چرا کشورهای خلیج می‌خواهند ترامپ در برابر ایران از موضع خود عقب‌نشینی نکند
تلاش تازه برای آغاز مذاکرات با موانعی روبه‌رو است، زیرا متحدان امریکا خواهان ادامهٔ فشار بر تهران‌اند
نویسندگان: سامر سعید و بنوا فوکون
منبع: روزنامهٔ وال استریت ژورنال
شنبه ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ مطابق ۴ میزان ۱۴۰۵
————————————-
– خلاصهٔ کوتاه
• تلاش‌ها برای ازسرگیری مذاکرات به‌منظور پایان دادن به جنگ امریکا و ایران با مخالفت تولیدکنندگان بزرگ نفت در خلیج فارس روبه‌رو شده است؛ کشورهایی که با دادن امتیاز به تهران مخالف‌اند.
• عربستان سعودی و امارات متحدهٔ عربی در تلاش‌اند ادارهٔ ترامپ را متقاعد کنند که فشار اقتصادی و تحریم‌ها علیه ایران را حفظ کند.
• قطر برای ازسرگیری مذاکرات تلاش می‌کند و پیشنهاد توقف هفت‌روزهٔ درگیری‌ها را مطرح کرده است؛ وقفه‌ای که می‌تواند در برابر لغو محاصرهٔ امریکا، راه را برای پایان دادن به حملات علیه کشتیرانی هموار سازد.
————————————-
دبی — به گفتهٔ افرادی که از موضوع آگاهی دارند، تلاش‌ها برای احیای مذاکرات به‌منظور پایان دادن به جنگ میان ایالات متحده و ایران با مقاومت تولیدکنندگان بزرگ نفت در خلیج فارس روبه‌رو شده است؛ کشورهایی که اکنون با هرگونه سازش با تهران مخالفت می‌کنند.
میانجی‌ها، از جمله قطر، تلاش دارند دور تازه‌ای از مذاکرات، حتی در اوایل هفتهٔ آینده، در عمان برگزار شود تا واشنگتن و تهران را به بازگشایی تنگهٔ هرمز و آغاز روند پایان دادن به جنگ ترغیب کنند. رئیس‌جمهور ترامپ روز سه‌شنبه گفت که باور دارد دو طرف به‌زودی بار دیگر با یکدیگر دیدار خواهند کرد.
کشورهای خلیج به‌طور کلی هم‌نظرند که ترامپ نباید تنش نظامی با ایران را تشدید کند. اما عربستان سعودی، غول نفتی منطقه، و امارات متحدهٔ عربی در تلاش‌اند ادارهٔ ترامپ را متقاعد کنند که فشار اقتصادی بر ایران را ادامه دهد و با امتیازهایی که باعث کاهش تحریم‌ها یا لغو محاصرهٔ دریایی نیروی بحری امریکا شود، موافقت نکند.
به‌ویژه عربستان سعودی پس از آن‌که شبه‌نظامیان حوثی در یمن، متحد ایران، فشار بر انتقال محموله‌های سعودی از طریق دریای سرخ را آغاز کردند، با موانع تازه‌ای برای رساندن نفت خود به بازار روبه‌رو شده است.
فشار کشورهای خلیج بر مجموعه‌ای از موانع دیگر بر سر راه دستیابی به توافق افزوده است. به گفتهٔ افراد آگاه، این موانع شامل تمایل خود ترامپ به حفظ محاصره، نگرانی‌ها در تهران مبنی بر این‌که هرگونه مذاکره صرفاً اقدامی برای خریدن وقت از سوی امریکا تا سپری شدن انتخابات میان‌دوره‌ای و سپس ازسرگیری حملات باشد، و نیز لحن هرچه تهاجمی‌تر تندروهای ایرانی در شرایطی است که فشار اقتصادی امریکا شدیدتر می‌شود.
بهنام بن طالب‌لو، مدیر ارشد برنامهٔ ایران در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، یک اندیشکده در واشنگتن، با اشاره به کشورهای خلیج گفت: «شاید هیچ عاملی بیش از آن‌که رژیم پس از ماه‌ها مسدود کردن کشتیرانی در تنگهٔ هرمز، تهدید حوثی‌ها را در جنوب این کشورها دوباره فعال کرده است، شورای همکاری خلیج را به همسویی با تحریم‌های امریکا سوق ندهد. این‌ها هزینه‌ها و پیامدهای زیاده‌روی ایران در استفاده از اهرم‌های خود است.»
یک مقام کاخ سفید گفت که تحریم‌ها و محاصره، ایالات متحده را در برابر ایران در موقعیت قدرتمندی قرار داده است.
این مقام گفت: «هرچند رئیس‌جمهور ترامپ در شرایط مناسب آمادهٔ گفت‌وگو با ایران است، اما هیچ نیازی به مذاکره با ایرانی‌ها ندارد.»
کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی در طول تابستان برای انجام مذاکرات با ایران تلاش کرده بودند و حتی حاضر بودند توافقی را بپذیرند که میزانی از نفوذ ایران بر تنگهٔ هرمز ــ آبراهی حیاتی برای صادرات نفت این کشورها ــ را به رسمیت بشناسد.
اما به گفتهٔ افراد آگاه، حملات تهران به کشتی‌های سعودی در این آبراه و تشویق تلاش‌های شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت ایران در یمن برای بستن مسیر بدیل از طریق دریای سرخ، در کشورهای خلیج این تردید را به وجود آورده است که آیا ایران واقعاً در دستیابی به یک توافق جدی است یا خیر.
برخی از این افراد گفتند محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، نیز چنین دیدگاهی دارد و اخیراً به مقام‌های امریکایی گفته است که ایالات متحده باید محاصرهٔ خود را تا زمانی ادامه دهد که ایران ناگزیر به امضای توافقی تازه شود.
مقام‌های امارات متحدهٔ عربی که پیش‌تر گفته بودند کشورشان مشتاق پایان دادن دیپلماتیک به این منازعه است، اکنون نیز انتظارات برای انجام مذاکرات با ایران را کاهش داده‌اند و گفته‌اند که اوج‌گیری دوبارهٔ خشونت‌های منطقه‌ای و حملات به کشتی‌ها نشان می‌دهد تهران برای بازگشت به مسیر دیپلماسی عجله‌ای ندارد.
آنان گفتند کشورهای خلیج نباید به کنترول دایمی ایران بر تنگه رضایت دهند.
دیگر کشورهای خلیج، به‌ویژه عمان و قطر، استدلال می‌کنند که منطقه تاکنون به‌شدت آسیب دیده است و می‌گویند پیشنهادها برای بازگشایی مرحله‌وار تنگهٔ هرمز و توقف حملات علیه کشورهای خلیج، تنها راه عملی برای پایان دادن به منازعه است.
قطر در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای ازسرگیری مذاکرات میان ایران و ایالات متحده تلاش کرده است. به گفتهٔ افراد آگاه، وزیر امور خارجهٔ ایران روز یک‌شنبه وارد دوحه شد تا دربارهٔ پیشنهادهای تازه، از جمله توقف هفت‌روزهٔ درگیری‌ها، گفت‌وگو کند؛ وقفه‌ای که می‌تواند راه را برای پایان دادن به حملات ایران علیه کشتیرانی در مقابل لغو محاصرهٔ امریکا هموار سازد.
اما ممکن است این پیشنهاد از همان ابتدا قابل پذیرش نباشد. به گفتهٔ افراد آگاه، ایالات متحده بارها به قطر اطلاع داده است که ترامپ هیچ قصدی برای لغو محاصرهٔ دریایی ندارد. افزون بر این، میانجی‌های عرب گفته‌اند که هرچند دیپلمات‌های ایرانی چندین پیشنهاد برای پایان دادن به جنگ ارائه کرده و به عمیق‌تر شدن بحران اقتصادی در کشورشان اذعان کرده‌اند، از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیام متفاوتی دریافت می‌کنند. سپاه گفته است که فرمول‌های تازه برای دستیابی به توافق را بررسی نخواهد کرد و برای یک جنگ طولانی آماده است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که مأموریت دفاع از نظام را بر عهده دارد و بر ساختار قدرت در تهران مسلط است، خواهان بازگشت به شرایطی نزدیک‌تر به توافق مقدماتی‌ای است که ترامپ در ماه جون با ایران به دست آورد. آن توافق وعده داده بود که در برابر بازگشایی این آبراه، تحریم‌های فروش نفت کاهش یابد، ایران به دارایی‌های مسدودشدهٔ خود دسترسی پیدا کند و نقشی برای تهران در ادارهٔ تنگهٔ هرمز به رسمیت شناخته شود.
ایالات متحده به میانجی‌ها گفته است که علاقه‌ای به بازگشت به آن توافق ندارد و باور دارد که فشار اقتصادی سرانجام تهران را وادار خواهد کرد توافقی را با شرایطی امضا کند که برای واشنگتن و کشورهای خلیج مساعدتر باشد.
