خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
منابع محلی در بدخشان میگویند اختلافات میان جناحهای مختلف طالبان بر سر کنترل معادن طلا در ولسوالیهای شکی، نسی و شغنان بهگونه چشمگیر افزایش یافته و در پی آن، رهبری این گروه یک قطعه ویژه نظامی را برای مهار وضعیت به این ولایت اعزام کرده است.
خبرگزاری آگاه:
شماری از منابع نزدیک به طالبان در بدخشان میگویند رقابت بر سر کنترل و بهرهبرداری از معادن طلا در شمالشرق افغانستان، در هفتههای اخیر به تنشهای جدی میان جناحهای مختلف این گروه منجر شده است.
به گفته این منابع، این اختلافات بهویژه در ولسوالیهای شکی، نسی و شغنان شدت گرفته و نگرانی از احتمال درگیری مسلحانه میان نیروهای اعزامی و افراد وابسته به فرماندهان محلی را افزایش داده است.
بر اساس این اطلاعات، رهبری طالبان برای مهار وضعیت و جلوگیری از گسترش تنشها، یک قطعه ویژه حدود هزار نفری را به بدخشان اعزام کرده است. منابع میگویند این نیروها تحت فرماندهی اسماعیل غزنوی، والی طالبان در بدخشان، فعالیت میکنند و عملیات در برخی مناطق درواز و ولسوالیهای معدنی را نیز در بر گرفته است.
گزارشها حاکی است که در جریان این تحرکات، شماری از زیرساختهای مربوط به استخراج معادن، از جمله خیمهها، تونلها و تجهیزات معدنی تخریب شده و تعدادی از افراد وابسته به فرماندهان محلی بازداشت شدهاند.
همچنین منابع محلی میگویند عبدالفتاح، برادر جمعه فاتح، پس از آغاز عملیات طالبان همراه با دهها تن از افرادش از منطقه متواری شده است. او از چهرههای کلیدی در درگیریهای اخیر بر سر معدن طلای «قطقطی» در ولسوالی شکی دانسته میشود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، والی طالبان در بدخشان در سفر اخیر خود به ولسوالیهای شغنان و شکی به باشندگان محل هشدار داده است که فعالیت در بخش استخراج معادن بدون مجوز رسمی این گروه ممنوع بوده و با متخلفان برخورد جدی صورت خواهد گرفت.
او همچنین اعلام کرده است که فعالیت حدود دو هزار معدن غیرقانونی در این ولایت متوقف شده است.
منابع میگویند در ادامه این عملیات، روند بازداشت افراد مرتبط با شبکههای محلی ادامه دارد و تاکنون دستکم ۱۵ نفر در این ارتباط بازداشت شدهاند.
این نخستینبار نیست که گزارشهایی از اختلافات داخلی طالبان بر سر معادن بدخشان منتشر میشود. در سالهای اخیر، تمرکز این گروه بر استخراج منابع معدنی در ولایات مختلف، به یکی از محورهای مهم درآمدی تبدیل شده است؛ موضوعی که همزمان با آن، رقابت و تنش میان فرماندهان محلی را نیز افزایش داده است.
برکناری رئیس پیشین معادن بدخشان و انتصاب چهره جدید در این سمت، به گفته منابع محلی، یکی از عوامل تشدید اختلافات در ماههای اخیر بوده است.
تحلیل آگاه:
گزارشهای تازه از بدخشان نشان میدهد که منابع طبیعی، بهویژه معادن طلا، به یکی از نقاط حساس قدرت و رقابت در ساختار داخلی طالبان تبدیل شده است. این رقابتها دیگر صرفاً در سطح مدیریتی باقی نمانده و در برخی موارد به تنشهای میدانی میان جناحهای مختلف منجر شده است.
اهمیت معادن در اقتصاد غیرشفاف افغانستان تحت اداره طالبان باعث شده که کنترل این منابع، به موضوعی راهبردی برای فرماندهان محلی تبدیل شود. در چنین شرایطی، مرز میان «مدیریت دولتی» و «کنترل محلی» در عمل کمرنگ شده و همین مسئله زمینهساز اختلافات بیشتر شده است.
اعزام نیروهای ویژه به یک ولایت معدنی، نشاندهنده تلاش رهبری طالبان برای مهار این رقابتها و بازگرداندن کنترل مرکزی بر منابع اقتصادی است. با این حال، تداوم چنین تنشهایی میتواند نشانهای از شکافهای درونی بر سر توزیع قدرت و منابع مالی باشد.
در سطح کلان، اگر این روند ادامه یابد، احتمال افزایش درگیریهای داخلی بر سر اقتصاد معدنی وجود دارد؛ موضوعی که نه تنها ثبات محلی را تهدید میکند، بلکه میتواند بر مدیریت منابع طبیعی افغانستان نیز اثر مستقیم بگذارد.
