افغانستانِ مصادره‌شده:زمین، عدالت و استبداد فقهی در سایه رهبری هبت‌الله آخندزاده

    نویسنده : سید حسن موسوی افغانستان امروز دیگر صرفاً با بحران اقتصادی، فقر فراگیر یا بی‌ثباتی سیاسی مواجه نیست؛ بلکه در لایه‌های عمیق‌تر ساختار قدرت، با یک بحران حقوقی–سیاسی تمام‌عیار روبه‌روست: بحران مالکیت زمین. این بحران نه یک پیامد ناخواسته، بلکه نتیجه مستقیم تصمیمات آگاهانه و متمرکز در رأس قدرت طالبان است. دستور اخیر هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، مبنی بر سپردن تمامی پرونده‌ها و شکایت‌های مربوط به زمین‌های غصبی به…

    نقش سادات در فدرالیسم: فرصت یا چالش؟

    سید حسن موسوی   در چشم‌انداز سیاسی آینده افغانستان، یکی از مباحثی که همواره با حساسیت و واکنش‌های گوناگون روبرو بوده، بحث نظام فدرالی‌ست؛البته باید تأکید کرد که نظام فدرالی در حال حاضر تنها در حد یک فرضیه سیاسی مطرح است و با توجه به شرایط کنونی، راه درازی تا تحقق آن در پیش است — یا شاید هرگز تحقق نیابد. ساختاری که در آن، قدرت میان واحدهای محلی تقسیم…

    هر روز بیشتر از دیروز؛ سلامت روان زنان افغان در معرض تهدید

    در این روزها، افغانستان به یک میدان نبرد مخفی و خاموش برای زنان تبدیل شده است. با بازگشت طالبان به قدرت، واقعیت‌های وحشتناکی از سرکوب، محدودیت و ظلم بر زنان و دختران افغان سایه انداخته است. زندگی زنان افغان، که پیش‌تر در حال پیشرفت و به دست آوردن حقوق بنیادی خود بود، حالا درگیر یک بحران بی‌رحمانه است که می‌تواند به نسل‌ها آسیب بزند. از ممنوعیت آموزش تا محرومیت از…

    گروگان‌ها، بگرام و بازی پیچیده دیپلماسی در افغانستان

     دیدار امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان، با ادم بولر، نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایالات متحده در امور گروگان‌ها، و آزادی شهروند امریکایی امیر امیری، یک بار دیگر افغانستان را در مرکز معادلات پیچیده دیپلماسی بین‌المللی قرار داده است. این اتفاق نه تنها بازتاب تلاش‌های مستقیم امریکا برای حفاظت از شهروندان خود در خاک افغانستان است، بلکه نشان‌دهنده فشار و تعاملات مستمر طالبان با کشورهای غربی و منطقه‌ای است، حتی پس…

    افغانستان؛ از میدان نبرد تا پرونده حیثیتی

    موشکافی اظهارات ترامپ درباره ناتو، جنگ و معامله با طالبان اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره نقش ناتو در جنگ افغانستان، فقط یک جدل لفظی با متحدان نیست؛ این سخنان بازتاب نگاه ابزاری به افغانستان است. وقتی ترامپ می‌گوید نیروهای ناتو در خط مقدم نبودند و امریکایی‌ها بار جنگ را به دوش کشیدند، او می‌خواهد «مالکیت جنگ» را برای خود ثبت کند. اما جنگ افغانستان نه ملک امریکا بود و نه…

    از کابل تا اسلام‌آباد؛ مهاجران افغان زیر شکنجه سیاست‌های پاکستان و بی‌کفایتی طالبان

    سید حسن موسوی بازداشت گسترده مهاجران افغان در اسلام‌آباد، شکستن دروازه‌ خانه‌ها، انتقال اجباری زنان و کودکان به مراکز اخراج، و ادامه عملیات خانه‌به‌خانه در شهرک «بی ۱۷» تنها یک بحران انسانی نیست؛ این رویداد در حقیقت بازتاب آشکار بن‌بست سیاسی طالبان و فروپاشی روابط کابل–اسلام‌آباد است. آنچه امروز بر مهاجران افغان می‌گذرد، نتیجه مستقیم سیاست‌گذاری‌های غلط، انزوا، و ناتوانی طالبان در مدیریت روابط خارجی است؛ و پاکستان نیز این…

    افغانستان بدون صدا؛ سرکوب سیستماتیک رسانه‌ها توسط طالبان و سکوت جهان

    نویسنده :سید حسن موسوی نگاهی تحلیلی به بازداشت‌های اخیر خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در افغانستان و روند فزاینده خاموش‌سازی صدای مستقل سه هفته، هفت بازداشت. این آمار نه از یک کشور تحت اشغال نظامی یا درگیر جنگ تمام‌عیار، بلکه از افغانستان طالبان است؛ جایی که نظام‌ حاکم نه با توپ و تانک، بلکه با ترس و سانسور بر جامعه حکومت می‌کند. تازه‌ترین گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان نشان می‌دهد که سرکوب…

    وقتی قاضی، قاتل است: قانون جنگلی طالبان

    بازداشت آمر حوزه سوم امنیتی گروه طالبان در ولایت فاریاب به اتهام قتل‌های زنجیره‌ای، پرده دیگری از عمق بحران امنیت و عدالت در افغانستان را برمی‌دارد. این رویداد نه تنها نقض آشکار ادعای طالبان درباره برقراری قانون و نظم است، بلکه نشان می‌دهد که نهادهای امنیتی خود این گروه به جای حافظ نظم، به ابزارهایی برای سرکوب و اجرای عدالت به شیوه‌ای خودسرانه و خونین بدل شده‌اند. گروه طالبان که…

    حکومت فروشی در بامیان؛ طالبان چگونه اداره را به بازار معامله تبدیل کردند

    طالبان روزی با شعار «پاک‌سازی نظام» آمدند، اما حالا همان فساد، با ریش و لنگی، رسمی شده است. فروش بست‌ها و معامله با قدرت، اعتماد عمومی را نابود کرده و اخلاق اداری را به هم ریخته است. در بامیان امروز، دولت دیگر نهاد نیست؛ دکان است. هرکه پول دارد، وارد می‌شود؛ هرکه ندارد، حذف می‌شود. ولسوالی، ریاست، اربابی و حتی بست‌های امنیتی، به اجناس بازار سیاه قدرت تبدیل شده‌اند. این…

    افغانستان در صحنه بازی قدرت‌ها؛ طالبان تماشاچی یا بازیگر؟

    افغانستان در صحنه بازی قدرت‌ها؛ طالبان تماشاچی یا بازیگر؟ سید حسن موسوی آینه سیاست و قدرت در افغانستان این روزها پر از سؤال و اما و اگر است: چه کسی واقعاً افغانستان را هدایت می‌کند؟ طالبان؟ ایران؟ روسیه؟ چین؟ یا آمریکا هنوز در پس‌زمینه؟ روز دوشنبه ششم اکتوبر، نمایندگان ایران، روسیه، چین و پاکستان در مسکو گرد هم آمدند تا درباره افغانستان گفت‌وگو کنند، اما این نشست بیش از یک…

    دیدگاه

    🟩 دیدگاه | خبرگزاری آگاه

    در جهانی پُر از روایت‌های ناگفته، «دیدگاه» دروازه‌ای است برای تحلیل عمیق‌تر، فهم ریشه‌ای‌تر، و طرح پرسش‌هایی که فراتر از تیترهای خبری هستند. در خبرگزاری آگاه، ما صرفاً ناقل خبر نیستیم؛ باور داریم هر واقعه، تصمیم و پدیده، لایه‌هایی دارد که نیازمند تفسیر و بازخوانی است.

    در بخش دیدگاه، مجموعه‌ای از یادداشت‌های تحلیلی، تفسیرهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را منتشر می‌کنیم که یا برآمده از تیم تحریریه آگاهچی‌اند یا از صاحب‌نظران مستقل و متعهد به حقیقت.

    موضع ما روشن است:

    • در کنار مردم ایستاده‌ایم، نه قدرت؛

    • به کرامت انسانی باور داریم، نه تبعیض؛

    • نقد را مسئولیت می‌دانیم، نه دشمنی؛

    • و برای بازتاب دادن صداهایی که سانسور شده‌اند، قلم می‌زنیم.

    در «دیدگاه»، تلاش می‌کنیم فراتر از موج‌های خبری بیندیشیم و به خوانندگان خود، نگاهی چندلایه، مستقل و ریشه‌ای ارائه دهیم.

    بن‌بست در روند سیاسی دوحه؛ دیالوگ بی‌نتیجه یا بستر تعامل مؤثر؟

    با گذشت نزدیک به چهار سال از بازگشت طالبان به قدرت، روند سیاسی دوحه که در ابتدا به‌عنوان چارچوبی برای عبور از بحران سیاسی افغانستان مطرح شد، امروز به موضوعی بحث‌برانگیز و محل تردیدهای جدی در میان بازیگران کلیدی بین‌المللی تبدیل شده است. نشست اخیر مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به‌ویژه موضع‌گیری آمریکا، به‌روشنی نشان داد که اعتماد به این…

    ادامه مطلب ;

    مشروعیت یا نامشروعیت طالبان؛ شکاف ژئوپلیتیک در سازمان ملل

    نشست ویژه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۶ سرطان ۱۴۰۳ درباره وضعیت افغانستان، بار دیگر اختلاف نظر عمیق میان اعضای جامعه جهانی بر سر جایگاه طالبان را برجسته کرد. در حالی که چهار سال از تسلط این گروه بر کابل می‌گذرد، هنوز هیچ اجماعی در سطح بین‌المللی برای به‌رسمیت‌شناختن یا طرد کامل آن‌ها شکل نگرفته است. سخنرانی نمایندگان کشورهای…

    ادامه مطلب ;

    به رسمیت شناختن طالبان توسط روسیه؛ تغییر بازی یا تکرار اشتباه؟

    در یک تحول سرنوشت‌ساز و بحث‌برانگیز، فدراسیون روسیه در تاریخ سوم جولای ۲۰۲۵ (برابر با ۱۱ سرطان ۱۴۰۴) حکومت طالبان را به‌صورت رسمی به رسمیت شناخت. این اقدام تنها ده روز پس از آن صورت گرفت که ایالات متحده آمریکا طرح قطع کمک‌های مالی به طالبان را تصویب کرد. حالا بسیاری از ناظران سیاسی این پرسش را مطرح می‌کنند: آیا…

    ادامه مطلب ;

    رسانه‌ها زیر تیغ طالبان؛ فاجعه‌ای که جهان نمی‌بیند!

    پس از سقوط دولت پیشین و تسلط طالبان بر افغانستان ، فضای رسانه‌ای این کشور به طور چشمگیری تغییر کرد. کنترل شدید و سانسور سیستماتیک رسانه‌ها، بسته شدن ده‌ها رسانه، بازداشت و شکنجه خبرنگاران، و محدودیت‌های فراوان در انتشار اخبار و تحلیل‌های سیاسی، فضای اطلاع‌رسانی آزاد را به شدت تضعیف کرده است. این مقاله تلاش می‌کند تا با بررسی دستورالعمل‌های…

    ادامه مطلب ;

    استخراج زمرد در پنجشیر؛ گسترش بهره‌برداری یا غارت منابع؟

    ولایت پنجشیر، با کوهستان‌های سربه‌فلک‌کشیده‌اش، نه تنها نماد مقاومت مردم افغانستان در برابر سلطه و استبداد بوده، بلکه از دیرباز در دل صخره‌های سختش، ثروتی نهفته به نام زمرد دارد—ثروتی که امروز بیش از هر زمان دیگر، در معرض تاراج سازمان‌یافته قرار گرفته است. در خبرنامه رسمی طالبان آمده که در ولسوالی پریان پنجشیر، بیش از ۲۵۰ معدن جدید زمرد…

    ادامه مطلب ;

    تعامل یوناما با طالبان؛ نقض دموکراسی و آزادی‌های مردم افغانستان در سایه سکوت بین‌المللی

      دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد برای افغانستان (یوناما) اخیراً نشستی را با حضور طالبان در دوحه برگزار کرد که هدف آن مبارزه با مواد مخدر و حمایت از سکتور خصوصی عنوان شده است. اما در پس این نشست‌ها، واقعیتی تلخ و روشن نهفته است: طالبان که نه تنها مشروعیت واقعی مردمی ندارد، بلکه با نقض گسترده حقوق اساسی…

    ادامه مطلب ;

    مهاجرین افغانستان؛ اولین قربانیان بازی بزرگ امنیتی؟

    تحلیلی از مهدی ثاقب درباره اخراج مهاجرین، آینده ایران و تغییرات احتمالی در منطقه مهدی ثاقب، پژوهشگر سیاسی، در تحلیلی مبتنی بر آرایش جدید منطقه‌ای و تحرکات اخیر، سناریوی گسترده‌ای را درباره آینده ایران، مهاجران افغانستانی و نقش قدرت‌های جهانی ترسیم کرده است. وی معتقد است مهاجرین نخستین قربانیان «جنگ خاموش» هستند. 📍 تحلیل کامل: ✍️ «هرچند به‌خاطر نگران نساختن…

    ادامه مطلب ;

    آغوشی که خالی ماند؛ بازگشت اجباری مهاجران افغان در سایه بی‌توجهی

    هزاران مهاجر افغان که سال‌ها در ایران ریشه دوانده بودند، اکنون در گرمای طاقت‌فرسای مرز اسلام‌قلعه با خانه‌های رهن‌شده و حقوق پرداخت‌نشده دست و پنجه نرم می‌کنند، در حالی که دولت‌ها و نخبگان فرهنگی سکوت پیشه کرده‌اند و آینده‌ای مبهم پیش روی آن‌هاست. مرز اسلام‌قلعه، جایی که خاک افغانستان از دور همچون چراغی چشمک می‌زند، این روزها به تصویری دردناک…

    ادامه مطلب ;

    خاموشی‌های کابل؛ بحران برق یا بحران مدیریت؟

    قطع پی‌درپی برق در کابل، به ویژه در اوج گرمای تابستان، دیگر یک مسأله فنی صرف نیست بلکه نشانه‌ای از بحران گسترده‌تر مدیریتی و سیاسی است که حکومت طالبان را در تنگنا قرار داده است. این خاموشی‌ها که زندگی روزمره میلیون‌ها نفر را تحت تاثیر قرار داده، به‌روشنی نمایانگر شکست در اداره پایتخت و ناتوانی در تامین نیازهای اساسی مردم…

    ادامه مطلب ;

    اقتصاد سیاه اخراج مهاجران افغان از ایران؛ درآمدهای میلیاردی در سایه خشونت

    در هفته‌ها و ماه‌های اخیر، روند بازگشت اجباری مهاجران افغانستانی از ایران به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. آمارهای غیررسمی حاکی از آن است که به‌طور میانگین روزانه حدود ۳۰ هزار نفر از مرزهای ایران اخراج می‌شوند. با این حال، آنچه این روند را فراتر از یک بحران انسانی صرف می‌سازد، گزارش‌های متعدد از تحقیر، خشونت و بهره‌برداری مالی از مهاجران…

    ادامه مطلب ;

    دو درس از همسایگان

    نویسنده: سید جواد سجادی ایران و پاکستان به ما دو درس بزرگ داده‌اند؛ آن‌ها دیروز به ما درس دادند و امروز نیز در حال آموزش دادن‌اند. درس اول، ظاهری شیرین اما نتیجه‌ای ویران‌گر داشت؛ در حالی‌که درس امروز، با وجود تلخی‌اش، می‌تواند نتیجه‌ای فوق‌العاده و شکوفا در پی داشته باشد. درس اول: محتوای درس نخست، ترویج شعار برادری، اسلام فرامرزی،…

    ادامه مطلب ;

    ۴/۴/۱۴۰۴؛ تاریخِ زیبا یا نیاز به معنا؟ نگاهی به بازتاب گسترده یک تاریخ خاص در شبکه‌های اجتماعی افغانستان

    در روز چهارشنبه، چهارم سرطان سال ۱۴۰۴ هجری خورشیدی، فضای مجازی افغانستان، به‌ویژه فیسبوک، شاهد موجی چشمگیر از واکنش‌ها، تصاویر و نوشته‌هایی بود که همگی بر یک نکته تمرکز داشتند: زیبایی و خاص بودن تاریخ ۴/۴/۱۴۰۴. این تاریخ نه‌تنها در روز و ماه و سال، بلکه در نام روز هفته (چهارشنبه) نیز عدد «چهار» را تکرار می‌کند؛ ترکیبی نادر و…

    ادامه مطلب ;

    آیا سرمایه‌گذاری‌های فردی می‌توانند جای خالی دولت را در افغانستان پر کنند؟

    انرژی خصوصی در سایه دولت غایب پروژه تولید ۱۰هزار مگاوات برق توسط میرویس عزیزی، گامی اقتصادی یا جانشینی برای دولت؟ در میان فروپاشی نهادهای حاکمیت، بحران مشروعیت سیاسی، و انزوای دیپلماتیک، ورود بخش خصوصی به پروژه‌ای زیرساختی در افغانستان، خبر کم‌نظیری است. راه‌اندازی شرکت «عزیزی انرژی» توسط میرویس عزیزی با هدف تولید ۱۰ هزار مگاوات برق در کشوری که هنوز…

    ادامه مطلب ;

    مجتبی خامنه‌ای یا سید حسن خمینی؟ انتخابی سرنوشت‌ساز برای آینده ایران

    در پی تحولات اخیر منطقه‌ای و تهدیدات مستقیم علیه آیت‌الله علی خامنه‌ای، موضوع جانشینی او به کانون توجهات سیاسی، امنیتی و رسانه‌ای تبدیل شده است. انتخاب رهبر بعدی ایران نه تنها آینده داخلی جمهوری اسلامی را رقم می‌زند، بلکه معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. این مقاله، با استناد به گزارش‌های خبرگزاری رویترز، منابع اطلاعاتی…

    ادامه مطلب ;

    نشست شورای امنیت درباره افغانستان: بن‌بست تعامل بدون نمایندگی واقعی مردم

    نشست امروز شورای امنیت سازمان ملل درباره افغانستان، بار دیگر اهمیت درک دقیق و همه‌جانبه از وضعیت پیچیده این کشور را به جهانیان یادآوری کرد. در حالی که این نشست‌ها به عنوان یکی از معدود بسترهای رسمی جهانی برای بررسی وضعیت افغانستان شناخته می‌شوند و می‌توانند مسیر سیاست‌گذاری‌های بین‌المللی را تعیین کنند، یک سوال اساسی همچنان به قوت خود باقی…

    ادامه مطلب ;
    Back to top button