سقوط کابل در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، فقط نقطه پایانی بر یک شکست نظامی نبود. این پایان، نتیجه یک جنگ تمامعیار روانی و رسانهای بود که ماهها قبل در استودیوهای تلویزیونی افغانستان با پروژههای هدفمند کلید خورده بود. طلوع، بزرگترین و پرمخاطبترین شبکه تلویزیونی افغانستان، سالها چهرهای مدافع آزادی بیان و رسانهای مستقل داشت؛ اما در عمل تبدیل به ابزاری تجاری …
Read More »دیدگاه
۲۴ اسد؛ روزی که سهمیهخواهی قومی احزاب قومگرا کشور را به پرتگاه برد
رهبران و نخبگان احزاب قومی که خود را نماینده گروههای بزرگ قومی میدانستند، نقش کلیدی در بحرانها و شکستهای تاریخی افغانستان ایفا کردند. این گروه محدود با تمرکز بر منافع قبیلهای و رقابتهای سهمخواهانه، به جای وحدت و توسعه، کشور را به سوی بیثباتی و فروپاشی سوق دادند. اما نباید نقش پررنگ و پیچیده کشورها و قدرتهای بیرونی را نادیده …
Read More »محور انحصار قومی؛ ریشه سقوط و تکرار اشتباهات تاریخی در افغانستان
سقوط کابل و فروپاشی ساختار دولت پیشین را نمیتوان تنها به طالبان نسبت داد. یکی از مهمترین عوامل این شکست تاریخی، انحصار قدرت در دست چند گروه قومی محدود بود که با سهمیهبندی قومی و بازیهای سیاسی خود، عملاً مسیر سقوط را هموار کردند. در سالهای پس از سقوط طالبان، چهار قوم اصلی افغانستان — تاجیکها، پشتونها، هزارهها و ازبکها …
Read More »نقطه آغاز سقوط واقعی افغانستان؛ وقتی کرزی طالبان را برادر خواند
نویسنده : مهدی ثاقب سقوط افغانستان در 15 اگست سال 2021 شد اما سقوط واقعی افغانستان زمانی شد که برای اولین بار رئیس جمهور کرزی طالبان را برادر خواند. سقوط افغانستان وقتی بود که شورای عالی صلح بوجود آمد و برهان الدین ربانی رئیس آن خود قربانی صلح شد. سقوط افغانستان زمانی شد که قتل های زنجیره ای قوماندانان مطرح …
Read More »۲۴ اسد؛ روزی که قومگرایی سنگرهای کابل را پیش از طالبان فرو ریخت
نویسنده سید حسن موسوی ۲۴ اسد تنها روزی نبود که طالبان وارد کابل شدند؛ این روز، روز فروپاشی پیدرپی اعتماد و همبستگی ملی بود. آن روز، سنگرهای دفاع از وطن پیش از هر گلولهای، در عمق سیاستهای بیمار و سهمیهبندیهای قومی شکست خورد.سالیان سال، رهبرانی که بهجای مردم، به قوم و قبیله خود وفادار بودند، خاکستر امید را بر سر …
Read More »تخریب مسجد بابالحوائج؛ گامی دیگر در حذف سیستماتیک شیعیان از بافت اجتماعی کابل
در تازهترین نمونه از فشارهای هدفمند طالبان بر اقلیتهای مذهبی، مسجد بابالحوائج ابوالفضل العباس در منطقه «سناتوریم» غرب کابل، شبانه و بدون هشدار عمومی تخریب شد. همزمان، دهها خانواده شیعهمذهب ساکن این محله تحت تهدید، مجبور به ترک خانههای خود شدند. این مسجد که در دوران ریاستجمهوری حامد کرزی ساخته شده بود، سالها محل عبادت، عزاداری و گردهمایی مذهبی جامعه …
Read More »بحران فاضلاب در کابل؛ سرکها و کوچهها به تشناب عمومی بدل شدهاند
کابل، پایتخت افغانستان، امروز با بحرانی روبهروست که نه تنها چهره شهری آن را مخدوش کرده بلکه سلامت عمومی و کرامت انسانی را بهشدت تهدید میکند. نبود سیستم مدرن فاضلاب، فرسودگی شبکه آبروها، کمبود شدید تشنابهای عمومی، و بیتوجهی نهادهای مسئول باعث شده است که خیابانها، جویها و حتی کنار دیوارهای اماکن عمومی به محل رفع حاجت تبدیل شوند؛ صحنهای …
Read More »چرا طالبان «زن» را دشمن اصلی میداند؟
آنچه امروز در افغانستان شاهدیم، فراتر از یک سیاست سرکوبگرانهی معمول است؛ این یک جنگ ایدئولوژیک، فرهنگی و روانی است که طالبان علیه زن آغاز کردهاند. دشمنی طالبان با زنان، از آنچه در ظاهر میبینیم بسیار پیچیدهتر و ریشهدارتر است و بهنوعی نشاندهندهی بحران مشروعیت و قدرت در این نظام است. زنان، به معنای واقعی کلمه، نماد آزادی، دانش، تغییر …
Read More »پیچیدگیها و خطرات تصرف نوار غزه؛ گامی فراتر از تنشهای منطقهای
تصرف کامل غزه؛ پیچیدگیها و پیامدهای منطقهای اظهارات اخیر بنیامین نتانیاهو درباره تصرف کامل نوار غزه، بیش از آنکه صرفاً یک اعلامیه نظامی باشد، بازتابدهنده تغییر راهبردی و عمیق در وضعیت سیاسی و امنیتی منطقه است. این اظهارات نشاندهنده یک گسست جدی از مسیر مذاکرات آتشبس و افزایش تنشهای بیسابقه در خاورمیانه است که ابعاد انسانی، سیاسی و منطقهای گستردهای …
Read More »آموزش در چنبره ایدئولوژی؛ چگونه مدارس دینی آینده افغانستان را شکل میدهند؟
رشد مدارس دینی و مهندسی ایدئولوژیک نسل آینده افغانستان؛ چالش عمیق آموزش و هویت در سایه طالبان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ نه تنها ساختار سیاسی و اجتماعی افغانستان را متحول کرد، بلکه نظام آموزشی کشور را به مسیری تاریک و نگرانکننده سوق داد. ممنوعیت آموزش دختران در سطوح متوسطه و عالی، تعطیلی مدارس دخترانه در بسیاری از …
Read More »بازنمایی سیاست حذف زنان از فضای اقتصادی و اجتماعی افغانستان
تعطیلی آرایشگاههای خانگی و شکستن وسایل توسط امر به معروف طالبان؛ بازنمایی سیاست حذف زنان از فضای اقتصادی و اجتماعی افغانستان اقدام طالبان در بازرسی خانهها و تعطیلی آرایشگاههای خانگی، ظاهراً برخوردی محدود با کسبوکارهای غیررسمی است، اما در واقع بخشی از پروژهای گستردهتر برای سرکوب حضور زنان در عرصههای اقتصادی و اجتماعی کشور محسوب میشود. آرایشگاههای خانگی برای هزاران …
Read More »گسست عمیق میان ایدئولوژی سختگیرانه و جامعه مدرن افغانستان
تحلیل اظهارات هبتالله آخندزاده درباره «فساد ذهن مردم» و بیگانگی با شریعت نویسنده: سید حسن موسوی اظهارات رهبر طالبان، هبتالله آخندزاده، درباره «فساد ذهن مردم» و بیگانگی با شریعت، در نگاه نخست شاید صرفاً نقدی ایدئولوژیک به وضعیت اجتماعی به نظر برسد، اما در واقع پرده از بحرانی عمیق در ساختار قدرت و هویت افغانستان امروز برمیدارد. طالبان زمانی بر …
Read More »حذف شادی؛ پروژه خاموش طالبان برای مهندسی روانی جامعه
در ادامه سیاستهای سختگیرانه فرهنگی و اجتماعی، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بار دیگر نشان داد که دغدغهاش نه معیشت و رفاه مردم، بلکه مهندسی اجتماعی با تحمیل دیدگاههای ایدئولوژیک خود است. دستورالعمل تازه این گروه برای محدودسازی مراسم عروسی در کابل، جدیدترین حلقه از زنجیرهی بلندسرکوبهاییست که جامعه افغانستان را به سمت خفگی روانی و …
Read More »طالبان و سرکوب آزادی بیان؛ سدّی بر راه توسعه و جامعه باز
بازداشت اخیر چند دانشجوی دانشگاه کابل به اتهام «ترویج افکار الحادی» و اقدامات مشابه وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، بار دیگر نشان داد که سیاستهای سرکوبگرانه این گروه در حوزه آزادی بیان و عقیده همچنان ادامه دارد. این روند نه تنها نقض آشکار حقوق بنیادین انسانی است، بلکه آینده فرهنگی و اجتماعی افغانستان را به شکل …
Read More »افغانستان؛ بهشت ناخواسته گروههای تروریستی زیر سایه طالبان
افغانستان این روزها بیش از هر زمان دیگری به مرکزی برای فعالیت گروههای تروریستی تبدیل شده است؛ واقعیتی که بارها توسط گزارشهای سازمان ملل و نهادهای بینالمللی هشدار داده شده است. داعش خراسان، القاعده و تحریک طالبان پاکستان با بهرهگیری از خلأهای امنیتی و ضعف مدیریتی طالبان، به سرعت پایگاههای خود را در مناطق مختلف کشور گسترش دادهاند. طالبان؛ حکومت …
Read More »
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری