سانسور تا مرز خاموشی تصویر؛ طالبان نشر موجودات زنده را در خوست ممنوع کردند
منابع محلی در خوست میگویند مأموران امر به معروف طالبان با مراجعه حضوری به دفاتر تلویزیونها، دستور دادهاند از نشر تصاویر «موجودات زنده» خودداری کنند؛ اقدامی که مسئولان رسانهها آن را تهدیدی مستقیم برای ادامه فعالیت تلویزیونها میدانند.
خبرگزاری آگاه:
به گفته منابع، این دستور روز پنجشنبه ۳۰ دلو بهگونه شفاهی به مسئولان رسانهها در خوست ابلاغ شده است. مأموران امر به معروف طالبان با حضور در دفاتر تلویزیونها تأکید کردهاند که نشر هرگونه تصویر موجودات زنده باید متوقف شود.
مسئولان برخی رسانهها هشدار دادهاند که اجرای چنین دستوری عملاً به توقف فعالیت تلویزیونها خواهد انجامید؛ زیرا ماهیت رسانه تصویری بر پخش تصویر استوار است و حذف آن، ساختار رسانه را از کار میاندازد.
منابع همچنین گفتهاند که طالبان در ماه جدی سال جاری نیز از مسئولان رسانهها و سخنگویان ادارات در خوست خواسته بودند از انجام مصاحبههای تصویری خودداری کنند. در صورت اجرای کامل این دستور، حتی تصاویر و ویدیوهای نشستهای رسمی ادارات طالبان نیز منتشر نخواهد شد.
در حال حاضر، در خوست یک تلویزیون دولتی و سه تلویزیون خصوصی فعالیت دارند.
طالبان این اقدام را بر اساس ماده هفدهم قانون امر به معروف خود توجیه میکنند. از زمان آغاز اجرای این ممنوعیت در ماه اسد ۱۴۰۳، نشر تصاویر زندهجان در دستکم ۲۵ ولایت کشور محدود یا متوقف شده است.
تحلیل آگاه:
وقتی تصویر خاموش میشود؛ گام دیگر در مسیر حذف رسانه
رسانه تصویری بدون تصویر، معنایی ندارد. اگر تلویزیون نتواند تصویر انسان، رویداد و زندگی روزمره را پخش کند، عملاً به یک رادیوی بیصدا تبدیل میشود. تصمیم تازه در خوست، تنها یک محدودیت فنی نیست؛ این یک تغییر بنیادین در ماهیت اطلاعرسانی است.
ممنوعیت نشر تصاویر موجودات زنده، نهتنها خبرنگاران و کارمندان رسانهای را با خطر بیکاری روبهرو میکند، بلکه جریان آزاد اطلاعات را نیز محدود میسازد. در جامعهای که دسترسی به اطلاعات مستقل پیشاپیش با چالشهای جدی مواجه است، حذف تصویر به معنای کاهش شفافیت و تضعیف نظارت عمومی خواهد بود.
نکته قابل تأمل این است که حتی نشستها و برنامههای رسمی خود ادارات طالبان نیز در صورت اجرای کامل این دستور، بدون تصویر خواهند ماند. این وضعیت نشان میدهد که دامنه محدودیتها، تنها رسانههای خصوصی را هدف نمیگیرد، بلکه کل ساختار اطلاعرسانی را تحت تأثیر قرار میدهد.
تجربه دو دهه گذشته نشان داد که رشد رسانهها یکی از معدود دستاوردهای قابل لمس برای جامعه افغانستان بود؛ فضایی که در آن مردم میتوانستند صدای خود را بازتاب دهند و از عملکرد مسئولان پرسش کنند. محدودسازی تدریجی تصویر، در عمل به کاهش پاسخگویی و افزایش فاصله میان حاکمیت و جامعه منجر میشود.
خاموش شدن تصویر، تنها خاموشی صفحه تلویزیون نیست؛ این خاموشی میتواند نشانه محدودتر شدن میدان گفتوگو در جامعهای باشد که بیش از هر زمان دیگر به شفافیت و اعتمادسازی نیاز دارد.
