بازگشایی محدود تورخم؛ عبور اجباری مهاجران، تداوم انسداد تجارت
به گزارش خبرگزاری آگاه، مقامهای محلی وابسته به گروه طالبان در ننگرهار اعلام کردهاند که گذرگاه مرزی تورخم بار دیگر، اما بهگونه محدود، بهروی مهاجران بازگشته از پاکستان گشوده شده است؛ تصمیمی که بیش از آنکه نشانهای از عادیسازی وضعیت باشد، بیانگر تداوم یک بحران انسانی و سیاسی در مرزهای شرقی کشور است.
قریشی بدلون، آمر اطلاعات ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در ننگرهار، گفته است که این گذرگاه روز سهشنبه، ۱۱ حمل، تنها برای ورود مهاجرانی که از پاکستان اخراج میشوند باز شده و سایر شهروندان باید از مراجعه به این مسیر خودداری کنند.
این در حالیست که گذرگاه تورخم هفته گذشته نیز برای مدت کوتاهی باز شد، اما بهدلایل نامشخص دوباره از سوی طرف پاکستانی بسته شد. اکنون نیز محدودیتها همچنان پابرجاست و رفتوآمد تجاری از این مسیر حیاتی بهطور کامل متوقف مانده است.
بر بنیاد گزارشها، تشدید تنشها میان پاکستان و طالبان، بهویژه پس از درگیریهای مرزی و حملات متقابل، سبب شده تا اسلامآباد تمامی گذرگاههای مرزی خود با افغانستان را مسدود کند؛ اقدامی که پیامدهای گسترده اقتصادی و انسانی بهدنبال داشته است.
فشار مضاعف بر مهاجران
بازگشایی محدود تورخم در حالی صورت میگیرد که روند اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان شدت گرفته و هزاران خانواده ناگزیر به بازگشت شدهاند. نبود زیرساختهای لازم برای پذیرش این جمعیت، نگرانیهای جدی در مورد وضعیت اسکان، اشتغال و دسترسی به خدمات اولیه ایجاد کرده است.
تجارت در بنبست
در کنار بحران انسانی، ادامه انسداد مسیرهای تجاری از جمله تورخم، ضربه سنگینی به اقتصاد افغانستان وارد کرده است. این گذرگاه یکی از مهمترین شریانهای واردات و صادرات کشور محسوب میشود و بستهبودن آن، بازارها را با کمبود کالا و افزایش قیمتها مواجه کرده است.
تحلیل آگاه
بازگشایی گزینشی تورخم، بیش از آنکه یک اقدام تسهیلکننده باشد، نشاندهنده مدیریت بحران بهجای حل آن است. طالبان در شرایطی این گذرگاه را تنها برای مهاجران باز میکنند که نه برنامه روشنی برای جذب و اسکان آنان دارند و نه توانایی لازم برای مهار پیامدهای اقتصادی انسداد مرزها.
از سوی دیگر، پاکستان با استفاده از اهرم مرز، عملاً فشار سیاسی و امنیتی بر طالبان را افزایش داده است. تداوم این وضعیت میتواند افغانستان را در موقعیتی قرار دهد که همزمان با بحران مهاجرت، با رکود اقتصادی عمیقتری نیز روبهرو شود.
در مجموع، آنچه در تورخم جریان دارد، صرفاً یک تصمیم مرزی نیست؛ بلکه بخشی از یک معادله پیچیدهتر سیاسی، امنیتی و اقتصادی است که پیامدهای آن مستقیماً زندگی شهروندان عادی را هدف قرار داده است.
