خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان اعلام کرده است که در ولسوالی قرغهیی ولایت لغمان، در نزدیکی یک اردوگاه مهاجران و دامنه کوه سیاه، یک ساحه باستانی مربوط به دوره بودایی شناسایی شده است؛ منطقهای که در آن آثار سنگی و معماری کهن مشاهده میشود.
خبرگزاری آگاه:
وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان روز دوشنبه، ۲۱ ثور، از شناسایی یک ساحه باستانی در ولسوالی قرغهیی ولایت لغمان خبر داده است.
به گفته این وزارت، این ساحه در نزدیکی اردوگاه دائمی مهاجران و در دامنه کوه سیاه موقعیت دارد و بررسیهای ابتدایی نشان میدهد که پیشینه تاریخی آن به دوره بودایی بازمیگردد.
در اعلامیه این وزارت آمده است که در این منطقه، آثاری چون مجسمههای حکاکیشده روی سنگ، طاقچهها، دیوارهای قدیمی و سایر نشانههای معماری باستانی مشاهده شده است؛ آثاری که میتواند بخشی از لایههای کمتر شناختهشده تاریخ فرهنگی افغانستان را روشنتر سازد.
در سالهای اخیر، وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان اعلام کرده است که تلاشهایی برای ثبت و بررسی آثار تاریخی در کشور انجام میشود. بر اساس اطلاعات منتشرشده، در جریان سال ۱۴۰۴ خورشیدی حدود ۷۰ اثر تاریخی مورد بررسی قرار گرفته و دستکم ۱۵ اثر جدید نیز در فهرست میراث فرهنگی ثبت شده است.
با این حال، بحث حفاظت از میراث فرهنگی در افغانستان همچنان با حساسیت و توجه گسترده روبهرو است؛ موضوعی که بهویژه با توجه به تجربههای گذشته، اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
در دوره نخست حاکمیت طالبان، برخی از مهمترین آثار تاریخی افغانستان، از جمله مجسمههای بودای بامیان، تخریب شد؛ رویدادی که بازتاب گسترده جهانی به دنبال داشت و همچنان یکی از نقاط بحثبرانگیز در حافظه تاریخی کشور باقی مانده است.
تحلیل آگاه:
کشف آثار باستانی در ولایتی مانند لغمان، بار دیگر ظرفیتهای تاریخی و تمدنی افغانستان را در مرکز توجه قرار میدهد. این کشور در امتداد مسیرهای کهن تمدنی، از بودایی تا اسلامی، لایههای متنوعی از تاریخ را در دل خود حفظ کرده است.
اهمیت چنین کشفی نه تنها در ارزش باستانشناسی آن، بلکه در نقش آن در بازتعریف هویت فرهنگی و تاریخی افغانستان نیز نهفته است. هر اثر تازه، بخشی از روایت گمشدهای است که میتواند تصویر دقیقتری از گذشته این سرزمین ارائه دهد.
در عین حال، تجربههای گذشته نشان میدهد که موضوع میراث فرهنگی در افغانستان همواره در معرض آسیبهای سیاسی، امنیتی و ایدئولوژیک قرار داشته است. از همین رو، نگرانی اصلی کارشناسان، نه فقط کشف آثار، بلکه نحوه حفاظت، ثبت و مدیریت علمی آنهاست.
اگر این روند با برنامهریزی حرفهای و نگاه تخصصی همراه شود، میتواند زمینهساز توسعه گردشگری فرهنگی و افزایش توجه جهانی به افغانستان باشد؛ اما در صورت نبود مدیریت پایدار، این فرصتها بهسادگی قابل از دست رفتن خواهد بود.
