کارنامه یکساله طالبان زیر ذرهبین؛ ادعاهای مجاهد با گزارشهای سازمان ملل چه میگوید؟
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در هشت نشست خبری از کارنامه یکساله این گروه در بخشهای امنیت، اقتصاد، آموزش، صحت، خدمات عمومی و سیاست خارجی گزارش داده است؛ اما در شماری از موارد، گزارشهای نهادهای بینالمللی با ادعاهای طالبان تفاوت دارد.
این نشستها زیر عنوان «حکومت در آیینه مطبوعات» از ۵ اسد تا ۱۸ سنبله برگزار شد و در آن، عملکرد ادارههای مختلف طالبان تشریح شد.
در بخش امنیت، مجاهد درگیریهای بدخشان و تحولات مرزی با پاکستان را مشکلات کوچک خواند و سقوط موقت بخشهایی از ولسوالی یفتل بدخشان را رد کرد. او گفت مقامهای محلی طالبان در آن زمان به مرخصی رفته بودند.
اما پیش از این، مقامهای محلی طالبان سقوط موقت بخشهایی از یفتل را تأیید کرده بودند و تصاویر منتشرشده نیز از حضور نیروهای مخالف طالبان در ساختمان ولسوالی حکایت داشت.
مجاهد همچنین گفت جبهههای مخالف طالبان در داخل افغانستان فعالیت عملی ندارند و بیشتر در شبکههای اجتماعی فعالاند.
این ادعا در حالی مطرح شد که جبهه آزادی، جبهه متحد و جبهه مقاومت ملی در هفتههای اخیر دهها حمله علیه طالبان را گزارش کردهاند. بر اساس گزارش افغانستان اینترنشنال، این سه جبهه در یک ماه دستکم ۵۰ حمله را اعلام کردهاند.
در بخش معادن، مجاهد گفت طالبان استخراج خودسرانه و غیرمعیاری را متوقف کرده است؛ اما شماری از کارگران معدن در بدخشان پیشتر از تعطیلی کارگاههای متعلق به افراد کمدرآمد و ادامه فعالیت برخی معدنهای وابسته به افراد زورمند خبر داده بودند.
در بخش خدمات هویتی، طالبان اعلام کرد که در سال قمری ۱۴۴۷ نزدیک به دو میلیون شناسنامه الکترونیکی و حدود یک میلیون شناسنامه کاغذی توزیع شده است. همچنین ۶۹ هزار و ۷۱۷ گذرنامه و ۱۶ هزار و ۱۷۱ ویزای اتباع خارجی صادر یا تأیید شده است.
در بخش آموزش، طالبان شمار دانشآموزان، دانشجویان و طلبههای مدارس دینی را بیش از ۱۰.۳ میلیون نفر اعلام کرد.
در مقابل، یونیسف گفته است بیش از ۲.۶ میلیون دختر افغان در پنج سال گذشته از آموزش متوسطه محروم شدهاند. یونیسف و یونسکو همچنین از بازماندن بیش از ۲.۱۳ میلیون کودک در سن مکتب ابتدایی از آموزش خبر دادهاند.
مجاهد از فعالیت بیش از ۳۸ هزار مکتب و مدرسه و نزدیک به پنج هزار مرکز سوادآموزی خبر داد و بازگشت ۱۳۷ استاد پس از پایان تحصیل در خارج را از دستاوردهای این بخش دانست.
این آمار در حالی ارائه شد که پیشتر گزارشهایی از برکناری دهها استاد دانشگاه در مراکز تحصیلات عالی افغانستان منتشر شده بود.
در بخش عملیات نظامی، مجاهد از انجام ۶۰۲ عملیات مستقل و مشترک وزارتهای دفاع و داخله و استخبارات طالبان خبر داد و گفت این عملیاتها به خنثیشدن فعالیت مخالفان منجر شده است.
اما گزارش سازمان ملل از ثبت ۳۶۸۷ رویداد مرتبط با امنیت در یک دوره سهماهه خبر میدهد که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۵۷.۷ درصد افزایش داشته است.
در بخش مبارزه با مواد مخدر، طالبان از انجام بیش از ۴۶ هزار عملیات، بازداشت بیش از ۱۳ هزار نفر و پاکسازی ۲۱ هزار و ۵۶۹ هکتار زمین از کشت خشخاش خبر داد.
دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل کاهش شدید کشت خشخاش در افغانستان را تأیید کرده، اما گفته است رقم اعلامشده از سوی طالبان درباره نابودی کشت خشخاش در سال ۲۰۲۵ را نتوانسته از نظر فنی تأیید کند.
در سیاست خارجی، مجاهد از گسترش روابط طالبان با کشورهای منطقه و فعالیت نمایندگیهای این گروه در شماری از کشورها سخن گفت.
با این حال، به استثنای روسیه، هیچ کشوری حکومت طالبان را بهطور رسمی به رسمیت نشناخته است.
در بخش حمایت اجتماعی، مجاهد گفت ۶۸۰ هزار و ۵۸۳ یتیم، بیوه و فرد دارای معلولیت در وزارت شهدا و معلولان طالبان ثبت شدهاند و در یک سال ۱۲.۶ میلیارد افغانی به ۶۵۰ هزار نفر پرداخت شده است.
او همچنین گفت طالبان در توزیع کمکهای بینالمللی دخالت نکرده است.
اما تنها دو روز پیش از این اظهارات، اوچا از ثبت ۳۰ مورد مانع در برابر فعالیتهای بشردوستانه در ماه جولای خبر داده بود. این نهاد گفت در نتیجه این محدودیتها، ۱۸ برنامه بشردوستانه موقتاً متوقف و دو مرکز بسته شدهاند.
در بخش زیربنا، طالبان از اجرای ۲۶۲ پروژه، تکمیل ۹۱ پروژه و ادامه کار ۱۷۱ پروژه دیگر خبر داد. همچنین گفته شد انتقال کالا از مسیر بنادر و خطوط آهن ۷۷.۹ درصد افزایش یافته است.
در بخش برق نیز طالبان اعلام کرد بیش از ۷۰ هزار مشترک جدید به خدمات برق دسترسی پیدا کردهاند.
برنامه توسعه سازمان ملل اما میگوید تنها ۳۳ درصد مردم افغانستان به برق دسترسی دارند و این رقم در مناطق روستایی به کمتر از ۲۰ درصد میرسد.
در بخش صحت، مجاهد از تکمیل ۶۰ پروژه ساختمانی صحی و ارزیابی بیش از دو هزار مرکز صحی خبر داد و خواستار ادامه کمکهای بینالمللی شد.
در مقابل، سازمان ملل گفته است توقف آموزش پزشکی زنان از قوس ۱۴۰۳ شمار نیروهای صحی زن را کاهش داده و ارائه خدمات صحی را دشوارتر کرده است. این نهاد همچنین میزان مرگومیر مادران در افغانستان را ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده اعلام کرده است.
در همین حال، صندوق جمعیت سازمان ملل نیز گفته است محدودیت بر کار زنان و کاهش کمکهای خارجی، دسترسی مردم به خدمات صحی را دشوارتر کرده است.
در بخش اقتصاد نیز بلومبرگ با استناد به گزارش سازمان ملل اعلام کرده است که محدودیتهای طالبان بر آموزش و اشتغال زنان، سالانه دستکم ۸۴ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان زیان وارد میکند.
در بخش محیط زیست، طالبان از بررسی بیش از ۲۵ هزار فعالیت آلاینده و اجرای صدها برنامه آگاهیدهی خبر داده است؛ در حالی که برنامه اسکان بشر سازمان ملل پیشتر درباره آلودگی شدید هوا در شهرهای افغانستان، بهویژه کابل، هشدار داده بود.
تریبون سوم
