یونیسف: ۹۲ درصد واکسین شدند، اما هنوز تهدید سرخکان کودکان افغان را تهدید میکند
صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، بیش از ۹۲ درصد کودکان شش ماه تا ۱۰ ساله در افغانستان واکسین سرخکان دریافت کردهاند. این در حالی است که سازمان پزشکان بدون مرز از افزایش بیماران مبتلا به این بیماری در ولایتشهایی مانند بلخ، هرات و هلمند خبر داده و وزارت صحت طالبان این گزارش را رد کرده است.
خبرگزاری آگاه
یونیسف پنجشنبه، ۱۶ دلو، با انتشار خبرنامهای اعلام کرد که سرمایهگذاری پایدار برای ایمنسازی کودکان افغان نیازمند اقدامات عملی و مستمر است و کارزار واکسیناسیون سرخکان به کاهش خطر ابتلای کودکان کمک کرده است.
این سازمان تاکید کرده که واکسیناسیون جان کودکان را نجات میدهد و حمایت اهداکنندگان بینالمللی نقش کلیدی در موفقیت این کارزار داشته است.
با این حال، سازمان پزشکان بدون مرز پیشتر در اواخر ثور سال جاری از افزایش موارد سرخکان در افغانستان خبر داده بود و اعلام کرده بود که نزدیک به پنج هزار کودک مبتلا به این بیماری را در مراکز صحی خود درمان کرده است.
وزارت صحت طالبان اما گزارش پزشکان بدون مرز را رد کرده و تاکید کرده است که کارزار واکسیناسیون سرخکان طی سال جاری میلادی برای ۱۶ میلیون کودک در سراسر کشور راهاندازی خواهد شد.
تحلیل آگاه :افغانستان در مسیر ایمنسازی؟ بین گزارش یونیسف و هشدار پزشکان بدون مرز شکاف است
خبر واکسین سرخکان در افغانستان، گرچه در ظاهر یک موفقیت بهداشتی و نماد تلاشهای بینالمللی برای حفاظت از کودکان است، اما در باطن پرسشهای جدی درباره شفافیت، دسترسی واقعی، و استمرار این برنامهها ایجاد میکند. اعلام یونیسف مبنی بر واکسین شدن بیش از ۹۲ درصد کودکان، یک دستاورد آماری قابل توجه است، اما وقتی با هشدارهای سازمان پزشکان بدون مرز درباره افزایش مبتلایان به سرخکان در ولایتی مانند هرات، بلخ و هلمند مقایسه میشود، روشن میگردد که چالشهای عملی هنوز پابرجاست.
یکی از بزرگترین دغدغهها، تفاوت میان آمار رسمی و وضعیت میدانی است. در بسیاری از مناطق دورافتاده و جنگزده افغانستان، به ویژه جنوب و شرق کشور، گزارشها حاکی از دسترسی محدود کودکان به مراکز صحی و تیمهای واکسیناسیون است. بحران امنیتی و محدودیت حرکت به دلیل حضور طالبان، جنگهای محلی و انسداد مسیرهای مواصلاتی، عملاً اجرای کارزار واکسین را با مشکل مواجه میکند. بنابراین، عدد ۹۲ درصد ممکن است نشاندهنده پوشش کامل برنامهها نباشد و بخشی از آن صرفاً بازتابدهنده ثبتهای اداری و تمرکز بر مناطق امن شهری است.
دومین نکته مهم، مسئله اعتماد و شفافیت است. وزارت صحت طالبان، گزارش پزشکان بدون مرز را رد کرده و اعلام کرده که کارزار واکسیناسیون برای ۱۶ میلیون کودک در حال اجراست. این نوع تضاد در گزارشها نشان میدهد که اطلاعات رسمی ممکن است با واقعیت میدانی فاصله داشته باشد. تجربه گذشته در افغانستان نشان داده که آمارهای دولتی، به ویژه در دوران طالبان، اغلب برای نمایش موفقیت و جلب حمایت بینالمللی ارائه میشود، نه الزاماً به منظور اطلاعرسانی دقیق درباره پوشش واقعی واکسیناسیون.
سوم، بعد انسانی و پیامدهای ناشی از عدم واکسیناسیون کافی است. سرخکان بیماری مسری و بالقوه کشنده است، به ویژه برای کودکان زیر پنج سال. هر کودک مبتلا نه تنها جان خود را در معرض خطر قرار میدهد، بلکه میتواند به سرعت دیگر کودکان و جامعه را نیز درگیر کند. در این میان، نابرابری در دسترسی به واکسن، تمرکز منابع در شهرها و مراکز امن، و عدم توجه به مناطق محروم میتواند باعث شیوع مجدد بیماری شود و دستاوردهای آماری را به سرعت از بین ببرد.
چهارم، مسئله حمایت بینالمللی است. یونیسف تاکید کرده که موفقیت برنامه واکسیناسیون مرهون حمایت اهداکنندگان است. با خروج یا کاهش حمایت مالی و لجستیکی جامعه جهانی، احتمال افت پوشش واکسیناسیون و افزایش مرگ و میر کودکان وجود دارد. این نکته نشان میدهد که سلامت کودکان افغان هنوز به شدت به کمکهای خارجی وابسته است و استقلال نظام بهداشتی کشور برای مقابله با بحرانهای آینده کافی نیست.
تحلیل نهایی این است که واکسین سرخکان در افغانستان، به رغم موفقیتهای آماری، یک تصویر نیمهکامل از وضعیت واقعی ارائه میدهد. چالشهای امنیتی، جغرافیایی و سیاسی مانع تحقق پوشش کامل و مداوم واکسیناسیون است. همچنین تضاد میان گزارش سازمانهای بینالمللی و وزارت صحت طالبان، بر شکاف میان دادههای رسمی و واقعیت میدانی تاکید میکند. از منظر انسانی، هر کودک واکسینه نشده، قربانی یک ضعف ساختاری در سیستم بهداشتی کشور است.
در نتیجه، موفقیت برنامه واکسیناسیون سرخکان در افغانستان تنها زمانی قابل تحقق و پایدار خواهد بود که علاوه بر تکیه بر حمایت بینالمللی، دسترسی واقعی به تمامی مناطق، نظارت مستقل و شفاف، و آموزش عمومی برای خانوادهها تضمین شود. بدون این اقدامات، حتی آماری مانند ۹۲ درصد نیز نمیتواند تضمین کند که کودکان افغان در برابر این بیماری خطرناک مصون باشند. این واقعیت تلخ، نشان میدهد که بحران بهداشتی افغانستان هنوز به پایان نرسیده و نیازمند توجه جدی و فوری جهانی و داخلی است.
