رئیس استخبارات خارجی روسیه در کابل؛ ابعاد امنیتی روابط مسکو و طالبان
خبرگزاری آگاه | کابل
سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس استخبارات خارجی روسیه، وارد کابل شده و با عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان، دیدار کرده است. مقام‌های روسیه و طالبان تاکنون درباره محورهای اصلی این دیدار و اهداف سفر ناریشکین جزئیات رسمی منتشر نکرده‌اند.
این سفر در ادامه گسترش روابط مسکو با طالبان صورت می‌گیرد؛ روابطی که در سال‌های اخیر، به‌ویژه در حوزه‌های سیاسی و امنیتی، اهمیت بیشتری یافته است. روسیه در سرطان ۱۴۰۴، پس از حذف طالبان از فهرست سازمان‌های ممنوعه خود، حکومت این گروه را به رسمیت شناخت.
ناریشکین پیش از این نیز از گسترش روابط با طالبان حمایت کرده بود. او در حمل ۱۴۰۴، در نشستی درباره افغانستان در باکو، از عملکرد طالبان در زمینه حکومت‌داری ارزیابی مثبتی ارائه کرد و به رسمیت شناخته‌شدن حکومت این گروه در سطح بین‌المللی را اجتناب‌ناپذیر دانست.
رئیس استخبارات خارجی روسیه در همان نشست، کشورهای غربی را متهم کرد که با مسدود نگه‌داشتن دارایی‌های افغانستان و حمایت استخباراتی از مخالفان طالبان، در پی ادامه بی‌ثباتی در این کشور هستند. این اظهارات بخشی از موضع‌گیری سیاسی مسکو در حمایت از تعامل با حکومت طالبان به شمار می‌رود.
ناریشکین در ۲۶ میزان ۱۴۰۴، در حاشیه نشست رؤسای سازمان‌های استخباراتی و امنیتی کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در سمرقند اوزبیکستان نیز با ایجاد پایگاه‌های نظامی خارجی در افغانستان مخالفت کرد. او تأکید کرده بود که افغانستان باید کشوری مستقل و بدون پایگاه‌های نظامی خارجی باقی بماند.
او پیش‌تر نیز طالبان را نیرویی توصیف کرده بود که توانایی کنترول قلمرو افغانستان را دارد و از اقدامات این گروه علیه شاخه خراسان داعش تمجید کرده بود.
داعش خراسان؛ یکی از محورهای احتمالی گفت‌وگوها
افغانستان و تهدیدهای امنیتی برخاسته از آن، به‌ویژه فعالیت شاخه خراسان داعش، از نگرانی‌های دیرینه روسیه و کشورهای آسیای میانه بوده است. مسکو بارها درباره فعالیت این گروه هشدار داده و بر همکاری منطقه‌ای برای مقابله با تهدیدهای تروریستی تأکید کرده است.
با توجه به جایگاه ناریشکین در ساختار استخباراتی روسیه و دیدار او با رئیس استخبارات طالبان، مسائل امنیتی می‌تواند از محورهای مهم این سفر باشد؛ با این حال، تا زمان انتشار جزئیات رسمی، نمی‌توان داعش خراسان یا موضوع مشخص دیگری را محور قطعی مذاکرات دانست.
افغانستان در معادلات امنیتی مسکو
گسترش روابط روسیه با طالبان نشان می‌دهد که مسکو، افغانستان را در محاسبات امنیتی و منطقه‌ای خود جایگاه مهمی می‌دهد. نگرانی از گسترش فعالیت گروه‌های مسلح به آسیای میانه، مخالفت با حضور نظامی قدرت‌های خارجی و تلاش برای حفظ نفوذ منطقه‌ای، از عواملی است که می‌تواند این تعامل را توضیح دهد.
با این همه، نزدیک‌شدن مسکو و طالبان به معنای حل‌شدن مشکلات امنیتی افغانستان یا رفع نگرانی‌های مربوط به حقوق بشر و حقوق زنان نیست. ارزیابی پیامدهای این روابط نیازمند توجه هم‌زمان به همکاری‌های امنیتی، وضعیت داخلی افغانستان و آثار آن بر زندگی شهروندان است.
خبرگزاری آگاه این سفر را از منظر منافع ملی افغانستان، امنیت منطقه و پیامدهای سیاسی تعامل قدرت‌های خارجی با طالبان دنبال می‌کند. انتشار جزئیات رسمی مذاکرات می‌تواند تصویر روشن‌تری از اهداف این سفر و توافق‌های احتمالی دو طرف ارائه دهد.
