افغانستان ـ پاکستان : سرگردانی نخبه های افغانستان !

    چند روز پس از تنش‌های مرزی میان امارت اسلامی افغانستان و ارتش پاکستان، بحث بر سر نقش تحریک طالبان پاکستان (TTP) و سیاست‌های تاریخی اسلام‌آباد در قبال افغانستان، بار دیگر روشن شد. در حالی که برخی نخبگان و روشنفکران افغانستان، حملات علیه مواضع TTP را محکوم می‌کنند، کریم پاکزاد در تحلیلی بی‌طرفانه می‌گوید: این حملات نه علیه مردم افغانستان، بلکه علیه گروهی است که سال‌ها با خشونت و ترور امنیت…

    انرژی، هژمونی و مهار چین:بازخوانی سیاست آمریکا علیه چین از مسیر ایران و ونزوئلا

    چکیدهسیاست‌های ایالات متحده در قبال ایران و ونزوئلا غالباً به‌صورت تقابل‌های دوجانبه، واکنش‌های ایدئولوژیک یا پاسخ به بحران‌های حقوق بشری و امنیتی تفسیر می‌شوند. این مقاله با عبور از چارچوب‌های تقلیل‌گرا، نشان می‌دهد که این سیاست‌ها در واقع اجزای یک راهبرد کلان هژمونیک هستند که هدف نهایی آن مهار رقیب ساختاری آمریکا، یعنی چین است. آمریکا از انرژی—به‌ویژه نفت—به‌عنوان یک ابزار ژئوپلیتیکی غیرنظامی برای افزایش هزینه‌های رشد اقتصادی چین استفاده…

    ۷۰ میلیارد افغانی برای مدارس مذهبی؛ وقتی طالبان اقتصاد و آینده ملت را گروگان ایدئولوژی می‌کنند

    در کشوری که میلیون‌ها خانواده با فقر، بی‌کاری و کمبود شدید خدمات اساسی دست و پنجه نرم می‌کنند، تصمیم طالبان برای اختصاص ۷۰ میلیارد افغانی به مدارس مذهبی و دارالحفاظ، نه یک سیاست آموزشی بلکه یک شوک استراتژیک و اقتصادی است. این رقم، بیش از دو برابر بودجه تمام بخش‌های حیاتی مانند بهداشت، مسکن، زراعت، ترانسپورت و امنیت اجتماعی است و نشان می‌دهد که حکومت طالبان نه به نیازهای واقعی…

    سایه‌های کابل: وقتی پاکستان پشت پرده طالبان را می‌چرخاند

    افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگری در شبکه‌ای از نفوذ و بازی‌های پیچیده منطقه‌ای گرفتار است. به ظاهر، روابط پاکستان و طالبان گاه پرتنش و متناقض به نظر می‌رسد، اما پشت پرده، یک همکاری استراتژیک جریان دارد؛ همکاری‌ای که نه بر اساس اعتماد، بلکه بر پایه مصالح کوتاه‌مدت شکل گرفته است. هر حرکت طالبان در داخل افغانستان، چه سیاسی و چه اقتصادی، تحت تأثیر این تعامل پیچیده قرار دارد.…

    تضاد آشکار طالبان: زنان حلقه قدرت، آزادی؛ دختران افغان، محرومیت مطلق

    سارا آدامز، مأمور پیشین سیا، با افشای تصاویر و اسناد مربوط به همسران رهبران طالبان، نشان داد که در افغانستان امروز، قوانین برای زنان عادی محدودکننده و سرکوبگر است، اما برای حلقه‌های نزدیک به قدرت، استثناهایی ویژه اعمال می‌شود؛ تضادی که مشروعیت حکومت را زیر سؤال می‌برد. ✍️ تحلیل: سید حسن موسوی در افغانستان امروز، تضاد میان قوانین و واقعیت گاهی به طرز شگفت‌انگیزی آشکار می‌شود. افشاگری سارا آدامز پرده…

    محور انحصار قومی؛ ریشه سقوط و تکرار اشتباهات تاریخی در افغانستان

    سقوط کابل و فروپاشی ساختار دولت پیشین را نمی‌توان تنها به طالبان نسبت داد. یکی از مهم‌ترین عوامل این شکست تاریخی، انحصار قدرت در دست چند گروه قومی محدود بود که با سهمیه‌بندی قومی و بازی‌های سیاسی خود، عملاً مسیر سقوط را هموار کردند. در سال‌های پس از سقوط طالبان، چهار قوم اصلی افغانستان — تاجیک‌ها، پشتون‌ها، هزاره‌ها و ازبک‌ها — به جای ایجاد حکومتی فراگیر و متکی بر شایسته‌سالاری،…

    فاجعه ۲۳ سنبله؛ خیانت بزرگ و واگذاری تپهٔ اسکاد به حکمتیار

    کودتای درون‌شیعی به فرمان مزاری و نقش مستقیم سازمان نصر نویسنده : سبد حین موسوی ۲۳ سنبله ۱۳۷۳ یکی از فاجعه‌های بزرگ تاریخ معاصر افغانستان است که هنوز هم بحث‌انگیز و حل‌نشده باقی مانده است. در این روز، غرب کابل صحنهٔ خونین‌ترین درگیری درون‌شیعی شد؛ درگیری‌ای که به دستور عبدالعلی مزاری و با محوریت سازمان نصر آغاز شد و به کشتار هزاران انسان و فروپاشی اعتماد میان گروه‌های شیعه انجامید.…

    خاموشی دانشگاه؛ حذف سیستماتیک خرد از افغانستان

    در کشوری که دهه‌ها جنگ، فقر، مهاجرت و تبعیض، استخوان‌هایش را خرد کرده، تنها نوری که از دل تاریکی بیرون می‌زد، پنجره‌ی کوچک صنف های دانشگاه بود. جایی که استاد، نه‌فقط دانا، بلکه امیدساز بود. حالا همان پنجره‌ها یکی‌یکی بسته می‌شوند. طالبان، با عنوان مقدس اما هدفی ویرانگر، به جان آخرین پناه خرد و روشنگری افتاده‌اند. وقتی استادانی که سال‌ها درس خوانده‌اند، مدرک گرفته‌اند، در دانشگاه‌های منطقه و جهان افتخار…

    فرو ریختن روضه سخی؛ استعاره‌ای از زوال امید

    نویسنده: سید حسن موسوی خبرگزاری آگاه – تحلیل ویژه: رویداد اخیر در مزار شریف و آسیب جدی به مسجد کبود «روضه سخی» بیش از یک فاجعه‌ی فیزیکی است؛ این فروپاشی نمادی از رنج و ناامیدی مردم افغانستان محسوب می‌شود. برای ساکنان مزار شریف، روضه سخی نه تنها یک مکان مذهبی بلکه نماد آرامش، هویت جمعی و امید بود. هر ترک و فرو ریختگی در دیوارها، زخمی بر روان جمعی مردمی…

    کیش – مات: تحلیل مرحله تازه جنگ ایران و اسرائیل (قسمت اول)

    نویسنده : مهدی ثاقب جنگ ایران و اسرائیل وارد مرحله تازه ای از بحران در منطقه شده است، حمله طرفین درگیر بر تاسیسات و اهداف نظامی و اقتصادی تاثییر ویرانگری برای هر دو کشور به جای مانده است. طبعا سخت است که با توجه به پیچیده گی اوضاع پیشبینی شود کدام کشور برگ برنده بیشتری خواهد داشت اما با به میان امدن بازیگران منطقه ای و جهانی در این جنگ…

    دیدگاه

    🟩 دیدگاه | خبرگزاری آگاه

    در جهانی پُر از روایت‌های ناگفته، «دیدگاه» دروازه‌ای است برای تحلیل عمیق‌تر، فهم ریشه‌ای‌تر، و طرح پرسش‌هایی که فراتر از تیترهای خبری هستند. در خبرگزاری آگاه، ما صرفاً ناقل خبر نیستیم؛ باور داریم هر واقعه، تصمیم و پدیده، لایه‌هایی دارد که نیازمند تفسیر و بازخوانی است.

    در بخش دیدگاه، مجموعه‌ای از یادداشت‌های تحلیلی، تفسیرهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را منتشر می‌کنیم که یا برآمده از تیم تحریریه آگاهچی‌اند یا از صاحب‌نظران مستقل و متعهد به حقیقت.

    موضع ما روشن است:

    • در کنار مردم ایستاده‌ایم، نه قدرت؛

    • به کرامت انسانی باور داریم، نه تبعیض؛

    • نقد را مسئولیت می‌دانیم، نه دشمنی؛

    • و برای بازتاب دادن صداهایی که سانسور شده‌اند، قلم می‌زنیم.

    در «دیدگاه»، تلاش می‌کنیم فراتر از موج‌های خبری بیندیشیم و به خوانندگان خود، نگاهی چندلایه، مستقل و ریشه‌ای ارائه دهیم.

    وقتی جهان سرانجام دریافت: طالبان نماینده مردم افغانستان نیستند

    چهار سال طول کشید تا جهان بفهمد آنچه در کابل حاکم است، «دولت» نیست؛ یک گروه مسلح است که با زور، ترس و حذف، افغانستان را به گروگان گرفته است. تصویب لایحه قطع کمک‌های امریکا به ساختار تحت کنترول طالبان، شاید دیر باشد، اما بالاخره یک حقیقت را رسمی کرد: پول جهان نباید خرج بقای استبداد شود.تصمیم کمیته روابط خارجی…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان در آتش فقر: خودکفایی تبلیغاتی طالبان، کابوس میلیون‌ها خانواده

    ادعای استقلال اقتصادی طالبان با واقعیت گرسنگی، محرومیت آموزشی دختران، تعطیلی رسانه‌ها و مصادره اموال در تضاد کامل است؛ تمرکز مطلق قدرت، افغانستان را به کشور بسته، ناکارآمد و در آستانه بحران انسانی و اجتماعی فروبرده است. تحلیل آگاه | سید حسن موسوی افغانستان امروز در یک تضاد تلخ و فاجعه‌بار گرفتار است. طالبان بارها اعلام کرده‌اند که به کمک…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان زیر فرمان رهبر مطلق: فروپاشی حقوق، آموزش و امنیت اقتصادی

    دیدگاه آگاه | سید حسن موسوی چهار سال پس از تسلط طالبان بر افغانستان، این گروه رسماً اعلام کرده است که قانون اساسی بی‌اثر است و تمامی تصمیمات کلان کشور تنها از طریق فرامین رهبر، هبت‌الله آخندزاده، صادر می‌شود. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در مصاحبه‌ای گفت: «قرآن و شریعت قانون ماست و بیش از ۱۰۰ فرمان در انتظار توشیح رهبر…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان؛ از میدان نبرد تا پرونده حیثیتی

    موشکافی اظهارات ترامپ درباره ناتو، جنگ و معامله با طالبان اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره نقش ناتو در جنگ افغانستان، فقط یک جدل لفظی با متحدان نیست؛ این سخنان بازتاب نگاه ابزاری به افغانستان است. وقتی ترامپ می‌گوید نیروهای ناتو در خط مقدم نبودند و امریکایی‌ها بار جنگ را به دوش کشیدند، او می‌خواهد «مالکیت جنگ» را برای خود ثبت…

    ادامه مطلب ;

    قانون جزایی طالبان؛ وقتی دولت مردم را به «طبقه» تقسیم می‌کند

    عدالت یا ابزار مهندسی اجتماعی؟ سید حسن موسوی طالبان با اعلام قانون جزایی جدید خود، یک بار دیگر نشان دادند که مسئله فقط امنیت یا نظم نیست؛ مسئله، ساختن نوع خاصی از «جامعه مطلوب» است. جامعه‌ای که در آن انسان‌ها نه بر اساس حقوق شهروندی، بلکه بر اساس «طبقه اجتماعی»، جنسیت و میزان وفاداری به قدرت تعریف می‌شوند. این قانون…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان بدون آموزش دختران، آینده ندارد؛نسل‌سوزی خاموش با امضای سیاست

    نسل‌سوزی خاموش با امضای سیاست افغانستان امروز درگیر جنگی خاموش است؛ جنگی نه با تفنگ، بلکه با محرومیت. آمار یونیسف و یونسکو زنگ خطری است که اگر نشنیده گرفته شود، فردای این سرزمین را به ویرانه‌ای انسانی تبدیل خواهد کرد: ۹۳ درصد کودکان در پایان دوره ابتدایی هنوز قادر به خواندن و نوشتن مؤثر نیستند و ۲.۲ میلیون دختر نوجوان…

    ادامه مطلب ;

    عدالت یا اطاعت؟ طالبان و ساختن جامعه‌ای بر پایه ترس: تحلیل اصول‌نامه جزایی طالبان و پیامدهای آن

    افغانستان امروز در حال تجربه یک آزمایش خونین و بی‌سابقه در عرصه حقوق بشر است. میلیون‌ها شهروند این کشور در فقر و بی‌ثباتی دست و پا می‌زنند، اما در عین حال طالبان، به جای رسیدگی به زندگی واقعی مردم، تمام توان خود را صرف کنترل جزئی‌ترین جنبه‌های زندگی شخصی و اجتماعی کرده‌اند. از ظاهر و ریش گرفته تا حضور در…

    ادامه مطلب ;

    فقر مردم، ریش و نکتایی حاکمان: اولویت‌های معکوس طالبان

    تحلیلی انتقادی بر کنترل ظاهر و بی‌توجهی به بحران‌های واقعی افغانستان افغانستان امروز در دریایی از فقر، بی‌ثباتی و محرومیت غرق شده است. خانواده‌ها توان تأمین غذا، آموزش و دارو ندارند، میلیون‌ها کودک و نوجوان از تحصیل محروم‌اند، بیمارستان‌ها خالی از دارو و تجهیزات پزشکی‌اند، و امید به آینده کم‌رمق‌تر از هر زمان دیگری است. در حالی که مردم برای…

    ادامه مطلب ;

    وقتی قدرت مطلق به رقابت چندهمسری بدل می‌شود

    تحلیلی هشداردهنده درباره چندهمسری فرماندهان طالبان، اقتدارگرایی و پیامدهای اجتماعی آن بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان تنها تغییر حکومت و سیاست‌های عمومی نبود؛ بلکه صحنه‌ای از بازنمایی قدرت مطلق و تبدیل آن به عرصه‌ای برای رقابت شخصی را نیز به نمایش گذاشت. یکی از ملموس‌ترین نمودهای این فرایند، گسترش چندهمسری میان فرماندهان و مقامات ارشد طالبان است؛ پدیده‌ای که…

    ادامه مطلب ;

    طالبان و مهندسی فقر برای مهندسی اطاعت؛ وقتی گرسنگی ابزار حکومت می‌شود

    سید حسن موسوی فقر در افغانستان فقط یک بحران اقتصادی نیست؛ به‌تدریج به یک «ابزار سیاسی» بدل شده است. طالبان نه‌تنها نتوانسته فقر را مهار کند، بلکه آن را به شکلی سیستماتیک بازتولید می‌کند—و این تصادفی نیست. در ساختار قدرت طالبان، فقر کارکرد دارد: انسانِ گرسنه کمتر سؤال می‌پرسد، کمتر اعتراض می‌کند و بیشتر به بقا فکر می‌کند تا به…

    ادامه مطلب ;

    طالبان و جنگ با نمادهای مدرن؛ چرا یک نکتایی این‌همه خطرناک است؟

    در ظاهر، ماجرا ساده است: محتسبان طالبان در جشن فراغت دانشجویان طب هرات، ۵۰ دانشجو را مجبور کردند نکتایی‌های‌شان را باز کنند. اما پشت این «باز کردن یک نکتایی»، پروژه‌ای بزرگ‌تر خوابیده است: جنگ با معنا، هویت و نشانه‌های جهان مدرن. نکتایی فقط یک تکه پارچه نیست؛ نماد دانشگاه، حرفه، نظم مدنی و پیوند با جهان معاصر است. طالبان با…

    ادامه مطلب ;

    هرات زیر فشار سختگیرانه طالبان: آیا پروژه طالبان شکست خورده؟ چرا کنترل جامعه از مسیر کنترل زنان می‌گذرد؟

    هرات، شهری که زمانی مرکز فرهنگ، تجارت و آزادی نسبی زنان بود، اکنون تبدیل به نمونه‌ای زنده از قدرت‌نمایی و ترس‌آفرینی طالبان شده است. اتفاقاتی که در هفته‌های اخیر در خیابان‌ها، چهارراه‌ها و مسیرهای فرعی شهر رخ داده، فراتر از محدودیت‌های معمول حکومتی است؛ این یک آزمایش اجتماعی و سیاسی مستقیم است، که نشان می‌دهد طالبان با چه شدتی به…

    ادامه مطلب ;

    زیر نقاب وحدت؛ وقتی طالبان در درون خود می‌لرزد

    در ظاهر، طالبان تلاش می‌کند چهره‌ای از وحدت، اطاعت و یکپارچگی مطلق ارائه دهد، اما هر بار که مقامات رسمی با اصرار می‌گویند «هیچ اختلافی وجود ندارد»، نشانه‌ای است از جایی که در حقیقت اختلاف پنهان در حال جوشیدن است. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، بارها گزارش‌ها درباره اختلافات درونی را رد کرده و آن‌ها را «بی‌اساس» خوانده است، ولی این…

    ادامه مطلب ;

    آیا افغانستان در مسیر «الگوی ایران» حرکت می‌کند؟

    چرا جهان باید اکنون علیه تثبیت اقتدارگرایی دینی طالبان وارد عمل شود این تحلیل نقدِ سیاسیِ شیوه حکمرانی است، نه نقد دین یا باورهای دینی نویسنده : محمد رضا معراج بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان صرفاً یک تحول داخلی یا گذرا نیست، بلکه نشانه‌ای از شکل‌گیری یک الگوی اقتدارگرایی دینی است که پیامدهای آن می‌تواند فراتر از مرزهای این…

    ادامه مطلب ;

    قدرت، مالکیت و اقتدار در افغانستانِ طالبان

    تحلیلی آکادمیک با ارجاع به مفهوم قدرت (فوکو)، مشروعیت (وبر) و مالکیت افغانستان امروز نه تنها با بحران اقتصادی، فقر و بی‌ثباتی روبه‌روست، بلکه ساختار قدرت در این کشور وارد مرحله‌ای شده است که مفاهیم بنیادین حق، مالکیت و عدالت را به چالش جدی کشیده است. تحلیل شرایط کنونی نشان می‌دهد که قدرت طالبان، به‌ویژه تحت رهبری هبت‌الله آخندزاده، دیگر…

    ادامه مطلب ;
    Back to top button