صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرده است که با تشدید درگیریهای مرزی میان طالبان و پاکستان، کودکان کشته و زخمی شدهاند و وضعیت انسانی در مناطق آسیبدیده نگرانکننده است. این نهاد میگوید نشانههای اولیه نشان میدهد که بار اصلی خشونتها بر دوش خردسالان و خانوادههای بیدفاع افتاده است.
بررسی مشترک با یوناما
سانجای ویجسکرا، مدیر منطقهای یونیسف برای آسیای جنوبی، روز دوشنبه ۱۱ حوت در بیانیهای گفت که این سازمان در هماهنگی با هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و دیگر نهادهای وابسته به سازمان ملل، در حال بررسی گزارشها است. با این حال، به گفته او «همین حالا نیز روشن است که کودکان بهای سنگینی میپردازند.»
وی افزوده است که پس از درگیریهای شدید، خانوادههایی که از زلزله ویرانگر سال گذشته در شرق افغانستان جان سالم بهدر برده بودند، بار دیگر ناگزیر به ترک کمپهای بیجاشدهگان نزدیک مرز شدهاند.
تخلیه کمپهای ۱۷ هزار نفری
بر بنیاد این بیانیه، این کمپها برای اسکان و حمایت از حدود ۱۷ هزار بازمانده ایجاد شده بود؛ بازماندگانی که نزدیک به نیمی از آنان را کودکان تشکیل میدهند. خدمات ارایهشده شامل سرپناه، مواد غذایی، مراقبتهای صحی، آب آشامیدنی سالم، خدمات حفظالصحه، فضاهای دوستدار کودک و آموزش اضطراری بوده است.
یونیسف هشدار داده که بیجاشدن دوباره، خطر بیماری، سوءتغذیه، خشونت و بهرهکشی از کودکان را افزایش داده و فشار روانی مضاعفی بر خانوادهها وارد کرده است.
تاثیرات فرامرزی در پاکستان
این نهاد همچنین اعلام کرده که افزایش تنشها در سوی دیگر مرز، بر کودکان و خانوادههای ساکن مناطق مرزی ایالت خیبرپختونخوا پاکستان نیز اثر گذاشته است.
یونیسف از تمامی طرفهای درگیر خواسته است خویشتنداری کنند، از جان غیرنظامیان محافظت نمایند و به تعهدات خود بر اساس حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق بشر پایبند بمانند. در بیانیه این سازمان تاکید شده است: «کودکان باید در همه زمانها مورد حفاظت قرار گیرند.»
تحلیل آگاه
هشدار تازه یونیسف، بار دیگر نشان میدهد که در هر موج جدید خشونت در افغانستان، نخستین و بیدفاعترین قربانیان کودکاناند. تجربه دو دهه جنگ ثابت کرده که بیجاشدنهای مکرر، دسترسی به خدمات اولیه را مختل میکند و زمینه را برای بحرانهای ثانویه – از سوءتغذیه تا ترک آموزش – فراهم میسازد.
آنچه وضعیت کنونی را پیچیدهتر میکند، همزمانی آن با پیامدهای زلزله سال گذشته در شرق کشور است؛ خانوادههایی که هنوز از شوک طبیعی رهایی نیافته بودند، اکنون با ناامنی امنیتی مواجه شدهاند. این چرخه تکرارشونده بحران، ظرفیت نهادهای امدادی را نیز تحت فشار قرار میدهد.
برای افغانستانیها، پرسش کلیدی این است که آیا سازوکار مؤثری برای جلوگیری از تکرار چنین سناریوهایی وجود دارد یا نه. در نبود کانالهای پایدار دیپلوماتیک میان کابل و اسلامآباد، هر تنش مرزی میتواند به موج تازهای از بیجاشدن و آسیب به غیرنظامیان، بهویژه کودکان، بینجامد.
در چنین شرایطی، تاکید بر رعایت حقوق بینالملل بشردوستانه تنها یک موضع اخلاقی نیست؛ بلکه یک ضرورت فوری برای جلوگیری از عمیقتر شدن بحران انسانی در مناطق مرزی بهشمار میرود.
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری