آغاز دوباره پرداختهای بانک جهانی؛ طالبان از «فعالشدن مجدد» میگویند
خبرگزاری آگاه، کابل — ۱ قوس ۱۴۰۴
وزارت مالیه طالبان اعلام کرده است که بانک جهانی روند پرداخت پول پروژههای شرکتهای قراردادی را از سر گرفته است؛ اقدامی که طالبان آن را «آغاز دوباره فعالیت بانک جهانی در افغانستان» توصیف کردهاند، اما منابع مستقل میگویند این بازپرداختها بهمعنای ازسرگیری کامل فعالیت این نهاد در افغانستان نیست.
وزارت مالیه طالبان روز شنبه، ۱ قوس، در خبرنامهای گفت که بانک جهانی برای پرداخت بدهیهای پروژههایی که پیش از تسلط طالبان قراردادهایشان تکمیل شده بود، اعلام آمادگی کرده است.
بهگفته این وزارت، مجموع بدهی بانک جهانی به شرکتهای قراردادی ۴۵ میلیون دالر است و این نهاد تعهد کرده که پرداختها را در چهار مرحله انجام دهد.
طالبان این اقدام را «ازسرگیری فعالیت بانک جهانی در افغانستان» خوانده و گفتهاند که آغاز این روند میتواند پروژههای نیمهکاره و فعالیتهای توسعهای بهجا مانده از سالهای گذشته را دوباره فعال کند.
فعالیت بانک جهانی پس از سقوط دولت پیشین و تسلط طالبان در آگست ۲۰۲۱ متوقف شده بود. این نهاد بینالمللی پیشتر اعلام کرده بود که بهدلیل نبود تضمینهای حقوق بشری و محدودیتهای گسترده بر زنان، تعامل مالی مستقیم با حکومت طالبان را از سر نمیگیرد و منابع حمایتی را تنها از مسیر نهادهای مستقل و سازمانهای کمکرسان مصرف خواهد کرد.
در حالیکه طالبان این پرداختها را نشانه بازگشت فعالیت بانک جهانی میدانند، بانک جهانی تاکنون بهصورت رسمی تأیید نکرده که تعامل مستقیم با طالبان را از سر گرفته باشد.
تحلیل آگاه — پشت پرده چیست؟
این اعلامیه چند نکته مهم و پنهان دارد:
پرداخت بدهی ≠ ازسرگیری فعالیت کامل
بازپرداخت پول شرکتهایی که پروژههایشان پیش از سقوط دولت پیشین تکمیل شده بود، بیشتر یک تسویهحساب اداری است تا بازگشت برنامهریزیشده بانک جهانی به افغانستان. طالبان اما تلاش میکنند آن را بهعنوان یک موفقیت سیاسی و اقتصادی جلوه دهند.
فشار شرکتهای قراردادی
در سه سال گذشته، دهها شرکت داخلی و خارجی بارها از بانک جهانی خواسته بودند بدهیهای معلق را پرداخت کند. حالا این پرداختها بیشتر پاسخی به فشار شرکتهاست، نه تأیید حکومت طالبان.
پیام سیاسی طالبان به جامعه جهانی
طالبان از هرگونه تعامل کوچک بینالمللی بهرهبرداری سیاسی میکنند تا تصویری از «ثبات» و «عادیسازی» ارائه دهند. این خبر نیز بخشی از همین تلاش است.
هیچ نشانهای از رفع تحریمها یا تغییر سیاست بانک جهانی دیده نمیشود
بانک جهانی، همانند صندوق بینالمللی پول، هنوز مشروعیت حکومت طالبان را تأیید نکرده است. پرداخت بدهیها نشانهای از تغییر سیاستهای کلان این نهاد نیست.
جمعبندی:
این تحول برای شرکتهای قراردادی خبر خوبی است، اما برای افغانستان بهمعنای بازگشت کمکهای توسعهای، سرمایهگذاری بزرگ یا تغییر روابط مالی جهانی با طالبان نیست. آنچه فعلاً روشن است، تنها یک تسویهحساب اداری است که طالبان تلاش میکنند آن را دستاوردی بزرگ نشان دهند.
