جرگه مشترک در پیشاور؛ تلاش تازه برای مهار تنشهای خونین میان طالبان و پاکستان
در حالیکه تنشهای امنیتی و حملات مرزی میان پاکستان و افغانستان در ماههای اخیر افزایش یافته است، در پیشاور نشستی با حضور چهرههای قومی، سیاسی و مذهبی برگزار شده که هدف آن یافتن راهی برای کاهش درگیریها و باز کردن مسیر گفتوگو میان دو طرف عنوان شده است.
خبرگزاری آگاه:
این جرگه مشترک قومی در شهر پیشاور پاکستان با حضور شماری از بزرگان قبایل، چهرههای سیاسی، علمای دینی و نمایندگان جامعه مدنی برگزار شد. برگزارکنندگان این نشست میگویند هدف اصلی، ایجاد یک چارچوب مشترک برای کاهش تنشها و حرکت به سمت ثبات در روابط دو کشور است.
با این حال، دولت پاکستان و اداره طالبان تاکنون بهگونه رسمی درباره این نشست موضعگیری نکردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد این ابتکار در مرحله غیررسمی و بیشتر با محوریت نهادهای اجتماعی و محلی دنبال میشود.
بر اساس معلومات ارائهشده از سوی برگزارکنندگان، این جرگه بهعنوان یک تلاش برای ترویج فرهنگ گفتوگو و کاهش فضای تقابل میان دو کشور طراحی شده است؛ در شرایطی که روابط کابل و اسلامآباد در وضعیت شکننده قرار دارد.
در ماههای اخیر، تنشها میان دو طرف بهطور کمسابقهای افزایش یافته است. گزارشها از حملات هوایی پاکستان به برخی مناطق افغانستان، از جمله کابل، و تلفات گسترده—به شمول غیرنظامیان—حکایت دارد؛ موضوعی که فضای سیاسی و امنیتی منطقه را ملتهب کرده است.
اسلامآباد، طالبان را متهم میکند که به گروههایی مانند تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) پناه داده و از فعالیت آنها جلوگیری نمیکند. در مقابل، طالبان این اتهامات را رد کرده و تأکید دارد که مسئله امنیت داخلی پاکستان، موضوعی مربوط به خود این کشور است.
پاکستان نیز در موضع رسمی خود اعلام کرده است که هرگونه کاهش تنش و توقف حملات، مشروط به دریافت تضمینهای روشن از سوی طالبان درباره عدم حمایت از گروههای مسلح ضدپاکستانی است.
تحلیل آگاه
برگزاری این جرگه در چنین فضای پرتنشی، نشاندهنده تلاش بخشی از جامعه منطقه برای باز کردن روزنههای گفتوگو در شرایطی است که کانالهای رسمی دیپلماسی با محدودیت و بیاعتمادی مواجه شدهاند.
با این حال، شکاف عمیق در روایتهای امنیتی دو طرف—از یکسو اتهام اسلامآباد درباره حضور گروههای مسلح و از سوی دیگر رد کامل این ادعاها از سوی کابل—سبب شده که مسیر هرگونه توافق پایدار همچنان پیچیده و زمانبر باقی بماند.
در چنین شرایطی، ابتکارهای غیررسمی مانند جرگهها اگرچه نمیتوانند جایگزین مذاکرات دولتی شوند، اما میتوانند نقش مکمل در کاهش تنش و جلوگیری از تشدید بحران ایفا کنند؛ بهویژه در منطقهای که روابط سیاسی و امنیتی آن بهشدت تحت تأثیر تحولات میدانی قرار دارد.
