خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
گزارش تازه یک مرکز پژوهشی بریتانیایی نشان میدهد که کشت کوکنار در افغانستان تحت حاکمیت طالبان در سال ۲۰۲۶، بهویژه در ولایت بدخشان، روندی صعودی گرفته است؛ روندی که بیانگر بازگشت تدریجی اقتصاد مواد مخدر بهعنوان یکی از ستونهای معیشتی در مناطق روستایی این کشور است.
خبرگزاری آگاه:
پژوهشکده بریتانیایی Alcis در تازهترین گزارش خود که روز دوشنبه منتشر شده، اعلام کرده است که کشت کوکنار در افغانستان، بهویژه در شمالشرق این کشور، افزایش یافته است.
این گزارش که توسط David Mansfield، پژوهشگر شناختهشده در حوزه اقتصادهای غیرقانونی، تهیه شده، نشان میدهد که علیرغم محدودیتهای اعلامشده، کشت کوکنار همچنان یکی از منابع اصلی درآمد برای دهقانان افغان باقی مانده است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، در بسیاری از مناطق روستایی، کشاورزان یا به کشت کوکنار ادامه دادهاند یا برای ادامه این فعالیت به کشورهای همسایه از جمله پاکستان و ایران مهاجرت کردهاند.
گزارش همچنین تأکید میکند که فشارهای اقتصادی و نبود بدیلهای معیشتی، عامل اصلی تداوم این روند بوده و در برخی مناطق جنوبغرب افغانستان، مهاجرت فصلی برای کشت مواد مخدر به یک گزینه رایج تبدیل شده است.
در ادامه این گزارش آمده است که با وجود تمرکز جهانی بر مواد مخدر مصنوعی، ذخایر قابل توجه تریاک در افغانستان و گسترش کشت کوکنار، همچنان نقش مهمی در تأمین بازارهای جهانی—بهویژه اروپا—ایفا میکند.
همچنان، بهبود روشهای تبدیل تریاک به هروئین و استفاده از شیوههای جدید برای مخلوطسازی با مواد قانونی، باعث شده تا این ماده مخدر همچنان در بازارهای بینالمللی سودآور باقی بماند.
تحلیل آگاه:
افزایش کشت کوکنار در بدخشان را نمیتوان صرفاً یک تحول زراعتی دانست؛ این پدیده بازتاب یک بحران عمیق اقتصادی و ساختاری در افغانستان است. در شرایطی که اقتصاد رسمی کشور بهشدت محدود شده و فرصتهای معیشتی کاهش یافته، بازگشت به اقتصاد مواد مخدر برای بسیاری از دهقانان، نه انتخاب بلکه اجبار است.
نکته قابل توجه این است که جغرافیای کشت نیز در حال تغییر است. انتقال تمرکز از جنوب به شمالشرق، بهویژه بدخشان، نشان میدهد که شبکههای تولید و قاچاق در حال تطبیق با فشارهای امنیتی و سیاستهای محدودکننده هستند.
از سوی دیگر، مهاجرت دهقانان برای کشت در کشورهای همسایه، بُعد منطقهای این بحران را برجسته میسازد. این روند میتواند به گسترش اقتصاد مواد مخدر در سطح منطقه و پیچیدهتر شدن مدیریت آن منجر شود.
در سطح جهانی نیز، تداوم عرضه هروئین از افغانستان، علیرغم تحولات سیاسی، نشان میدهد که ساختار این بازار بهگونهای است که بهسادگی دچار وقفه نمیشود. این موضوع، چالشهای جدیتری را برای سیاستهای مبارزه با مواد مخدر در اروپا و فراتر از آن ایجاد خواهد کرد.
در مجموع، آنچه از این گزارش برمیآید، این است که بدون ایجاد بدیلهای واقعی اقتصادی در داخل افغانستان، هیچ سیاستی—چه داخلی و چه بینالمللی—نمیتواند بهطور پایدار کشت کوکنار را مهار کند.
