آتشبس شکننده در غزه: فشار امریکا، مقاومت اسرائیل و آیندهای نامعلوم برای غیرنظامیان
نمایندگان ایالات متحده در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بر ضرورت آغاز مرحلهی دوم آتشبس در نوار غزه تأکید کردند، اما ادامه خشونتها و فشار جریانهای داخلی اسرائیل نشان میدهد که مسیر صلح هنوز پر از چالش است و غیرنظامیان همچنان در خط مقدم بحران قرار دارند.
خبرگزاری آگاه
بر اساس گزارش رسانههای بینالمللی، این دیدار شنبه، ۲۴ جنوری، در چارچوب تلاشهای دیپلماتیک برای تثبیت آتشبس و جلوگیری از تشدید دوبارهی درگیریها انجام شد.
نتانیاهو با استیو ویتکوف، نماینده ویژهی رئیسجمهوری امریکا، و جرد کوشنر، چهرهی نزدیک به دولت پیشین امریکا در امور خاورمیانه، دیدار کرده است. جزئیات رسمی از نتایج این نشست منتشر نشده، اما آغاز مرحلهی دوم آتشبس بهعنوان گامی کلیدی برای کاهش تنش و بازکردن مسیر کمکهای بشردوستانه تلقی میشود.
با این حال، نخستوزیر اسرائیل تحت فشار جریانهای داخلی است که هرگونه پیشرفت در توافق را به تحویل کامل اجساد گروگانها توسط حماس مشروط میکنند.
تحلیلگران معتقدند بازگشایی گذرگاه مرزی رفح میان غزه و مصر مهمترین نشانه عملی ورود به مرحلهی دوم آتشبس خواهد بود؛ گذرگاهی که نقشی حیاتی در انتقال کمکها و رفتوآمد غیرنظامیان دارد.
خشونتها بهطور کامل متوقف نشده است. مقامهای صحی غزه اعلام کردهاند که در حملات اخیر اسرائیل، دو نوجوان فلسطینی که برای جمعآوری هیزم از خانه خارج شده بودند، کشته شدهاند. آمارهای محلی نشان میدهد از زمان آغاز آتشبس تاکنون صدها فلسطینی در حملات پراکنده نیروهای اسرائیلی جان خود را از دست دادهاند، موضوعی که شکنندگی توافق را برجسته میکند.
تحلیل آگاه | آتشبس میان سنگهای سیاست و واقعیت انسانی
آغاز مرحلهی دوم آتشبس در غزه بیش از آنکه یک توافق نظامی ساده باشد، نمود تلاشهای دیپلماتیک امریکا برای تثبیت موقعیت خود در خاورمیانه است. از یک سو، واشنگتن به دنبال کاهش تنش و باز کردن مسیر کمکهای بشردوستانه است؛ از سوی دیگر، فشارهای داخلی در اسرائیل نشان میدهد که حفظ رضایت سیاسی در تلآویو، بیش از صلح، برای نتانیاهو اهمیت دارد.
بازگشایی گذرگاه رفح بهعنوان خط حیاتی زندگی غیرنظامیان، نشان میدهد که آتشبس بدون زیرساختهای انسانی و لجستیکی، تنها یک توافق روی کاغذ خواهد بود. میلیونها فلسطینی در غزه به آب، غذا، سوخت و کمکهای پزشکی نیاز دارند و هرگونه تأخیر یا مانع در این مسیر، بحران انسانی را تشدید میکند.
فشار جریانهای داخلی اسرائیل بر تحویل اجساد گروگانها، عملاً مرحله دوم آتشبس را به بازی سیاسی پیچیدهای تبدیل کرده است؛ بازیای که قربانی اصلی آن غیرنظامیان هستند. این شرایط نشان میدهد که حتی توافقهای بینالمللی وقتی با منافع داخلی دولتها تضاد پیدا کنند، بهسختی عملی میشوند.
نکته مهم دیگر، ادامه خشونتها حتی در دوره آتشبس است. کشته شدن دو نوجوان فلسطینی تنها نمونهای از میلیونها قربانی بالقوهای است که در سایه این توافق شکننده باقی میمانند. این واقعیت، ضعف آتشبسها را در خاورمیانه تاریخی و پیچیده نشان میدهد: توافقی که در میدان جنگ تضمین امنیت نمیکند، در برابر سیاستهای داخلی شکننده است و زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار میدهد.
از منظر سیاسی، واشنگتن تلاش دارد جایگاه خود را بهعنوان میانجی معتبر تثبیت کند. اما موفقیت امریکا تنها به امضای سندها محدود نمیشود؛ واقعیت میدانی و توانایی اجرایی طرفهای منطقهای تعیینکننده است. این یعنی مرحله دوم آتشبس، نه پایان بحران، که آغاز یک مرحله آزمایشی برای سنجش اراده سیاسی و توانایی عملی بازیگران است.
در نهایت، تاریخ نشان داده که هر توافقی در غزه بدون تضمین حفاظت از غیرنظامیان، حمایت منطقهای و نظارت بینالمللی، عمر کوتاهی خواهد داشت. مرحله دوم آتشبس، فرصتی برای کاهش فوری تنشهاست، اما اگر نتواند نیازهای انسانی و امنیتی ساکنان غزه را تأمین کند، تنها یک «وقفه موقت» خواهد بود که بحران و رنج را به زمان دیگری منتقل میکند.
در این میان، صدای کودکان و خانوادههای فلسطینی همچنان خاموش است؛ آنها قربانیان بیاختیار صحنهای هستند که در آن سیاست قدرتها، دیپلماسی و محاسبات داخلی کشورها بیش از امنیت و زندگی انسانها وزن دارد.
