منبع: روزنامهٔ گاردین
شنبه ۲۸ فبروری ۲۰۲۶
ترجمه: سمیر بیات
——————————-
اسرائیل و ایالات متحده امریکا جنگی علیه ایران آغاز کرده و موجی از حملات هوایی را در سراسر کشور به راه انداختهاند تا تغییر حکومت را در تهران ممکن سازند؛ اقدامی که منطقه را وارد بحرانی میکند که احتمالاً هفتهها یا ماهها ادامه خواهد داشت.
این تهاجم ناگهانی باعث شد ایران در طول روز به طور گسترده پاسخ دهد و انفجارهایی در اسرائیل، بحرین، سوریه، عراق، امارات متحده عربی، کویت و عربستان سعودی گزارش شد.
-اظهارات ترامپ و نتانیاهو
در یک سخنرانی تلویزیونی، دونالد ترامپ گفت عملیات «اپیک فیوری» امنیت امریکا را تضمین میکند و به مردم ایران فرصت میدهد که علیه حکومت خود قیام کنند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که حمله مشترک «شرایطی را فراهم میکند تا مردم شجاع ایران سرنوشت خود را به دست گیرند» و «یوغ ستم را از سرشان بردارند».
-واکنش ایران
مقامهای ایرانی گفتهاند که از حملات امریکا شگفتزده نشدهاند و پیامدها «طولانیمدت و گسترده» خواهد بود. آنها افزودند که تمام سناریوها مورد بررسی قرار دارند، حتی آنهایی که پیشتر مدنظر نبودند.
سپاه پاسداران ایران تهدید کرد که تمام پایگاهها و منافع امریکا در منطقه هدف خواهند بود و واکنش ایران تا زمانی ادامه خواهد داشت که «دشمن بهطور قاطع شکست بخورد».
-اهداف حملات اولیه
مقامهای نظامی اسرائیل گفتند که موج نخست حملات اسرائیل و امریکا صبح شنبه، مقامات ارشد ایرانی و سیستمهای دفاع هوایی را هدف قرار داده است. این حمله به گفته آنها تا زمانی ادامه خواهد یافت که تغییراتی ایجاد شود که «برای سالها پایدار بماند».
تصاویر ماهوارهای نشان داد که ساختمانهای امن رهبر عالی، آیتالله علی خامنهای، آسیبهای گستردهای دیدهاند، اما محل دقیق او هنوز مشخص نیست.
تحلیلگران هشدار دادهاند که عملیات نظامی امریکا و اسرائیل میتواند باعث بیثباتی شدید منطقهای و ایجاد هرج و مرج و خشونت در سراسر خاورمیانه شود.
-پیامدهای اقتصادی و سیاسی
کارشناسان گفتهاند که این عملیات که از نظر ابعاد سیاسی و نظامی قابل مقایسه با تلاشهای امریکا پس از جنگ عراق در ۲۰۰۳ است، پیامدهای جدی اقتصادی و سیاسی برای منطقه و جهان خواهد داشت.
این حملات ممکن است بازارهای جهانی را تکان دهد، بهویژه اگر ایران مسیر حیاتی تنگه هرمز را برای حمل و نقل تجاری ناامن کند. در سال ۲۰۲۵ حدود یکسوم صادرات نفت جهان از این تنگه عبور کرده است.
/واکنش جهانی
شورای امنیت سازمان ملل روز شنبه جلسه اضطراری نادری برای بررسی «وضعیت خاورمیانه» برگزار کرد. کشورهای مختلف خواستار کاهش فوری تنشها شدند.
رئیسجمهور فرانسه، امانوئل ماکرون، گفت:
«تشدید درگیری برای همه خطرناک است. باید متوقف شود … آغاز جنگ میان امریکا، اسرائیل و ایران پیامدهای جدی برای صلح و امنیت بینالمللی دارد.»
-تلفات و آسیبها در ایران
در ایران، گزارشها از دهها انفجار در سراسر کشور از جمله تهران حکایت دارد. رسانههای دولتی ایران گفتند که دهها شاگرد در یک مکتب ابتدایی در جنوب ایران کشته شدند.
-واکنش ایران و هشدار به اسرائیل
ایران در طول روز موجی از حملات را به سوی اسرائیل شلیک کرد و مردم اسرائیل بارها به پناهگاهها فراخوانده شدند. خدمات اضطراری اسرائیل ۹۴ زخمی گزارش کردهاند، از جمله یک نوجوان که به دلیل ترکش زخمی شده است.
خارج از اسرائیل، حملات تلافیجویانه ایران عمدتاً پایگاههای نظامی امریکا در خاورمیانه را هدف قرار دادهاند، هرچند برخی اهداف دیگر نیز گزارش شده است. حملات در ابوظبی، منامه در بحرین و نزدیکی اربیل در شمال عراق گزارش شده است.
-گزینههای دیگر ایران
کارشناسان میگویند تهران گزینههای دیگری نیز برای تلافی دارد، از جمله جنگ سایبری و استفاده از گروههای شبهنظامی که سالها حمایت کرده است، مانند حزبالله در لبنان و حوثیها در یمن.
-آمادگی اسرائیل و امریکا
مقامهای نظامی اسرائیل گفتند که این عملیات ماهها برنامهریزی شده و با همکاری نزدیک امریکا انجام شده است. حدود ۷۰,۰۰۰ نیروی ذخیره اسرائیل فراخوانده شدهاند، عمدتاً نیروهای دفاع هوایی.
حمله چند ساعت پس از آن آغاز شد که ترامپ از مذاکرات اخیر با ایران بر سر برنامه هستهای «خشنود» نبود.
-پیام ترامپ و اسرائیل به مردم ایران
ترامپ در ویدیویی در پلتفرم Truth Social گفت:
«ساعت آزادی شما فرا رسیده است.»
او مردم ایران را به قیام و «به دست گرفتن حکومت خود» فراخواند و به ارتش ایران تضمین بخشش در صورت تسلیم یا «مرگ قطعی» در صورت مقاومت داد.
اسرائیل نیز مستقیماً با ایرانیان از طریق کانال تلگرام فارسی زبان خود تماس گرفت و نوشت:
«برادران و خواهران ایرانی، شما تنها نیستید! با هم ایران را به روزهای درخشان خود باز خواهیم گرداند.»
مقامهای اسرائیلی گفتند که رهبر عالی و رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، هدف قرار گرفتند، اما نتایج حملات هنوز نامشخص است.
-تلفات سیاسی و نظامی
مقامهای نظامی اسرائیل و یک منبع نزدیک به حکومت ایران گفتند که چندین مقام سیاسی و فرمانده ارشد سپاه پاسداران ایران کشته شدهاند.
قطر، کویت، امارات و اسرائیل حریم هوایی خود را بستند و شرکتهای هوانوردی بینالمللی صدها پرواز به یا اطراف منطقه را لغو کردند.
-واکنش متحدان امریکا
این حملات برای بسیاری از متحدان امریکا ایجاد معضل کرده است. رهبران اروپایی با وجود مخالفت با برنامه هستهای ایران و سرکوبهای حکومت سختگیر، تمایلی به حمایت از اقدام یکجانبه نظامی ترامپ که ممکن است قانون بینالملل را نقض کند و منجر به درگیری گسترده شود، ندارند.
اطلاعات روشن نیست که آیا متحدان امریکا پیش از حمله هشدار دریافت کردهاند یا خیر. دولت آلمان گفت تنها صبح شنبه اطلاع یافته است، و وزیر دفاع فرانسه گفت که فرانسه میدانست چیزی رخ خواهد داد، اما زمان آن مشخص نبود.
-توصیهها و هشدارها
ماکرون از رهبران ایران خواست تا در مورد برنامههای هستهای و موشکی خود پایبندی به مذاکرات را نشان دهند و گفت:
«مردم ایران باید بتوانند آینده خود را آزادانه بسازند. کشتارهای انجامشده توسط رژیم اسلامی آن را رد صلاحیت میکند و لازم است که مردم صدای خود را داشته باشند.»
سخنگوی دولت بریتانیا حمایت لندن از راه حلهای مذاکرهای برای برنامه هستهای ایران را تأیید کرد و گفت:
«ما نمیخواهیم تنشها به یک درگیری گسترده منطقهای تبدیل شود.»
-وضعیت فعلی
تلویزیون دولتی ایران گزارش داد که مسعود پزشکیان «در سلامت کامل» است، در حالیکه خبرگزاری فارس از هفت «برخورد موشک» در مناطق پاسچر تهران خبر داد.
این حملات چند هفته پس از آن رخ میدهند که مقامهای ایرانی هزاران نفر را در سرکوب اعتراضات مردمی کشتهاند. ترامپ در پی آن وعده داد که برای حمایت از معترضان وارد عمل شود و نیروهای امریکایی را در اطراف ایران مستقر ساخت.
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری