنامی خود به ابزاری برای حفظ و تثبیت قدرت تبدیل شده است؛ حکومتی که بیشتر در سایه و با استفاده از ترس، فشار و تفسیر خاصی از دین، کنترل می‌کند. اظهارات او درباره لزوم اجرای بی‌چون…

    ادامه مطلب ;

    نفرت‌پراکنی سیاسی علیه سادات افغانستان: تحلیل جامعه‌شناختی گفتمان بعضی از پیروان مکتب نصری عبدالعلی مزاری

    تحلیل جامعه‌شناختی گفتمان بعضی از پیروان مکتب نصری عبدالعلی مزاری نویسنده : سید عبدالفتاح درویش این مقاله به بررسی پدیده نفرت‌پراکنی بخشی از پیروان مکتب نصری در جامعه هزاره علیه سادات افغانستان می‌پردازد. با تمرکز بر گفتمان عبدالعلی مزاری و حزب وحدت اسلامی افغانستان در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ خورشیدی، مقاله تلاش می‌کند ریشه‌های هویتی، سیاسی و ایدئولوژیک این تضادها…

    ادامه مطلب ;

    تعهد طالبان به امنیت خط آهن افغان–ترانس: فرصت طلایی یا آزمون بزرگ؟

    تحلیل تعهد طالبان به تأمین امنیت خط آهن افغان–ترانس؛ فرصت یا چالش؟ نویسنده سید حسن موسوی افغانستان امروز در یکی از بحرانی‌ترین دوران‌های تاریخ خود قرار دارد؛ جنگ‌های مداوم، تحریم‌های سخت‌گیرانه و ناپایداری سیاسی، وضعیت پیچیده و پرچالشی را برای کشور رقم زده است. در این شرایط، پروژه راه‌آهن افغان–ترانس که قرار است افغانستان را به ازبکستان و پاکستان متصل…

    ادامه مطلب ;

    عدالت اقلیمی در سرزمین فراموش‌شده؛ افغانستان و مسؤولیت جهانی در قبال محیط زیست

    نگاهی به نظر مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری و اهمیت آن برای افغانستانی که در بحران‌های زیست‌محیطی غرق شده است در حالی که افغانستان سال‌هاست با چالش‌های سیاسی و امنیتی دست‌وپنجه نرم می‌کند، بحرانی پنهان و رو به رشد، آن را در آستانه فروپاشی زیست‌محیطی قرار داده است. نظر مشورتی تازه دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) درباره تعهد دولت‌ها در حفاظت از…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان بدون صدا؛ سرکوب سیستماتیک رسانه‌ها توسط طالبان و سکوت جهان

    نویسنده :سید حسن موسوی نگاهی تحلیلی به بازداشت‌های اخیر خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در افغانستان و روند فزاینده خاموش‌سازی صدای مستقل سه هفته، هفت بازداشت. این آمار نه از یک کشور تحت اشغال نظامی یا درگیر جنگ تمام‌عیار، بلکه از افغانستان طالبان است؛ جایی که نظام‌ حاکم نه با توپ و تانک، بلکه با ترس و سانسور بر جامعه حکومت…

    ادامه مطلب ;

    از دوحه تا بگرام؛ طالبان به کدام قدرت وفادار است؟

    نقشه نفوذ؛ چگونه قطر، چین و روسیه آینده افغانستان را در سایه طالبان بازطراحی می‌کنند؟ در حالی‌که افغانستان پس از سقوط جمهوریت وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی، انزوا و سرکوب شده است، سه کشور – قطر، چین و روسیه – بیش از دیگران برای نفوذ در ساختار سیاسی طالبان و تأثیرگذاری بر آینده این کشور تلاش می‌کنند. طالبان که به‌شدت به…

    ادامه مطلب ;

    سادات و هزاره؛ اختلاف واقعی یا هیاهوی مجازی؟

    نویسنده: سید حسن موسوی در روزهای اخیر، فضای مجازی افغانستان، به‌ویژه فیس‌بوک، شاهد افزایش مباحث تنش‌برانگیز میان برخی کاربران منتسب به جامعه سادات و هزاره‌ها بوده است. این بحث‌ها، هرچند در ظاهر بر هویت، تاریخ و جایگاه اجتماعی این دو گروه متمرکز است، اما تحلیل دقیق‌تر نشان می‌دهد که این اختلافات ریشه در فضای واقعی جامعه ندارد و بیش از…

    ادامه مطلب ;

    کابل در سایه تاریکی و بیکاری: بحران بی‌پایان معیشت زیر حاکمیت طالبان

    کابل؛ پایتختی در آستانه فروپاشی نویسنده: سید حسن موسوی در کابل، زندگی دیگر معنا ندارد. میلیون‌ها نفر نه زندگی می‌کنند، نه حتی امیدی برای آن دارند. در تاریکی، بی‌آبی، گرانی بی‌امان و بیکاری مطلق، تنها هدف «زنده ماندن» است. شهری که زمانی مرکز تحرک، سیاست و امید بود، اکنون به پایتخت فقر، سرگردانی و یأس بدل شده است. طالبان ادعای…

    ادامه مطلب ;

    قتل‌های فراقضایی در سایه عفو عمومی؛ طالبان چگونه امنیت و حقوق را در افغانستان نابود می‌کنند؟

    نویسنده: سید حسن موسوی سه سال از بازگشت طالبان به قدرت می‌گذرد، اما به‌جای امنیت و ثبات، افغانستان به میدان ترس، انتقام و اعدام‌های خاموش تبدیل شده است. موج جدید قتل‌های هدفمند و فراقضایی افسران ارتش، پولیس، حقوق‌دانان و نیروهای نظام پیشین، پرده از حقیقتی تکان‌دهنده برداشته: عفو عمومی طالبان، دروغی سیاسی برای پنهان‌کردن تصفیه‌حسابی خونین بوده است. وعده عفو،…

    ادامه مطلب ;

    طالبان؛ ادعای استقلال یا زانو زدن در برابر قدرت‌های جهانی؟

      طالبان که پس از سقوط دولت پیشین افغانستان بارها از «استقلال کامل» و «حاکمیت بی‌چون‌وچرای» خود سخن گفته‌اند، این‌بار در اقدامی شگفت‌انگیز از ایالات متحده خواسته‌اند تا بازرسی مشترکی از پایگاه نظامی بگرام انجام دهد. حرکتی که در ظاهر می‌تواند تلاشی برای رفع نگرانی‌های امنیتی تلقی شود، اما در باطن، پرده از شکاف‌های عمیق و تناقضات آشکار در سیاست‌های…

    ادامه مطلب ;

    نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان؛ بازگشت‌کنندگان اجباری زیر سایه سرکوب طالبان

    گزارش تازه سازمان ملل متحد درباره وضعیت بازگشت‌کنندگان افغان که به زور از ایران، پاکستان و دیگر کشورهای همسایه به افغانستان بازگردانده شده‌اند، پرده از نقض گسترده حقوق بشر توسط طالبان برداشته است. این گزارش که با مصاحبه‌های دقیق با ۴۹ نفر از بازگشت‌کنندگان تهیه شده، نشان می‌دهد که این افراد با بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه، تهدیدهای امنیتی و رفتارهای غیرانسانی…

    ادامه مطلب ;

    بازگشت کنترل‌شده؛ انتصاب صلاح‌الدین ایوبی و راهبرد نرم طالبان برای مهار شکاف‌های درونی

    📰 تیتر: بازگشت کنترل‌شده؛ انتصاب صلاح‌الدین ایوبی و راهبرد نرم طالبان برای مهار شکاف‌های درونی طالبان اخیراً یکی از فرماندهان بانفوذ و منتقد درونی خود را در موقعیتی دور از پایگاه قومی‌اش منصوب کرده‌اند. این تغییر ظاهراً یک تصمیم اداری ساده است، اما در واقع بخشی از راهبرد پیچیده‌ی طالبان برای مهار نارضایتی‌های داخلی، بازگرداندن ناراضیان به چارچوب قدرت و…

    ادامه مطلب ;
    Back to top button