طالبان از ایجاد یک وبسایت جدید بهنام «پرمختگ» بهعنوان بانک معلوماتی برای ارائه اطلاعات درباره عملکرد این گروه خبر دادهاند؛ اقدامی که در حالی مطرح میشود که رسانهها در افغانستان همچنان از محدودیت دسترسی به اطلاعات و فشارهای گسترده شکایت دارند.
خبرگزاری آگاه:
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، روز یکشنبه، ۳۰ حمل، در مراسم رونمایی از این وبسایت اعلام کرد که «پرمختگ» با هدف فراهمسازی دسترسی دقیق رسانهها به اطلاعات و ایجاد یک منبع جامع دادهها راهاندازی شده است.
به گفته او، این پلتفرم بهعنوان یک بانک معلوماتی عمل کرده و اطلاعات مرتبط با فعالیتها و عملکرد طالبان را در اختیار رسانهها و مخاطبان قرار خواهد داد.
مجاهد همچنین تأکید کرده است که یکی از اهداف این اقدام، جلوگیری از آنچه او «تبلیغات» علیه طالبان خواند، میباشد.
با این حال، این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که خبرنگاران و نهادهای رسانهای در افغانستان بارها از نبود دسترسی به اطلاعات شفاف، محدودیت در پوشش رویدادها و فشارهای امنیتی شکایت کردهاند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، شماری از خبرنگاران کشور را ترک کردهاند و برخی دیگر با بازداشت و تهدید مواجه شدهاند.
در حال حاضر، افرادی چون شکیب نظری، حمید فرهادی و بشیر هاتف در بازداشت بهسر میبرند و گزارشها از وضعیت نگرانکننده جسمی و روحی آنان حکایت دارد.
تحلیل آگاه:
راهاندازی یک «بانک معلوماتی» از سوی طالبان، در ظاهر میتواند گامی در جهت سازماندهی اطلاعات و تعامل با رسانهها تلقی شود؛ اما کارآمدی آن به بستر کلی آزادی رسانهای وابسته است—بستری که در حال حاضر با محدودیتهای جدی مواجه است.
در شرایطی که خبرنگاران دسترسی آزاد به منابع مستقل ندارند و با خطر بازداشت یا فشار مواجهاند، تمرکز اطلاعات در یک پلتفرم رسمی، بیش از آنکه به شفافیت منجر شود، میتواند به یکدستسازی روایتها بینجامد.
از سوی دیگر، تأکید بر «جلوگیری از تبلیغات» نشان میدهد که هدف این ابتکار صرفاً اطلاعرسانی نیست، بلکه مدیریت روایت نیز بخشی از آن است. این امر در محیطی که رسانههای مستقل با محدودیت روبهرو هستند، میتواند توازن اطلاعرسانی را بیش از پیش به نفع روایت رسمی تغییر دهد.
در مجموع، «پرمختگ» اگرچه از نظر فنی میتواند یک ابزار اطلاعاتی باشد، اما بدون تضمین دسترسی آزاد خبرنگاران، مصونیت کاری آنان و امکان بررسی مستقل دادهها، بعید است بتواند به معیارهای شفافیت رسانهای پاسخ دهد.
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری