در روزهایی که کشورهای منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی در تلاشاند جایگاه خود را در نقشه اقتصادی قرن بیستویکم تثبیت کنند، خبر ورود نخستین محموله سنگین باری از شهر شیآن چین به تهران از طریق مسیر زمینی جدید، بدون عبور از افغانستان، نشاندهنده تحولی ژئواستراتژیک است که شاید در کابل چندان مورد توجه قرار نگرفته باشد، اما میتواند تأثیرات بلندمدتی …
Read More »دیدگاه
سرکوب وحشتناک و خاموشی اجباری؛ افغانستان زیر چکمههای استخبارات طالبان
سید حسن موسوی پس از سقوط کابل به دست طالبان در اوت ۲۰۲۱، افغانستان وارد دورهای شده که مردم آن با چالشهای عمیق و گستردهای مواجهاند؛ چالشهایی که از یک سو شامل فقر شدید و ناامنی روزافزون و از سوی دیگر سرکوب بیرحمانه و بیعدالتیهای ساختاری است. در این میان، نقش ریاستهای استخبارات طالبان، بهویژه ریاست ۴۰ و ۳۵۷، به …
Read More »پایان یک توهم: سقوط روایت “طالبان معتدل”
سید حسن موسوی سخنان اخیر سراجالدین حقانی که به ستایش آشکار از رهبری مطلقه ملا هبتالله آخندزاده پرداخت، نقطه پایانی بود بر یکی از خطرناکترین توهمات سیاسی معاصر افغانستان؛ توهمی که سالها با چهرههایی نظیر حقانی، عباس ستانکزی و برخی دیگر از چهرههای نرمگوی طالبان تغذیه شد، و امید به «تغییر از درون» را در میان برخی تحلیلگران، دیپلماتها و …
Read More »سکوت طالبان و تبعیض ایران، مانع بزرگ حضور زائران اربعینی افغانستانی
نشست سهجانبه ایران، پاکستان و عراق برای هماهنگی سفرهای اربعین حسینی در مشهد برگزار خواهد شد؛ اما نکته تأسفبار و قابل تأمل، غیبت کامل افغانستان است؛ کشوری که سالانه بیش از صد هزار زائر پرشور به این مراسم میفرستد. این حذف ضمن اینکه جایگاه زائران افغانستانی را در سیاستهای منطقهای به چالش میکشد، نشان میدهد آنها از ابتداییترین حقوق مذهبی …
Read More »رنگ بهمثابۀ مقاومت: زنان هنرمند هرات در برابر خاموشی اجتماعی
در سرزمینی که خطوط محدودیت، میدانهای هنر را باریکتر میسازد و حضور زن در عرصههای عمومی همواره در ترازوی سنگین سنت و سیاست سنجیده میشود، برگزاری نمایشگاه «هیاهوی رنگ» در هرات تنها یک رویداد هنری نیست؛ بیانیهای است در ستایش ایستادگی زنان هنرمند در برابر فراموشی، حاشیهنشینی و سکوت تحمیلی. اینکه حدود ۹۰ درصد آثار این نمایشگاه توسط زنان خلق …
Read More »روند گفتوگوهای آنتالیا؛ نقشهای برای دفن دموکراسی پشت پرده «تعامل»
چهارمین دور گفتوگوهای ملی تحت عنوان «نقش جامعه مدنی و نیروهای دموکراتیک در آینده افغانستان» در آنتالیای ترکیه در حالی برگزار میشود که جامعه افغانستان نه در آستانه یک تحول، بلکه در عمق یک بحران هویتی، سیاسی و انسانی گرفتار است. این نشست که ظاهراً با هدف بازسازی مشروعیت، نقشه راه سیاسی و آغاز گفتوگویی ملی سازماندهی شده، در واقع …
Read More »شکست قومگرایی و لزوم شایستهسالاری در ساختار سیاسی افغانستان
افغانستانِ فردا، بدون سهمیه قومی سید حسن موسوی در شرایطی که جامعه جهانی بهویژه سازمان ملل متحد با طرحهایی چون مدل موزاییکی برای افغانستان، بر تشکیل حکومت «همهشمول» بر پایه نمایندگی قومی تأکید دارد، و رهبران جهادی مخالف طالبان نیز همین خواست را تکرار میکنند. در بیشتر کنفرانسهای بینالافغانی، بهجای تأکید بر دولتسازی ملی، باز هم این الگوی ناکارآمدِ سهمیهبندی …
Read More »معلولیت، معاش، و فراموشی؛ حلقهی تنگتر شدن معیشت در افغانستان
در حالیکه وضعیت اقتصادی افغانستان روزبهروز دشوارتر میشود، خبرهای تازه از عدم پرداخت معاش افراد دارای معلولیت، بار دیگر زنگ خطر را برای یکی از آسیبپذیرترین اقشار جامعه به صدا درآورده است. این قشر که عمدتاً قربانی جنگهای گذشته، مینگذاریها و حملات کور دهههای اخیر بودهاند، امروز با چالش تازهای مواجهاند: فراموشی از سوی حکومت. برای بسیاری از این افراد، …
Read More »خانههایی که پناه نیستند: طغیان خشونت خانوادهگی در افغانستان
سید حسن موسوی در سایهی گسترش فقر، بیکاری و فروپاشی نظم اقتصادی و اجتماعی در افغانستان، خشونتهای خانوادهگی بهسرعت در حال افزایش است؛ خشونتی که بیش از همه، زنان و کودکان قربانیان بیدفاع آناند. افغانستان، کشوری که سالها درگیر جنگ، مهاجرت و بیثباتی بوده، امروز در سایهی حکومتی که کوچکترین رویکرد حمایتی در برابر اقشار آسیبپذیر ندارد، شاهد فروپاشی مرزهای …
Read More »تحقیر از در مکتب آغاز میشود
نگاهی به بخشنامه آموزشوپرورش ایران و تبعات روانی آن برای نسل مهاجر افغان حتی اگر یک ماه دیگر اجازه ثبتنام بدهند، همین تاخیر و تحقیر مکرر سالانه، ضربهای عمیق به روح کودکان افغان میزند. تصور کن؛ هر سال که کودکان پشت درهای بستهی مکتب میمانند، هر سال که نگاههای سرد و تحقیرآمیز مسئولان و معلمان را تحمل میکنند، زخمها بیشتر …
Read More »بازسازی شورای امنیت ملی آمریکا؛ تمرکز قدرت و بیثباتی بیشتر در سیاست خارجی
در حالیکه جهان در یکی از پرتنشترین مقاطع تاریخی خود بهسر میبرد، تصمیم دونالد ترامپ برای بازسازی شورای امنیت ملی آمریکا و حذف دهها چهره متخصص از این نهاد راهبردی، نهتنها معادلات سیاست داخلی آمریکا را دگرگون میسازد، بلکه تبعات مهمی برای سیاست خارجی ایالات متحده، بهویژه در مناطق بحرانزدهای چون خاورمیانه، آسیای مرکزی و افغانستان خواهد داشت. از منظر …
Read More »بحران مهاجران افغان در ایران؛ تقاطع انسانیت و سیاست
سید حسن موسوی مسئله مهاجران افغان در ایران، بیش از یک معضل انسانی ساده است؛ این موضوع امروز به یک بحران پیچیده و چندوجهی تبدیل شده که نشاندهنده ناکارآمدی و بیرحمی سیاستهای جمهوری اسلامی ایران است. از سوی دیگر، این بحران، بازتابدهنده مناسبات سیاسی پیچیده و معاملههای پشت پرده در روابط تهران با طالبان و نیروهای سیاسی افغان است که …
Read More »طالبان به روایت همسر خلیلزاد: چهرهسازی یا تحریف واقعیت؟
بهسختی میتوان این مجموعه اقدامات را جدا از یک پروژه حسابشده دانست. زلمی خلیلزاد، از معماران اصلی بازگشت طالبان، اکنون در قالب مصاحبهها، تحلیلها و مقالات اطرافیانش، در تلاش برای بازتعریف چهره این گروه افراطی است. در این پروژه، طالبان به شکل «مدیران مقتدر سنتی» تصویر میشوند که صرفاً با فرهنگ غرب بیگانهاند، اما توان اداره کشور را دارند. اظهارات …
Read More »ضرورت پرهیز از انحراف گفتمان مقاومت: پنجشیر فراتر از یک نام
سید حسن موسوی موج تازهای از تنشهای مجازی بر سر نامگذاری «پنجشیر» در روزهای اخیر در شبکههای اجتماعی در حال گسترش است؛ تنشی که در ظاهر به یک اختلافنظر بر سر نام و هویت منطقه مربوط میشود، اما در لایههای پنهانتر، به مسائلی عمیقتر از جمله جنگ روانی، مدیریت افکار عمومی و شکافهای تاریخی دامن میزند. پنجشیر تنها یک نام …
Read More »وقتی استخبارات طالبان به قلب اندیشه نفوذ میکند
سید حسن موسوی در سرزمینی که دیوارهای بلند سانسور بر افق زندگی سایه افکنده و صدای زن از بلندگوهای تعلیم خاموش شده، حالا نوبت دانشگاههاست. همان آخرین سنگرهای اندیشه. همان مکانهایی که روزی مأمن رؤیاهای جوانان، آزمایشگاه فکر و بستر آزادی علمی بود. امروز اما، این سنگرها یکییکی در حال سقوطاند. و این بار، نه با تانک و تفنگ، بلکه …
Read More »
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری