شورای آتلانتیک: افغانستان همچنان محیطی مساعد برای فعالیت گروه‌های تروریستی است
همزمان با بیست‌وپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر، شورای آتلانتیک هشدار داده است که افغانستان همچنان محیطی مساعد برای فعالیت گروه‌های تروریستی است.
این اندیشکده امریکایی در گزارشی با عنوان «وضعیت تروریسم، ۲۵ سال پس از ۱۱ سپتامبر» دیدگاه ۲۵ کارشناس خود درباره تحول تهدیدهای تروریستی و چشم‌انداز آن را منتشر کرده است.
در این گزارش آمده است که اگرچه القاعده و داعش دیگر مانند گذشته سازمان‌های متمرکز و قدرتمند نیستند، اما شاخه‌ها و شبکه‌های وابسته به آنان خود را با شرایط جدید سازگار کرده‌اند.
مایکل کوگلمن، پژوهشگر ارشد شورای آتلانتیک، درباره افغانستان و جنوب آسیا نوشته است که القاعده در مقایسه با سال‌های پیش از ۱۱ سپتامبر ضعیف‌تر شده و بسیاری از گروه‌های تروریستی منطقه نیز فعالیت محدودتری دارند؛ اما تهدید همچنان پابرجاست.
به گفته او، طالبان که از پنج سال پیش دوباره بر افغانستان حاکم شده‌اند، با شماری از گروه‌های تروریستی فعال در منطقه، از جمله گروه‌های جهادی آسیای مرکزی و گروه‌های پاکستانی، ارتباط یا ائتلاف دارند.
کوگلمن گفته است ادامه حاکمیت طالبان، افغانستان را به محیطی مساعد برای فعالیت سازمان‌های مسلح تبدیل کرده است.
داعش خراسان؛ تهدیدی فراتر از افغانستان
شورای آتلانتیک داعش خراسان را یکی از گروه‌های قدرتمند تروریستی در منطقه دانسته است.
در گزارش آمده است که عملیات طالبان علیه داعش خراسان در سال‌های اخیر حملات این گروه را کاهش داده، اما این گروه همچنان توانایی جذب نیرو، تبلیغات و برنامه‌ریزی برای حملات خارج از افغانستان را حفظ کرده است.
کارشناسان هشدار داده‌اند که داعش خراسان از شبکه‌های خود در افغانستان برای جذب نیرو در کشورهای آسیای مرکزی نیز استفاده می‌کند.
به گفته آنان، برخی افراد جذب‌شده از تاجیکستان در طرح‌ها و حملات مرتبط با داعش خراسان در اروپا، فیلیپین و امریکا دخیل بوده‌اند.
تغییر چهره تروریسم
شورای آتلانتیک می‌گوید تروریسم امروز با سال ۲۰۰۱ تفاوت اساسی دارد. گروه‌های تروریستی از سازمان‌های بزرگ و متمرکز به شبکه‌های پراکنده، محلی و دیجیتال تبدیل شده‌اند.
به نوشته این گزارش، گروه‌های تروریستی امروز بیشتر درگیر منازعات محلی هستند و فعالیت آنان با شورش مسلحانه، اقتصادهای غیرقانونی و اختلافات محلی پیوند خورده است.
کارشناسان همچنین گفته‌اند اینترنت و شبکه‌های اجتماعی امکان جذب و افراطی‌سازی افراد را بدون نیاز به دستور مستقیم یک سازمان مرکزی افزایش داده است.
هوش مصنوعی و پهپادها؛ تهدیدهای جدید
کارشناسان شورای آتلانتیک استفاده از هوش مصنوعی، پهپادها و حملات سایبری را از تهدیدهای رو به رشد دانسته‌اند.
در گزارش آمده است که گروه‌های تروریستی می‌توانند از هوش مصنوعی برای تولید تبلیغات، ترجمه محتوا، جذب نیرو و هدف‌گیری مخاطبان استفاده کنند.
پهپادهای کوچک و ارزان نیز به گفته کارشناسان می‌توانند برای حمله به مکان‌های شلوغ، تأسیسات زیربنایی و اهداف نمادین مورد استفاده قرار گیرند.
این گزارش همچنین درباره حملات سایبری هشدار داده و گفته است که مهاجمان ممکن است با سرقت اطلاعات یا مختل‌کردن سیستم‌های ارتباطی و امنیتی، زمینه حملات فیزیکی را فراهم کنند.
جنگ علیه تروریسم؛ موفقیت‌های نظامی و پرسش درباره نتیجه نهایی
کارشناسان شورای آتلانتیک درباره میزان موفقیت جنگ امریکا علیه تروریسم دیدگاه یکسانی ندارند.
عمر رفیق، پژوهشگر ارشد غیرمقیم این شورا، گفته است امریکا در ۲۵ سال گذشته در عملیات‌های تاکتیکی موفقیت‌های زیادی داشته، اما دولت‌های مختلف امریکا هیچ‌گاه به‌طور روشن مشخص نکرده‌اند که پیروزی در این جنگ چه زمانی و با چه شرایطی حاصل می‌شود.
او شمار قربانیان خشونت‌های مستقیم جنگ‌های پس از ۱۱ سپتامبر را بیش از ۹۰۰ هزار نفر اعلام کرده و گفته است بیش از هفت هزار نظامی امریکایی نیز در این جنگ‌ها کشته شده‌اند.
تغییر تهدید علیه امریکا
شورای آتلانتیک می‌گوید توان القاعده و داعش برای انجام حملات بزرگ در خاک امریکا نسبت به دو دهه پیش کاهش یافته، اما تهدید افراد خودرادیکال‌شده، مهاجمان انفرادی و گروه‌های افراطی داخلی همچنان وجود دارد.
کارشناسان همچنین درباره کاهش منابع اختصاص‌یافته به مبارزه با تروریسم در پی تمرکز بیشتر امریکا بر رقابت با چین و روسیه هشدار داده‌اند.
به گفته آنان، کاهش حضور اطلاعاتی و عملیاتی امریکا در مناطقی مانند جنوب آسیا و افریقا می‌تواند توانایی واشنگتن برای شناسایی زودهنگام تحولات شبکه‌های تروریستی را کاهش دهد.
شورای آتلانتیک در جمع‌بندی گزارش خود تأکید کرده است که ۲۵ سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر، تروریسم از بین نرفته، بلکه شکل آن تغییر کرده است؛ از سازمان‌های بزرگ و متمرکز به شبکه‌هایی پراکنده، محلی و دیجیتال.
تریبون سوم
