خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در سخنانی کمسابقه تأکید کرده است که اطاعت از او «مانند اطاعت از خدا و رسول» واجب است؛ موضعی که همزمان با اعلام برنامههای تازه برای مهار فساد اداری در درون ساختار این گروه مطرح شده است.
خبرگزاری آگاه:
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در نشست اخیر با مسئولان وزارت مالیه این گروه اعلام کرد که اطاعت از اوامر وی «همچون اطاعت از خدا و رسول» لازم است و نافرمانی از دستوراتش نیز جنبه دینی دارد.
به گفته منابع آگاه از این نشست، او هشدار داده است که از این پس با هرگونه «بیاطاعتی» برخورد جدی خواهد شد و از مقامهای طالبان خواسته است در صورت آغاز پیگیریها، بدون هیچگونه واسطهگری از اقدامات او حمایت کنند.
این اظهارات در حالی مطرح شده که به گفته همین منابع، محور اصلی نشست، بررسی فساد اداری و مالی در برخی نهادهای طالبان بوده است. رهبر این گروه تأکید کرده که تمامی مقامها باید داراییهای خود را در آغاز مأموریت ثبت کنند و هنگام پایان کار، مورد حسابرسی قرار گیرند. به گفته او، هرگونه افزایش غیرموجه دارایی باید به «بیتالمال» بازگردانده شود.
آخندزاده همچنین نسبت به حیفومیل عواید گمرکی هشدار داده و از مسئولان خواسته است در حفظ درآمدهای دولتی دقت بیشتری داشته باشند.
در بخش دیگری از سخنانش، او دستور داده است که استفاده از واژه «پولیس» متوقف و بهجای آن «شرطی» بهکار برده شود و افزوده که بهزودی قانون مربوطه را نافذ خواهد کرد.
رهبر طالبان ضمن اعلام عفو «تمام نافرمانیهای گذشته»، گفته است که برای آن «از الله طلب عفو» میکند، اما هشدار داده که در آینده با هرگونه تخلف برخورد خواهد شد.
او همچنین از مقامها خواسته است که «تحفه» دریافت نکنند و تأکید کرده که بسیاری از امتیازات کنونی آنان ناشی از «قدرت امارت» است، نه جایگاه فردی.
در ادامه، آخندزاده نسبت به ایجاد مدارس دینی مستقل از سوی برخی مقامها هشدار داده و گفته است اینگونه فعالیتها باید زیر نظر وزارت معارف انجام شود، زیرا به باور او میتواند زمینهساز فساد و رشوهگیری شود.
او همچنین بر حضور عالمان دینی در تمامی جلسات—اعم از تخنیکی و غیرتخنیکی—تأکید کرده و گفته است که «هر کار دنیا به دین نیاز دارد».
تحلیل آگاه:
سخنان اخیر رهبر طالبان را میتوان در دو سطح متفاوت تحلیل کرد: سطح اول، تلاش برای مهار فساد درونساختاری و سطح دوم، تثبیت اقتدار شخصی در رأس هرم قدرت.
از یکسو، تأکید بر ثبت داراییها، جلوگیری از دریافت هدایا و نظارت بر عواید گمرکی نشان میدهد که رهبری طالبان نسبت به گسترش فساد در بدنه اداری خود نگران است؛ موضوعی که در بسیاری از نظامهای متمرکز، پس از تثبیت قدرت به یک چالش جدی تبدیل میشود.
اما در سطحی عمیقتر، همسنگسازی اطاعت از رهبر با اطاعت دینی، نشانهای از تلاش برای ایجاد یک چارچوب مشروعیت مذهبی برای اقتدار سیاسی است. این رویکرد، عملاً مرز میان «فرمان اداری» و «تکلیف دینی» را کمرنگ میکند و میتواند هرگونه مخالفت را از یک اختلاف مدیریتی به یک «نافرمانی دینی» تبدیل کند.
در چنین چارچوبی، مبارزه با فساد نیز بیش از آنکه یک روند نهادمند و شفاف باشد، به اراده و تفسیر رهبری وابسته میماند. این مسئله میتواند در کوتاهمدت انسجام درونی را تقویت کند، اما در بلندمدت، خطر تمرکز بیش از حد قدرت و محدود شدن سازوکارهای پاسخگویی را به همراه دارد.
در مجموع، پیام این سخنان روشن است: رهبری طالبان در پی کنترل همزمان «رفتار اداری» و «وفاداری سیاسی» است—دو حوزهای که در ساختارهای متمرکز، بهطور فزاینده به هم گره میخورند.
