دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در تازهترین اظهارات خود درباره تنش با ایران گفته است که هرگونه توافق زمانی ممکن خواهد بود که تهران بهطور کامل از برنامه هستهای خود عقبنشینی کند و به تعبیر او «تسلیم شود».
خبرگزاری آگاه:
رئیسجمهور ایالات متحده روز چهارشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید تأکید کرد که ایران در روند مذاکرات «پیشرفتهایی» داشته، اما این پیشرفتها هنوز به سطحی نرسیده که از نگاه واشنگتن قابل قبول باشد.
او گفت: «پرسش این است که آیا آنان به اندازه کافی پیش خواهند رفت یا نه. هیچ توافقی هرگز صورت نخواهد گرفت مگر اینکه آنان بپذیرند که هیچ سلاح هستهای در کار نخواهد بود.»
ترمپ در ادامه، سیاست محاصره دریایی بنادر ایران را «هوشمندانه» و «بینقص» توصیف کرد و افزود که فشارهای کنونی بخشی از راهبرد واشنگتن برای تغییر رفتار تهران است.
در ادامه این موضعگیری، او اظهار داشت: «ایران فقط باید تسلیم شود؛ همین. تنها کافی است بگویند: ما تسلیم شدیم.»
این سخنان در حالی مطرح میشود که همزمان تنشها میان دو کشور در سطح سیاسی و امنیتی افزایش یافته و گزارشهایی از تشدید فشارهای اقتصادی و محدودیتهای دریایی منتشر شده است.
در سوی مقابل، محمدباقر قالیباف، از چهرههای بانفوذ سیاسی ایران، در واکنش به وضعیت موجود گفته است که محاصره دریایی ایالات متحده با هدف «ایجاد شکاف داخلی و تضعیف ایران از درون» طراحی شده است.
او مدعی شده است که واشنگتن تلاش دارد جامعه ایران را به دو قطب «تندرو و میانهرو» تقسیم کرده و از این طریق فشار سیاسی و اقتصادی را تشدید کند.
قالیباف تأکید کرده است که تنها راه مقابله با این فشارها، حفظ انسجام داخلی است و هشدار داده که جنگ تبلیغاتی و اقتصادی بخشی از راهبرد جدید آمریکا در برابر ایران محسوب میشود.
در همین حال، گزارشها حاکی از آن است که پس از افزایش تنشها و بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران، ایالات متحده اقدام به تشدید حضور دریایی و اعمال فشار بر مسیرهای تجاری مرتبط با ایران کرده است.
تحلیل آگاه:
این سطح از ادبیات سیاسی، بیش از آنکه بیانگر یک روند عادی دیپلماتیک باشد، نشانهای از ورود دو طرف به مرحلهای از «فشار حداکثری متقابل» است؛ مرحلهای که در آن، زبان مذاکره جای خود را به ادبیات تسلیم، بازدارندگی و فشار میدهد.
از یک سو، واشنگتن با استفاده از ابزارهای اقتصادی و دریایی تلاش دارد رفتار تهران را تغییر دهد. از سوی دیگر، تهران این فشار را نه صرفاً اقتصادی، بلکه سیاسی و هدفمند برای تضعیف انسجام داخلی تعبیر میکند.
در چنین فضایی، خطر اصلی نه فقط در تشدید تنش نظامی، بلکه در بستهشدن کامل مسیرهای دیپلماسی است؛ مسیری که اگر دوباره باز نشود، امکان مدیریت بحران را برای هر دو طرف محدودتر خواهد کرد و منطقه را در وضعیت بیثباتی طولانیمدت قرار میدهد.
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری