در پی چندین روز درگیری سنگین میان نیروهای طالبان و ارتش پاکستان در امتداد مرز مشترک، دو طرف شامگاه چهارشنبه بر سر آتشبس ۴۸ ساعته توافق کردند. وزارت خارجه پاکستان اعلام کرده است که این آتشبس از ساعت شش شام به وقت محلی آغاز شده و هدف آن، «کاهش تنش و جلوگیری از تلفات بیشتر غیرنظامیان» است.
طالبان نیز با صدور بیانیهای گفتهاند که آتشبس به درخواست اسلامآباد برقرار شده و نیروهای این گروه دستور گرفتهاند تا در صورت عدم تعرض پاکستان، از پاسخگویی نظامی خودداری کنند. با این حال، منابع محلی در خوست و پکتیکا میگویند صدای شلیک توپخانه در برخی مناطق مرزی همچنان شنیده میشود.
درگیریها از اوایل هفته جاری در منطقه مرزی کرم، قندهار، خوست و ننگرهار آغاز شد. رسانههای پاکستانی به نقل از منابع امنیتی گفتهاند که طالبان افغان و تحریک طالبان پاکستانی به مواضع مرزبانان حمله کردند و ارتش با «شدت تمام» پاسخ داد.
طالبان اما روایت متفاوتی ارائه کرده و مدعی شدهاند که نیروهای پاکستانی نخست با توپخانه سنگین و حملات هوایی، مواضع طالبان را هدف گرفتند. در اعلامیه طالبان آمده است که «در واکنش به تجاوز پاکستان، چندین پاسگاه مرزی دشمن منهدم و دهها سرباز پاکستانی کشته شدهاند.»
منابع پاکستانی این ادعا را رد کرده و گفتهاند در ضدحمله نیروهایشان، طالبان تلفات سنگینی متحمل شدهاند. به گفته تلویزیون دولتی پاکستان (PTV)، در این حملات چهار پاسگاه طالبان در خاک افغانستان نابود شده است.
این تازهترین موج خشونت میان دو همسایه است که روابط پرتنششان پس از سقوط حکومت جمهوری افغانستان در سال ۲۰۲۱، وارد مرحلهای بحرانی شده است. اسلامآباد طالبان را به پناه دادن به اعضای تحریک طالبان پاکستان (TTP) متهم میکند، در حالی که طالبان افغان، حملات پاکستان به خاک افغانستان را «نقض آشکار تمامیت ارضی» میدانند.
در پی تشدید تنشها، گذرگاههای تجاری مهم از جمله تورخم، اسپینبولدک و غلامخان بسته شده و هزاران کامیون حامل کالاهای تجاری در هر دو سوی مرز متوقف ماندهاند. تاجران افغان میگویند که روزانه میلیونها دالر خسارت میبینند و صدها تُن مواد غذایی در حال فاسد شدن است.
از سوی دیگر، دولت پاکستان دستور داده است که اردوگاههای مهاجران افغان در ایالت خیبر پختونخوا «بهطور فوری» تعطیل شوند. این اقدام، به باور ناظران، فشار سیاسی تازهای بر طالبان و مهاجران افغان محسوب میشود.
در همین حال، مولانا فضلالرحمن، رهبر جمعیت علمای اسلام و از چهرههای بانفوذ مذهبی پاکستان، پیشنهاد میانجیگری میان دو طرف را مطرح کرده است. او گفته است که «در گذشته نیز نقش میانجی داشته و اکنون نیز آماده است تا از طریق گفتوگو تنشها را کاهش دهد.»
کارشناسان روابط منطقهای معتقدند که آتشبس ۴۸ ساعته اگرچه ممکن است بهطور موقت جلوی درگیریها را بگیرد، اما ریشه اختلافات عمیقتر از آن است که با یک توافق کوتاهمدت پایان یابد. مسئله خط دیورند، پناهگاههای شورشیان و سیاستهای کنترلی پاکستان بر مرزها، همچنان از نقاط تنشزا میان کابل و اسلامآباد باقی مانده است.
در حالیکه طالبان تلاش دارند خود را به عنوان یک دولت مقتدر در برابر پاکستان نشان دهند، ضعف دیپلماسی و ناتوانی در مدیریت بحران، بهای سنگینی بر دوش مردم افغانستان گذاشته است؛ از تجارت گرفته تا مهاجرت و امنیت، همه چیز گروگان روابط پرتنش دو حکومت است.
Leave feedback about this