خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
منابع محلی میگویند طالبان برای مهار نارضایتیها و مخالفان مسلح در ولسوالی جرم ولایت بدخشان، نیروهای تازهنفس از فیضآباد، بهارک و اشکاشم به این منطقه اعزام کردهاند.
به گفته منابع آگاه، جمالالدین حقجو، معاون والی طالبان در بدخشان، نیز برای کنترول اوضاع و گفتوگو با باشندگان محل به روستای خستک ولسوالی جرم رفته است.
شماری از طالبان محلی که نخواستند نامشان فاش شود، روز پنجشنبه، ۱۷ ثور، به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که حقجو همراه با نیروهای مسلح طالبان در مناطق کوهستانی درهکلان خستک حضور یافته است.
ویدیویی که به رسانهها رسیده، حضور معاون والی طالبان و افراد مسلح این گروه را در مناطق کوهستانی ولسوالی جرم نشان میدهد. منابع میگویند طالبان به دلیل شناخت محلی و نفوذ قومی، حقجو را برای آرامسازی وضعیت به این منطقه فرستادهاند.
بر بنیاد اطلاعات منابع، شماری از مخالفان مسلح طالبان در روزهای اخیر در ارتفاعات این منطقه مستقر شده و علیه این گروه اعلام جنگ کردهاند. یک منبع محلی گفته است که دستکم ۳۰ فرد مسلح مخالف طالبان در کوههای خستک حضور دارند و برخی افراد ناراضی دیگر نیز به آنان پیوستهاند.
منابع محلی، حذف نیروهای بومی از ساختار قدرت، استخراج گسترده معادن، نابودی کشتزارهای خشخاش بدون فراهمسازی بدیل معیشتی و آنچه «رفتارهای تحقیرآمیز» طالبان خوانده میشود را از عوامل اصلی افزایش نارضایتیها در بدخشان عنوان میکنند.
ولایت بدخشان در سالهای اخیر یکی از کانونهای اصلی تنش و اعتراض علیه طالبان بوده است. پیشتر نیز درگیریهایی میان باشندگان محل و نیروهای طالبان بر سر تخریب مزارع خشخاش و نحوه اداره محلی در ولسوالیهای مختلف این ولایت رخ داده بود.
تحلیل آگاه:
تحولات اخیر در جرم بدخشان نشان میدهد که نارضایتیها در شمالشرق افغانستان دیگر صرفاً جنبه اجتماعی و اقتصادی ندارد و بهتدریج در حال ورود به فاز امنیتی و مسلحانه است. اعزام نیروهای کمکی و حضور مستقیم معاون والی طالبان در منطقه، بیانگر نگرانی جدی این گروه از گسترش دامنه مخالفتها است.
بدخشان از معدود ولایتهایی است که در آن شکاف میان طالبان محلی و حلقات غیرمحلی این گروه بهطور آشکار دیده میشود. بسیاری از باشندگان محل و حتی برخی اعضای طالبان بدخشانی، از تمرکز قدرت در دست چهرههای نزدیک به قندهار و حذف نیروهای بومی ناراضیاند.
در کنار این، تخریب کشتزارهای خشخاش بدون ایجاد بدیل اقتصادی، فشار معیشتی شدیدی بر روستاها وارد کرده است. برای بسیاری از خانوادهها، کشت خشخاش تنها منبع درآمد بوده و از بین بردن آن بدون حمایت اقتصادی، زمینه جذب افراد ناراضی به گروههای مسلح را افزایش میدهد.
همچنین مسئله استخراج معادن در بدخشان به یکی از عوامل پنهان تنش تبدیل شده است. منابع محلی بارها طالبان را متهم کردهاند که درآمد معادن را بدون مشارکت یا منفعت مردم محل مدیریت میکنند؛ موضوعی که حس بیعدالتی و بیاعتمادی را تشدید کرده است.
در مجموع، اگر طالبان نتوانند میان سیاستهای امنیتی و مطالبات محلی توازن ایجاد کنند، احتمال گسترش نارضایتیها به سایر ولسوالیهای بدخشان و حتی شکلگیری هستههای منظمتر مخالفان مسلح، دور از انتظار نخواهد بود.
