خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
گزارش روزنامه «تلگراف» از گفتوگوهای مقامهای بریتانیایی با طالبان در کابل، بار دیگر بحث حساس بازگرداندن پناهجویان افغان را به صدر دستور کار اروپا کشانده است؛ موضوعی که همزمان با نگرانی نهادهای حقوق بشری از وضعیت حقوق بشر در افغانستان مطرح میشود.
خبرگزاری آگاه
روزنامه بریتانیایی «تلگراف» گزارش داده است که مقامهای بریتانیا در کابل با نمایندگان طالبان درباره احتمال بازگرداندن پناهجویان افغان گفتوگو کردهاند؛ افرادی که درخواست پناهندگیشان در این کشور رد شده است.
براساس این گزارش، این رایزنیها در چارچوب بررسی گزینههای عملی برای مدیریت پروندههای ردشده پناهندگی انجام شده، اما هنوز وارد مرحله اجرایی نشده است.
در همین حال، عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان، تأیید کرده که نشستها و گفتوگوهایی میان دو طرف در کابل برگزار شده است. او جزئیات بیشتری ارائه نکرده اما بر ادامه تماسها میان طرفین اشاره کرده است.
طبق دادههای منتشرشده، در سالهای اخیر هزاران درخواست پناهندگی شهروندان افغانستان در بریتانیا رد شده، اما روند بازگرداندن آنان به افغانستان همچنان محدود باقی مانده است. یکی از دلایل اصلی این وضعیت، عدم بهرسمیت شناختن طالبان از سوی لندن عنوان شده است.
در گزارش «تلگراف» همچنین آمده است که تاکنون تنها شمار محدودی از پناهجویان بهصورت داوطلبانه یا در موارد خاص به افغانستان بازگردانده شدهاند.
تحلیل آگاه
گزارش تلگراف در بستر یک روند گستردهتر قابل بررسی است: بازتعریف سیاست مهاجرتی اروپا در قبال افغانستان پس از تحولات ۲۰۲۱.
از یکسو، دولتهای اروپایی زیر فشار داخلی برای سختگیری در پرونده مهاجرت قرار دارند؛ از سوی دیگر، بازگرداندن شهروندان افغانستان به کشوری که همچنان با بحران امنیتی، محدودیتهای حقوق بشری و فشارهای اقتصادی روبهرو است، یک چالش حقوقی و سیاسی جدی محسوب میشود.
نکته قابل توجه در این میان، ورود تدریجی طالبان به گفتوگوهای فنی با برخی کشورها بدون بهرسمیتشناسی رسمی است. این وضعیت، یک «تعامل حداقلی» را شکل داده که در آن، موضوعاتی مانند مهاجرت، امنیت مرزی و همکاریهای کنسولی بدون چارچوب سیاسی رسمی پیش میرود.
از نگاه حقوق بشری، همزمانی این گفتوگوها با هشدارهای سازمان ملل، از جمله تأکید بر اصل «عدم بازگرداندن اجباری»، حساسیت موضوع را افزایش داده است. این اصل، بازگرداندن افراد به کشوری را که احتمال خطر و آزار در آن وجود دارد، محدود میکند؛ مسئلهای که در مورد افغانستان همچنان محل بحث جدی است.
در مجموع، آنچه در حال شکلگیری است، نه یک تصمیم نهایی، بلکه یک روند آزمونوخطا در سیاست مهاجرت اروپا نسبت به افغانستان است؛ روندی که میتواند در ماههای آینده به یکی از محورهای تنش میان نهادهای حقوق بشری و دولتهای اروپایی تبدیل شود.
