تهران زیر فشار تحریم، کابل در مدار تجارت؛ ایران و طالبان بی‌اعتنا به محدودیت‌های امریکا

در حالی‌که تحریم‌های تازه علیه تهران بار دیگر از سوی کشورهای غربی تأکید شده، تهران و کابل مسیر تجارت خود را بی‌وقفه ادامه می‌دهند. مقام‌های ایرانی می‌گویند فشارهای واشنگتن نه‌تنها مانع مبادلات نشده، بلکه همکاری‌های اقتصادی میان دو کشور در حال گسترش است.

آگاه:
علی‌رضا بیکدلی، سرپرست سفارت ایران در کابل، اعلام کرده است که تحریم‌های امریکا هیچ تأثیر منفی بر روابط اقتصادی ایران و طالبان نداشته و حجم همکاری‌های تجاری میان دو طرف همچنان در حال افزایش است. به گفته‌ی او، تهران و کابل با استفاده از ظرفیت‌های موجود، روند جابه‌جایی کالاها را تسریع کرده‌اند و مسیرهای ترانزیتی از جمله بندر چابهار و مرز میلک همچنان فعال هستند.

بیکدلی تأکید کرده است که ایران، افغانستان را صرفاً یک بازار مصرف نمی‌بیند، بلکه کشوری همسایه می‌داند که توسعه‌ی روابط اقتصادی با آن می‌تواند به رشد مشترک و بهبود معیشت مردم دو طرف منجر شود.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که سازمان ملل متحد، در هماهنگی با کشورهای غربی، بار دیگر بخشی از تحریم‌های اقتصادی علیه ایران را تمدید کرده است؛ موضوعی که کارشناسان هشدار می‌دهند می‌تواند فشار اقتصادی و اجتماعی تازه‌ای بر مردم ایران وارد کند.

تحلیل آگاه:
تأکید تهران بر تداوم تجارت با طالبان، بیش از هر چیز، نشانگر تلاش ایران برای دور زدن فشارهای اقتصادی از طریق مسیرهای شرقی است. در شرایطی که ارتباط مالی با غرب محدود شده، افغانستان برای ایران به دروازه‌ای حیاتی جهت حفظ جریان کالا و ارز بدل شده است.
اما این نزدیکی اقتصادی، بُعد سیاسی نیز دارد؛ طالبان با نیاز به منابع انرژی و کالاهای اساسی، ناگزیر به همکاری با ایران است، و تهران با استفاده از همین وابستگی، در پی تثبیت نفوذ خود در کابل است.
در واقع، هرچند دو کشور در حوزه‌ی ایدئولوژیک فاصله‌ای عمیق دارند، اما منافع اقتصادی توانسته آن‌ها را در یک جاده‌ی مشترک قرار دهد — جاده‌ای که از چابهار تا کابل امتداد دارد و از نگاه واشنگتن، مسیری است که تحریم‌ها را بی‌اثر می‌کند.