کرامت انسانی زیر سایه درآمدزایی؛ واقعیت مهاجرین افغان‌ در ایران

    سید حسن موسوی در دهه‌های اخیر، ایران به یکی از مقاصد اصلی مهاجران افغانستانی تبدیل شده است. این مهاجران به دلایل مختلفی مانند جنگ، فقر و ناامنی سیاسی، ایران را به‌عنوان پناهگاهی برای زندگی انتخاب کرده‌اند. اما در پس ظاهر “مهمان‌نوازی” و شعارهای بشردوستانه‌ای که در سطح عمومی مطرح می‌شود، واقعیتی تلخ نهفته است که به تدریج در رسانه‌ها و فضای عمومی آشکار می‌شود. سیاست مهاجرتی ایران به‌جای آنکه بر…

    ساکنان سایه – اقلیت‌های جنسی افغانستان زیر سلطه ترور رسمی

    در افغانستان امروز، اقلیت‌های جنسی و جنسیتی نه فقط «نامرئی» بلکه «مجازات‌شده»اند. آنان دیگر صرفاً با طرد اجتماعی یا نگاه‌های آلوده مواجه نیستند، بلکه در سایه حکومتی زیست می‌کنند که نه تنها موجودیت‌شان را انکار می‌کند، بلکه نظام‌مند آنان را شناسایی، بازداشت، شکنجه و تجاوز می‌کند. این وضعیت، تنها با مفهوم «نقض حقوق بشر» قابل توصیف نیست؛ بلکه شکلی از جنایت سازمان‌یافته علیه انسانیت است. گزارش تکان‌دهنده زن‌تایمز درباره ریمو…

    اقتصاد سیاه اخراج مهاجران افغان از ایران؛ درآمدهای میلیاردی در سایه خشونت

    در هفته‌ها و ماه‌های اخیر، روند بازگشت اجباری مهاجران افغانستانی از ایران به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. آمارهای غیررسمی حاکی از آن است که به‌طور میانگین روزانه حدود ۳۰ هزار نفر از مرزهای ایران اخراج می‌شوند. با این حال، آنچه این روند را فراتر از یک بحران انسانی صرف می‌سازد، گزارش‌های متعدد از تحقیر، خشونت و بهره‌برداری مالی از مهاجران است؛ موضوعاتی که نیازمند تحلیلی عمیق‌تر هستند. اخراج گسترده چهار…

    افغانستان در آینه ریاکاری طالبان؛ وقتی اخلاق سخن و عمل فاصله دارد

    انس حقانی، از رهبران برجسته شبکه حقانی و یکی از چهره‌های کلیدی طالبان، در سخنرانی اخیر خود در کابل درباره پرهیز از زراندوزی و استفاده ابزاری از قدرت هشدار داد. او گفت: «دولت را وسیله شهرت، خوشحالی و ترقی فردی ندانید، بلکه آن را یک امانت الهی بشمارید.» این اظهارات، در نگاه اول، حاکی از دغدغه اخلاقی و مسئولیت‌پذیری رهبران طالبان است، اما وقتی به واقعیت میدانی نگاه می‌کنیم، تضادی…

    افغان‌ها در ایران؛ گروگان قانون و محدودیت سیستماتیک

    طرح تازه ساماندهی اتباع، میلیون‌ها مهاجر را در صف دوم قرار می‌دهد، حق کار و زندگی‌شان را محدود می‌کند و آن‌ها را ابزاری برای سیاست خارجی ایران می‌سازد ایران بار دیگر طرحی روی میز گذاشته است؛ طرحی با نام پرطمطراق «اساسنامه تشکیل سازمان ملی مهاجرت و ساماندهی اتباع خارجی». اما پشت این عنوان طولانی و رسمی، واقعیت تلخی پنهان است: قانونی که نه ساماندهی می‌کند و نه از مهاجران حمایت،…

    طالبان و بگرام؛ بازگشت به خاطره‌ی اشغال برای فرار از بحران امروز

    خبرگزاری آگاه –سخنان تازه‌ی ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، درباره احتمال تلاش امریکا برای بازگشت به پایگاه بگرام از طریق «حلقه‌های نظامی در پاکستان» تنها یک هشدار امنیتی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از بحران درونی و نگرانی عمیق رهبری طالبان از تغییر موازنه‌ی قدرت در منطقه است. طالبان در شرایطی چنین اظهاراتی را مطرح می‌کنند که روابط‌شان با پاکستان، متحد دیرینه و پشتیبان سیاسی‌شان، به پایین‌ترین سطح اعتماد در سال‌های اخیر رسیده…

    از طالبان تا رهبران اپوزیسیون: همه بازیگران در صحنه پاکستان

    افغانستان دوباره در میانه بازی پیچیده‌ای از نفوذ و قدرت قرار گرفته است؛ جایی که مردم، حتی بدون نماینده واقعی، در معرض تصمیم‌های پشت پرده قرار دارند. نشست اسلام‌آباد که قرار است روزهای ۲۵ و ۲۶ ماه جاری میلادی میزبان رهبران نسل نو، فعالان سیاسی، نمایندگان احزاب و زنان مخالف طالبان باشد، با عنوان «به‌سوی اتحاد و اعتماد» معرفی شده است. هدف ظاهری آن، ایجاد اعتماد میان افغانستان و پاکستان…

    وقتی صدای عدالت در میان هیاهوی انحصار گم می‌شود

    در روزگاری که افغانستان بیش از هر زمان دیگر تشنه‌ی همبستگی ملی، مشارکت واقعی و عبور از سایه‌های انحصار و سیاست‌ورزی خسته‌کننده است، یک بار دیگر نشانه‌هایی از بازگشت همان حلقه‌های بسته و خویشاوندسالار در قامت پروژه‌ای به نام “مجمع ملی برای نجات افغانستان” دیده می‌شود؛ حلقه‌هایی که این‌بار نیز، در لباس وحدت، بازتابنده‌ی همان چهره‌ها و سیاست‌های آشنا هستند. این مجمع، در ظاهر گامی در راستای انسجام و هم‌آوایی…

    قدرت ملموس، محدودیت محسوس: تصویر طالبان چهار سال پس از تسلط

    چهار سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، رژه‌های نظامی و تجهیزات به جامانده از ارتش پیشین افغانستان یکی از نمادهای ملموس قدرت و حضور نظامی این گروه بوده است. در سال‌های گذشته، طالبان در پایگاه هوایی بگرام و برخی شهرهای دیگر با تجهیزات آمریکایی رژه برگزار می‌کردند و این تصاویر هم در رسانه‌ها و هم در فضای بین‌المللی بازتاب گسترده‌ای داشت. این رژه‌ها نه تنها نمایش قدرت نظامی طالبان…

    حقیقت تلخ برای منتقدان: چرا سادات باید به‌عنوان سومین قوم بزرگ افغانستان شناخته شوند؟

    افغانستان، سرزمینِ تاریخ‌های بزرگ و مردان بزرگ است. این سرزمین در دل خود داستان‌هایی تلخ و شیرین نهفته دارد، سرزمینِ مردمی که در طول قرن‌ها، با اقوام مختلف و با فرهنگ‌های گوناگون در کنار هم زندگی کرده‌اند. هر قوم و هر گروه در این کشور سهمی از تاریخ، فرهنگ و سرنوشت افغانستان داشته‌اند. اما در میان این همه تنوع، حقیقتی هست که بسیاری از آن غفلت کرده‌اند و نمی‌توان آن…

    دیدگاه

    🟩 دیدگاه | خبرگزاری آگاه

    در جهانی پُر از روایت‌های ناگفته، «دیدگاه» دروازه‌ای است برای تحلیل عمیق‌تر، فهم ریشه‌ای‌تر، و طرح پرسش‌هایی که فراتر از تیترهای خبری هستند. در خبرگزاری آگاه، ما صرفاً ناقل خبر نیستیم؛ باور داریم هر واقعه، تصمیم و پدیده، لایه‌هایی دارد که نیازمند تفسیر و بازخوانی است.

    در بخش دیدگاه، مجموعه‌ای از یادداشت‌های تحلیلی، تفسیرهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را منتشر می‌کنیم که یا برآمده از تیم تحریریه آگاهچی‌اند یا از صاحب‌نظران مستقل و متعهد به حقیقت.

    موضع ما روشن است:

    • در کنار مردم ایستاده‌ایم، نه قدرت؛

    • به کرامت انسانی باور داریم، نه تبعیض؛

    • نقد را مسئولیت می‌دانیم، نه دشمنی؛

    • و برای بازتاب دادن صداهایی که سانسور شده‌اند، قلم می‌زنیم.

    در «دیدگاه»، تلاش می‌کنیم فراتر از موج‌های خبری بیندیشیم و به خوانندگان خود، نگاهی چندلایه، مستقل و ریشه‌ای ارائه دهیم.

    از عبد خدا تا غلام امیر: نگاهی انتقادی به گفتمان بندگی در نظام طالبان

    در روزهایی که افغانستان بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازسازی اعتماد عمومی، گسترش عدالت و تأمین کرامت انسانی است، یکی از مفتی‌های نزدیک به ساختار قضایی طالبان، در سخنانی رسمی، شهروندان را «غلام» خوانده و اطاعت مطلق از حاکمان را یک ضرورت دینی معرفی کرده است. این سخنان، نه تنها از نظر حقوق بشری نگران‌کننده‌اند، بلکه از منظر تحلیل…

    ادامه مطلب ;

    عید بدون لبخند؛ روایت تلخ مردم افغانستان از فقر، رکود و فراموشی

    عید، در حافظه جمعی مردم افغانستان، همواره با نمادهایی چون لباس نو، شیرینی‌های رنگارنگ، چادرهای تازه‌ی نماز، مهمانی‌های خانوادگی و لبخندهای کودکانه گره خورده بود. اما امسال، در خیابان‌های کابل، مزار، هرات، بامیان و شهرهای دیگر، تصویر دیگری خودنمایی می‌کند: بازارهایی خاموش، دکان‌هایی نیمه‌تعطیل و پدرانی که با جیب‌های خالی، دست کودکان خود را می‌فشارند و از کنار دکان ها…

    ادامه مطلب ;

    بحران زراعت در افغانستان؛ روایت رنج دهقانان در دل انجماد سیاسی و اقلیمی

    افغانستان بار دیگر با بحران اقتصادی‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند که نه‌تنها از تحریم‌های خارجی، بلکه از درون مرزهای خود نیز تغذیه می‌شود. بحران‌هایی که هر روز بیشتر از پیش، دامان قشر آسیب‌پذیر روستایی و دهقانان کشور را می‌گیرد. در روزهای اخیر، گزارشی از سرمازدگی شدید محصولات زراعتی در ولسوالی یکاولنگ ولایت بامیان منتشر شد؛ جایی که کچالو، تنها منبع عایداتی…

    ادامه مطلب ;

    بازگشت به امارت اول؛ طالبان و احیای خشونت علنی در افغانستان

    در سایه‌ی سکوت رسانه‌ای و بی‌عملی نهادهای بین‌المللی، طالبان با شتابی بی‌سابقه در حال بازگشت به سیاست‌های سرکوب‌گرانه‌ای هستند که مشخصه‌ی دوران نخست امارت اسلامی‌شان در دهه‌ی ۱۳۷۰ بود؛ دورانی تاریک که در آن، میادین عمومی به صحنه‌های شلاق، اعدام و قطع عضو تبدیل شده بود. گزارش‌های اخیر از افغانستان، به‌ویژه هشدار صریح ریچارد بنت، گزارشگر ویژه‌ی حقوق بشر سازمان…

    ادامه مطلب ;

    بحران مهاجرت افغانستانی‌ها؛ بن‌بست انسانی میان ایران و طالبان

    سید حسن موسوی سیاست‌های طالبان در قبال شهروندان خود و بهره‌برداری سیاسی ایران از بحران مهاجرت، نشان‌دهنده ضرورت فوری بازنگری در این رویکردها و نیاز به اتخاذ سیاست‌هایی انسانی‌تر و مسئولانه‌تر است؛ چراکه این وضعیت، تنها به تداوم رنج مهاجران منجر می‌شود و پایه‌های بی‌ثباتی منطقه را تقویت می‌کند. این گزاره، ریشه یک واقعیت تلخ منطقه‌ای را آشکار می‌سازد: اتحاد…

    ادامه مطلب ;

    ایران، چین و جاده ابریشم جدید: حذف بی‌صدای افغانستان از نقشه اقتصاد منطقه

    در روزهایی که کشورهای منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی در تلاش‌اند جایگاه خود را در نقشه اقتصادی قرن بیست‌ویکم تثبیت کنند، خبر ورود نخستین محموله سنگین باری از شهر شی‌آن چین به تهران از طریق مسیر زمینی جدید، بدون عبور از افغانستان، نشان‌دهنده تحولی ژئواستراتژیک است که شاید در کابل چندان مورد توجه قرار نگرفته باشد، اما می‌تواند تأثیرات بلندمدتی…

    ادامه مطلب ;

    سرکوب وحشتناک و خاموشی اجباری؛ افغانستان زیر چکمه‌های استخبارات طالبان

    سید حسن موسوی پس از سقوط کابل به دست طالبان در اوت ۲۰۲۱، افغانستان وارد دوره‌ای شده که مردم آن با چالش‌های عمیق و گسترده‌ای مواجه‌اند؛ چالش‌هایی که از یک سو شامل فقر شدید و ناامنی روزافزون و از سوی دیگر سرکوب بی‌رحمانه و بی‌عدالتی‌های ساختاری است. در این میان، نقش ریاست‌های استخبارات طالبان، به‌ویژه ریاست ۴۰ و ۳۵۷، به…

    ادامه مطلب ;

    پایان یک توهم: سقوط روایت “طالبان معتدل”

    سید حسن موسوی سخنان اخیر سراج‌الدین حقانی که به ستایش آشکار از رهبری مطلقه ملا هبت‌الله آخندزاده پرداخت، نقطه پایانی بود بر یکی از خطرناک‌ترین توهمات سیاسی معاصر افغانستان؛ توهمی که سال‌ها با چهره‌هایی نظیر حقانی، عباس ستانکزی و برخی دیگر از چهره‌های نرم‌گوی طالبان تغذیه شد، و امید به «تغییر از درون» را در میان برخی تحلیل‌گران، دیپلمات‌ها و…

    ادامه مطلب ;

    سکوت طالبان و تبعیض ایران، مانع بزرگ حضور زائران اربعینی افغانستانی

    نشست سه‌جانبه ایران، پاکستان و عراق برای هماهنگی سفرهای اربعین حسینی در مشهد برگزار خواهد شد؛ اما نکته تأسف‌بار و قابل تأمل، غیبت کامل افغانستان است؛ کشوری که سالانه بیش از صد هزار زائر پرشور به این مراسم می‌فرستد. این حذف ضمن اینکه جایگاه زائران افغانستانی را در سیاست‌های منطقه‌ای به چالش می‌کشد، نشان می‌دهد آن‌ها از ابتدایی‌ترین حقوق مذهبی…

    ادامه مطلب ;

    رنگ به‌مثابۀ مقاومت: زنان هنرمند هرات در برابر خاموشی اجتماعی

    در سرزمینی که خطوط محدودیت، میدان‌های هنر را باریک‌تر می‌سازد و حضور زن در عرصه‌های عمومی همواره در ترازوی سنگین سنت و سیاست سنجیده می‌شود، برگزاری نمایشگاه «هیاهوی رنگ» در هرات تنها یک رویداد هنری نیست؛ بیانیه‌ای است در ستایش ایستادگی زنان هنرمند در برابر فراموشی، حاشیه‌نشینی و سکوت تحمیلی. این‌که حدود ۹۰ درصد آثار این نمایشگاه توسط زنان خلق…

    ادامه مطلب ;

    روند گفت‌وگوهای آنتالیا؛ نقشه‌ای برای دفن دموکراسی پشت پرده «تعامل»

    چهارمین دور گفت‌وگوهای ملی تحت عنوان «نقش جامعه مدنی و نیروهای دموکراتیک در آینده افغانستان» در آنتالیای ترکیه در حالی برگزار می‌شود که جامعه افغانستان نه در آستانه یک تحول، بلکه در عمق یک بحران هویتی، سیاسی و انسانی گرفتار است. این نشست که ظاهراً با هدف بازسازی مشروعیت، نقشه راه سیاسی و آغاز گفت‌وگویی ملی سازمان‌دهی شده، در واقع…

    ادامه مطلب ;

    شکست قوم‌گرایی و لزوم شایسته‌سالاری در ساختار سیاسی افغانستان

    افغانستانِ فردا، بدون سهمیه‌ قومی سید حسن موسوی در شرایطی که جامعه جهانی به‌ویژه سازمان ملل متحد با طرح‌هایی چون مدل موزاییکی برای افغانستان، بر تشکیل حکومت «همه‌شمول» بر پایه نمایندگی قومی تأکید دارد، و رهبران جهادی مخالف طالبان نیز همین خواست را تکرار می‌کنند. در بیشتر کنفرانس‌های بین‌الافغانی، به‌جای تأکید بر دولت‌سازی ملی، باز هم این الگوی ناکارآمدِ سهمیه‌بندی…

    ادامه مطلب ;

    معلولیت، معاش، و فراموشی؛ حلقه‌ی تنگ‌تر شدن معیشت در افغانستان

    در حالی‌که وضعیت اقتصادی افغانستان روزبه‌روز دشوارتر می‌شود، خبرهای تازه از عدم پرداخت معاش افراد دارای معلولیت، بار دیگر زنگ خطر را برای یکی از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه به صدا درآورده است. این قشر که عمدتاً قربانی جنگ‌های گذشته، مین‌گذاری‌ها و حملات کور دهه‌های اخیر بوده‌اند، امروز با چالش تازه‌ای مواجه‌اند: فراموشی از سوی حکومت. برای بسیاری از این افراد،…

    ادامه مطلب ;

    خانه‌هایی که پناه نیستند: طغیان خشونت خانواده‌گی در افغانستان

    سید حسن موسوی در سایه‌ی گسترش فقر، بیکاری و فروپاشی نظم اقتصادی و اجتماعی در افغانستان، خشونت‌های خانواده‌گی به‌سرعت در حال افزایش است؛ خشونتی که بیش از همه، زنان و کودکان قربانیان بی‌دفاع آن‌اند. افغانستان، کشوری که سال‌ها درگیر جنگ، مهاجرت و بی‌ثباتی بوده، امروز در سایه‌ی حکومتی که کوچک‌ترین رویکرد حمایتی در برابر اقشار آسیب‌پذیر ندارد، شاهد فروپاشی مرزهای…

    ادامه مطلب ;

    تحقیر از در مکتب آغاز می‌شود

    نگاهی به بخش‌نامه آموزش‌وپرورش ایران و تبعات روانی آن برای نسل مهاجر افغان حتی اگر یک ماه دیگر اجازه ثبت‌نام بدهند، همین تاخیر و تحقیر مکرر سالانه، ضربه‌ای عمیق به روح کودکان افغان می‌زند. تصور کن؛ هر سال که کودکان پشت درهای بسته‌ی مکتب می‌مانند، هر سال که نگاه‌های سرد و تحقیرآمیز مسئولان و معلمان را تحمل می‌کنند، زخم‌ها بیشتر…

    ادامه مطلب ;
    Back to top button