میدان گازی «پارس جنوبی» چیست و چرا حملهٔ اسرائیل یک تشدید مهم به‌شمار می‌رود؟

به قلم هلن ریگن

منبع: سبکهٔ خبری سی ان ان

۱۹ مارچ ۲۰۲۶ مطابق ۲۸ حوت ۱۴۰۴

—————————

حملهٔ اسرائیل بر تأسیسات ایران در میدان گازی «پارس جنوبی» به‌عنوان یک تشدید قابل ملاحظه در جنگ تلقی شده است؛ اقدامی که واکنش شدید ایران را در پی داشت و باعث شد این کشور تأسیسات مهم انرژی در کشورهای خلیج را هدف قرار دهد، بهای نفت افزایش یابد و رئیس‌جمهور ایالات متحده تهدید کند که در صورت ادامهٔ حملات، این میدان را «به‌گونهٔ کامل نابود خواهد کرد».

اما میدان «پارس جنوبی» چیست و چرا این حملات تا این اندازه اهمیت دارد؟

-میدان گازی پارس جنوبی چیست؟

«پارس جنوبی» بخشی از بزرگترین ذخیره‌گاه گاز طبیعی در جهان است. این میدان در آب‌های خلیج فارس موقعیت داشته و میان ایران و قطر مشترک می‌باشد. بخش قطری آن «نورت دوم» (North Dome) نامیده می‌شود.

بر اساس برآوردها، این میدان در مجموع حدود ۱٬۸۰۰ تریلیون فوت مکعب گاز قابل استفاده در خود دارد؛ مقداری که می‌تواند نیاز انرژی جهان را برای حدود ۱۳ سال تأمین نماید.

-چرا این میدان اهمیت دارد؟

گاز استخراج‌شده از «پارس جنوبی» بزرگ‌ترین منبع تأمین انرژی داخلی ایران محسوب می‌شود. این کشور پیش از این نیز به‌دلیل اختلال در عرضهٔ گاز با کمبود برق مواجه شده است؛ بنابراین هرگونه آسیب به این میدان می‌تواند توانایی ایران را در تولید برق و تأمین گرمایش منازل به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.

-نگرانی‌های جهانی

قطر میلیاردها دالر در توسعهٔ بخش مربوط به خود سرمایه‌گذاری کرده و یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌ کنندگان گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) در جهان است. در حملات پیشین اسرائیل در سال ۲۰۲۵، مقام‌ها این میدان را «منبع حیاتی انرژی برای امریکا، اروپا و جهان» توصیف کرده بودند.

-یک «تشدید جدی»

کشورهای عربی حملات بر زیرساخت‌های مرتبط با این میدان را محکوم کرده‌اند. امارات متحدهٔ عربی این اقدام را «تشدیدی جدی» خوانده که تهدیدی مستقیم برای امنیت انرژی جهانی و امنیت منطقه‌ای به‌شمار می‌رود. قطر نیز این حملات را «گامی خطرناک و غیرمسئولانه» توصیف کرده است.

-حملات تلافی‌جویانه

در واکنش، ایران تأسیسات مهم انرژی در منطقه را هدف قرار داده است. این حملات باعث وارد شدن «خسارات گسترده» به شهر صنعتی «رأس لفان» در قطر—یکی از مراکز کلیدی فرآوری گاز طبیعی—گردیده است. همچنان دو پالایشگاه در پایتخت عربستان سعودی، ریاض، مورد حمله قرار گرفته‌اند. عربستان نیز اعلام کرده است که در صورت لزوم، حق اقدام نظامی را برای خود محفوظ می‌دارد.

-تشدید بحران انرژی

جهان پیشاپیش با بحران انرژی مواجه است و با مسدود شدن عملی تنگهٔ هرمز، این حملات بازارها را بار دیگر تکان داده و باعث افزایش بهای جهانی نفت شده است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که آسیب به زیرساخت‌های انرژی می‌تواند روند بازسازی را به ماه‌ها یا حتی سال‌ها بکشاند.

-تهدید ترمپ

دونالد ترمپ هشدار داده است که اگر ایران به حملات خود علیه تأسیسات انرژی قطر ادامه دهد، ایالات متحده «به‌گونهٔ گسترده» میدان گازی «پارس جنوبی» را نابود خواهد کرد. وی همچنین ادعا کرده است که امریکا از حملهٔ اسرائیل آگاهی نداشته، هرچند برخی مقام‌های اسرائیلی گفته‌اند که این عملیات با هماهنگی ایالات متحده انجام شده است.