حمایت یا بهره‌برداری؟ روایت سیاست ایران در قبال شیعیان افغانستان

    نویسنده : سید حسن موسوی در ظاهر، تهران خود را حامی حقوق شیعیان در افغانستان معرفی می‌کند، اما مرور چهار دهه سیاست خارجی جمهوری اسلامی نشان می‌دهد که این حمایت بیش‌تر ابزاری برای نفوذ منطقه‌ای و امتیازگیری سیاسی بوده است تا دفاع واقعی از یک جامعه مذهبی. در حالی که ایران خود را حامی حقوق شیعیان در منطقه معرفی می‌کند، باید توجه داشت که در دوره‌های مختلف، سیاست‌های داخلی و…

    آغوشی که خالی ماند؛ بازگشت اجباری مهاجران افغان در سایه بی‌توجهی

    هزاران مهاجر افغان که سال‌ها در ایران ریشه دوانده بودند، اکنون در گرمای طاقت‌فرسای مرز اسلام‌قلعه با خانه‌های رهن‌شده و حقوق پرداخت‌نشده دست و پنجه نرم می‌کنند، در حالی که دولت‌ها و نخبگان فرهنگی سکوت پیشه کرده‌اند و آینده‌ای مبهم پیش روی آن‌هاست. مرز اسلام‌قلعه، جایی که خاک افغانستان از دور همچون چراغی چشمک می‌زند، این روزها به تصویری دردناک از وضعیت بازگشت اجباری هزاران مهاجر افغان تبدیل شده است.…

    بازگشت کنترل‌شده؛ انتصاب صلاح‌الدین ایوبی و راهبرد نرم طالبان برای مهار شکاف‌های درونی

    📰 تیتر: بازگشت کنترل‌شده؛ انتصاب صلاح‌الدین ایوبی و راهبرد نرم طالبان برای مهار شکاف‌های درونی طالبان اخیراً یکی از فرماندهان بانفوذ و منتقد درونی خود را در موقعیتی دور از پایگاه قومی‌اش منصوب کرده‌اند. این تغییر ظاهراً یک تصمیم اداری ساده است، اما در واقع بخشی از راهبرد پیچیده‌ی طالبان برای مهار نارضایتی‌های داخلی، بازگرداندن ناراضیان به چارچوب قدرت و حفظ انحصار قومی در ساختار تصمیم‌گیری است. بازگشت صلاح‌الدین ایوبی…

    اعتدال‌گرایی ساختگی؟ نقش جدید سراج‌الدین حقانی در سناریوی قدرت طالبان

    در تازه‌ترین گردهمایی سیاسی در ولایت پکتیا، سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، سخنانی ایراد کرد که در ظاهر حامل پیام‌های اعتدال، دوری از قدرت‌طلبی و دعوت به وفاداری به ارزش‌های اسلامی بود. او تأکید کرد که طالبان برای رسیدن به قدرت نجنگیده‌اند بلکه هدف‌شان مبارزه با «کفر و فساد» بوده است. همچنین در سخنان خود وفاداری به رهبر گروه، ملا هبت‌الله آخندزاده، را شرط اصلی حفظ نظام و وحدت اعلام…

    عید بدون لبخند؛ روایت تلخ مردم افغانستان از فقر، رکود و فراموشی

    عید، در حافظه جمعی مردم افغانستان، همواره با نمادهایی چون لباس نو، شیرینی‌های رنگارنگ، چادرهای تازه‌ی نماز، مهمانی‌های خانوادگی و لبخندهای کودکانه گره خورده بود. اما امسال، در خیابان‌های کابل، مزار، هرات، بامیان و شهرهای دیگر، تصویر دیگری خودنمایی می‌کند: بازارهایی خاموش، دکان‌هایی نیمه‌تعطیل و پدرانی که با جیب‌های خالی، دست کودکان خود را می‌فشارند و از کنار دکان ها عبور می‌کنند. افغانستان امروز، در سایه بحران عمیق اقتصادی، نه…

    افغانستان در بند ایدئولوژی؛ وقتی طالبان نسل آینده را حبس می‌کنند

    خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان، وقتی بر «اصلاح افکار جوانان» تأکید می‌کند، چیزی بیش از یک سخنرانی ساده ارائه نمی‌دهد. این تأکید در واقع نقشه‌ای است برای کنترل نسل آینده افغانستان؛ نسلی که قرار است نه تنها مطیع قدرت سیاسی باشد، بلکه هیچگاه نتواند مستقل فکر کند، سؤال کند یا تصمیم بگیرد. اصلاح افکار در نگاه طالبان، چیزی جز مغزشویی سیستماتیک و یک‌طرفه نیست. در ظاهر، صحبت از…

    زندانی نان‌آور خانواده: نوریه، نماد مقاومت دختران افغان در برابر طالبان

    نویسنده: سید حسن موسوی طالبان باید شرم می‌کردند. نه به خاطر بازداشت نوریه، بلکه به خاطر شرایطی که دختران را مجبور می‌کند برای زنده ماندن خانواده‌شان هویت خود را تغییر دهند. باید می‌پرسیدند: چرا کودکی دختر مجبور شده مرد شود تا خانواده‌اش نان داشته باشد؟ چرا در «امارت» آن‌ها زن یا باید گرسنه بماند یا مجرم شود؟ چرا حق کار و حضور اجتماعی زنان یک جرم تلقی می‌شود؟ نوریه، دختری…

    سازمان ملل؛ میان آرمان صلح و واقعیت قدرت

    در سال ۱۹۴۵، هنگامی که جهان از خاکستر جنگ جهانی دوم سر برمی‌آورد، تأسیس سازمان ملل متحد نماد امید به نظمی تازه بود؛ نظمی که قرار بود منازعه را با گفت‌وگو، و جنگ را با همکاری جایگزین کند. منشور این نهاد، وعده «نجات نسل‌های آینده از بلای جنگ» را می‌داد. هشت دهه بعد، اما پرسش این است که این وعده تا چه اندازه عملی شده و چرا در بزنگاه‌های بزرگ،…

    نشست سه‌جانبه کابل؛ هم‌دستی برای تثبیت استبداد یا پیمانی برای تقسیم منافع؟

    نشست سه‌جانبه میان طالبان، چین و پاکستان در کابل، بیش از آن‌که نشانی از دیپلماسی باشد، نمایش هماهنگ‌شده‌ای از مماشات، بی‌اعتنایی به اصول انسانی و تلاش برای مشروعیت‌بخشی به یک رژیم سرکوبگر است. این نشست، که با غیاب کامل نهادهای بین‌المللی و نمایندگان جامعه جهانی برگزار می‌شود، در عمل اقدامی برای تطهیر چهره طالبان و نادیده‌گرفتن رنج میلیون‌ها شهروند افغانستان، به‌ویژه زنان، اقلیت‌ها و فعالان مدنی است. طالبان در حالی…

    در افغانستان امروز، جرمِ دختر بودن سنگین‌تر از هر جنایت است

    در کشوری که دادگاه‌هایش به جای عدالت، اطاعت می‌خواهند و قانونش به جای حمایت، سرکوب می‌کند، «دختر بودن» دیگر یک هویت طبیعی نیست؛ یک اتهام است. وقتی یوناما گزارش می‌دهد که دختری زیر ۱۸ سال فقط به‌دلیل امتناع از ازدواج اجباری زندانی شده، این دیگر یک رویداد منفرد نیست؛ این خلاصه‌ی وضعیت افغانستانِ امروز است. جایی که دختر اگر «نه» بگوید، مجرم است؛ اگر مقاومت کند، خطر است؛ و اگر…

    دیدگاه

    🟩 دیدگاه | خبرگزاری آگاه

    در جهانی پُر از روایت‌های ناگفته، «دیدگاه» دروازه‌ای است برای تحلیل عمیق‌تر، فهم ریشه‌ای‌تر، و طرح پرسش‌هایی که فراتر از تیترهای خبری هستند. در خبرگزاری آگاه، ما صرفاً ناقل خبر نیستیم؛ باور داریم هر واقعه، تصمیم و پدیده، لایه‌هایی دارد که نیازمند تفسیر و بازخوانی است.

    در بخش دیدگاه، مجموعه‌ای از یادداشت‌های تحلیلی، تفسیرهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را منتشر می‌کنیم که یا برآمده از تیم تحریریه آگاهچی‌اند یا از صاحب‌نظران مستقل و متعهد به حقیقت.

    موضع ما روشن است:

    • در کنار مردم ایستاده‌ایم، نه قدرت؛

    • به کرامت انسانی باور داریم، نه تبعیض؛

    • نقد را مسئولیت می‌دانیم، نه دشمنی؛

    • و برای بازتاب دادن صداهایی که سانسور شده‌اند، قلم می‌زنیم.

    در «دیدگاه»، تلاش می‌کنیم فراتر از موج‌های خبری بیندیشیم و به خوانندگان خود، نگاهی چندلایه، مستقل و ریشه‌ای ارائه دهیم.

    رسانه‌ها در خط مقدم مقاومت؛ روایتگری جنایات طالبان در سکوت اجباری

    وقتی سخنگوی وزارت داخله طالبان در نشستی رسمی اعلام کرد که «تمام افغانستان تحت کنترل مطلق ماست؛ تنها رسانه‌ها آزاد مانده‌اند»، در واقع ناخواسته مهم‌ترین واقعیت سیاسی امروز کشور را بیان کرد: طالبان هنوز نتوانسته‌اند آخرین سنگر جامعه را تصرف کنند. این اعتراف، نه نشانه قدرت، بلکه نشانه ترس از حقیقت است. رسانه‌ها تنها بخشی از جامعه‌اند که هنوز خارج…

    ادامه مطلب ;

    از کابل تا اسلام‌آباد؛ مهاجران افغان زیر شکنجه سیاست‌های پاکستان و بی‌کفایتی طالبان

    سید حسن موسوی بازداشت گسترده مهاجران افغان در اسلام‌آباد، شکستن دروازه‌ خانه‌ها، انتقال اجباری زنان و کودکان به مراکز اخراج، و ادامه عملیات خانه‌به‌خانه در شهرک «بی ۱۷» تنها یک بحران انسانی نیست؛ این رویداد در حقیقت بازتاب آشکار بن‌بست سیاسی طالبان و فروپاشی روابط کابل–اسلام‌آباد است. آنچه امروز بر مهاجران افغان می‌گذرد، نتیجه مستقیم سیاست‌گذاری‌های غلط، انزوا، و ناتوانی…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان امروز؛ میدان بازی قدرت یا کانون بحران منطقه‌ای؟

    سید حسن موسوی افغانستان امروز صحنه‌ای است که در آن ترس، سیاست و قدرت با هم گره خورده‌اند، جایی که هر حرکت، هر تصمیم و هر سکوت معنای خودش را دارد و هیچ کس نمی‌تواند از آن بیرون بماند. طالبان پس از بازگشت به قدرت، نه تنها وعده ثبات و حکومتداری موفق را عملی نکرده‌اند، بلکه کشور را به پناهگاهی…

    ادامه مطلب ;

    بازنویسی تاریخ؛ روایت تازه طالبان از ملا عمر

    سید حسن موسوی وقتی عبدالسلام حنفی در کابل ادعا می‌کند که هدف شورش ملا عمر از بین‌بردن تفرقه‌های قومی بوده، در واقع نه تاریخ را شرح می‌دهد و نه گذشته را بازسازی می‌کند؛ او در تلاش است آینده سیاسی طالبان را توجیه کند. روایت‌سازی از ملا عمر همیشه یکی از ابزارهای طالبان برای مشروعیت‌بخشی به قدرت‌شان بوده، اما این‌بار این…

    ادامه مطلب ;

    خاموشی افغانستان: وقتی رسانه‌ها نفس‌های آخر را می‌کشند

    سید حسن موسوی نور آبی مانیتور در اتاقی کوچک در کابل می‌رقصد. خبرنگار زن پشت میز خود نفس حبس کرده؛ هر کلیک، هر کلمه، ممکن است آخرین گزارشی باشد که منتشر می‌کند. پانزده شبکه تلویزیونی در یک سال گذشته مسدود شده‌اند و ده‌ها دستورالعمل محدودکننده، از اجبار خبرنگاران زن به استفاده از ماسک تا ممنوعیت موسیقی و برنامه‌های سیاسی، امکان…

    ادامه مطلب ;

    کودکان افغانستان در آستانه خاموشی: بحران بهداشتی و اخلاقی فراموش‌شده

    نوبسنده:سید حسن موسوی در قلب افغانستان، کودکان با چشم‌هایی پر از ترس و گرسنگی روزگار می‌گذرانند. بیش از ۱۲ میلیون کودک، از کابل تا کوهستان‌های دورافتاده، در معرض بیماری‌های واگیردار مانند سرخکان و اسهال هستند. اما چه کسی صدای آنان را می‌شنود؟ تیم داوطلبان سازمان ملل می‌گوید دسترسی به خدمات بهداشتی حیاتی است، اما واقعیت این است که سیستم بهداشتی…

    ادامه مطلب ;

    سایه ترس در سایه عفو:طالبان و میراث وحشت در افغانستان

    نویسنده : سید حسن موسویدر افغانستان امروز، طالبان از عفو عمومی و وعده امنیت سخن می‌گویند، اما واقعیت میدان نشان می‌دهد که بازداشت‌ها و شکنجه‌ها ادامه دارد. نظامیان پیشین، خانواده‌هایشان و جامعه محلی، در چرخه‌ای از ترس و خشونت گرفتار شده‌اند. این تحلیل، به بررسی استراتژی طالبان برای تثبیت قدرت از طریق وحشت، پیامدهای بلندمدت آن بر اعتماد اجتماعی و…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان در چنگال همسایگان؛ طالبان زیر فشار پاکستان، در تله ایران و گرفتار بی‌مدیریتی خود

    سید حسن موسوی افغانستان امروز فقط گرفتار بحران داخلی نیست، بلکه در مرکز یکی از پیچیده‌ترین معادلات ژئوپلیتیکی منطقه قرار دارد؛ معادله‌ای که در آن سه بازیگر اصلی—پاکستان، ایران و هند—هر کدام برای منافع خود به میدان آمده‌اند، و طالبان، که ادعای «استقلال سیاسی» دارد، عملاً به بازیگری منفعل و واکنشی تبدیل شده است. در چنین وضعیتی، افغانستان نه به‌عنوان…

    ادامه مطلب ;

    یادداشت‌های دوردست، زخم‌های نزدیک: تراژدی مشروعیت در افغانستان

    چند میلیون افغان هنوز می‌پرسند: چگونه می‌توان سخن کسی را باور کرد که در بحرانی‌ترین لحظات کشور، کابل را ترک کرد و میلیون‌ها خانواده را در فقر، ناامنی و مهاجرت رها کرد؟ اشرف غنی، رئیس‌جمهور پیشین، حالا از امارات ، با قلم خود به میدان آمده و خواستار «گفت‌وگوی ملی» شده است. از نگاه او، این یک حرکت خیرخواهانه و…

    ادامه مطلب ;

    تجارت در چنگ همسایگان: طالبان میان فشار پاکستان و شروط ایران

    سید حسن موسوی افغانستان، کشوری که در قلب آسیا قرار گرفته و پل طبیعی میان شرق و غرب، جنوب و شمال است، پتانسیل عظیمی برای تبدیل شدن به مسیر اصلی ترانزیت، تجارت و اتصال اقتصادی به چین و آسیای میانه دارد. موقعیت جغرافیایی بی‌نظیر آن، قرار گرفتن در مسیر جاده‌های تاریخی و نزدیکی به بازارهای بزرگ منطقه، می‌تواند این کشور…

    ادامه مطلب ;

    بیعت اجباری ۲۶۰۰ عالم؛ فشار ایدئولوژیک بدون مشروعیت واقعی

    نویسنده : سید حسن موسوی طالبان اخیراً کتابی منتشر کرده‌اند که شامل بیعت ۲۶۰۰ عالم دینی و استاد دانشگاه با ملا هبت‌الله است. این اقدام از نگاه طالبان نمادی از مشروعیت و حمایت گسترده روحانیون و دانشگاهیان جلوه داده می‌شود؛ اما وقتی کمی دقیق‌تر نگاه کنیم، این تصویر شفاف و واقعی نیست. اکثریت این بیعت‌ها نه بر پایه اراده آزاد…

    ادامه مطلب ;

    طالبان، پاکستان و آتشِ نیابتی: نوکریِ شکست‌خورده و هزینه‌های یک سیاست نیابتی

    نویسنده : سید حسن موسوی رابطه‌ی تاریخی میان پاکستان و طالبان، اگر بخواهیم کوتاه و بی‌پرده بگوییم، داستانِ «خلقِ ابزاری» است که به‌مرور زمان، ابزار از کنترل خارج شد. اسلام‌آباد در دوره‌های مختلف جمهوری افغانستان، با سیاستی آگاهانه و محاسبه‌شده طالبان را تقویت و تجهیز کرد تا منافع ژئوپلیتیک و امنیتی خود را تأمین نماید؛ اما این انتخاب  که امروز…

    ادامه مطلب ;

    افغانستان تشنه‌ی عدالت آب: کودکان در میان امواج بی‌تدبیری و بلایای جهانی

      افغانستان، کشوری که کمتر از هر جای دیگر جهان سهمی در ایجاد تغییرات اقلیمی داشته، اکنون به یکی از قربانیان اصلی این بحران تبدیل شده است. داده‌های تازه یونیسف نشان می‌دهد که نزدیک به ۸۰ درصد جمعیت افغانستان به آب سالم دسترسی ندارند و میلیون‌ها کودک و خانواده روزانه مجبورند از منابع آلوده برای تأمین نیازهای اولیه خود استفاده…

    ادامه مطلب ;

    آی‌خانم و تپه براتا؛ میراث تاریخی افغانستان در سایه غارت و سوءمدیریت

    آیا تمدن چند هزارساله افغانستان در معرض نابودی است؟ آی‌خانم در تخار و تپه براتا در بغلان، تنها نمونه‌هایی از میراث تاریخی این سرزمین هستند که پاسخ تلخ این سوال را نشان می‌دهند. این مکان‌ها نه تنها شاهکارهای باستان‌شناسی‌اند، بلکه سندی زنده از تمدن‌های پیشین، شبکه‌های اقتصادی و فرهنگی آسیای مرکزی و هنر و مهندسی بشر هستند. اما حفاری‌های غیرمجاز…

    ادامه مطلب ;

    طالبان و بگرام؛ بازگشت به خاطره‌ی اشغال برای فرار از بحران امروز

    خبرگزاری آگاه –سخنان تازه‌ی ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، درباره احتمال تلاش امریکا برای بازگشت به پایگاه بگرام از طریق «حلقه‌های نظامی در پاکستان» تنها یک هشدار امنیتی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از بحران درونی و نگرانی عمیق رهبری طالبان از تغییر موازنه‌ی قدرت در منطقه است. طالبان در شرایطی چنین اظهاراتی را مطرح می‌کنند که روابط‌شان با پاکستان، متحد دیرینه و…

    ادامه مطلب ;
    Back to top button