جنگ پول و مشروعیت؛ سنای امریکا میخواهد راه نفس مالی طالبان را ببندد
جیم ریش، سناتور جمهوریخواه امریکا، اعلام کرده است که کمیته روابط خارجی سنای ایالات متحده در ماه جاری لایحهای را بررسی میکند که هدف آن جلوگیری کامل از رسیدن حتی یک دالر از مالیاتدهندگان امریکایی به طالبان است؛ اقدامی که میتواند مسیر کمکهای غیرمستقیم به افغانستان تحت حاکمیت طالبان را با چالش جدی روبهرو کند.
خبرگزاری آگاه:
جیم ریش، سناتور جمهوریخواه امریکا، گفته است کمیته روابط خارجی سنای ایالات متحده در نخستین نشست کاری خود در سال ۲۰۲۶، لایحهای تحت عنوان «عدم پرداخت دالرهای مالیاتدهندگان به تروریستها» را بررسی خواهد کرد.
او روز شنبه در صفحه اکس خود نوشت که این نشست در تاریخ ۲۹ جنوری برگزار میشود و در آن بهگونه مشخص بحث خواهد شد که چگونه میتوان از رسیدن هرگونه پول امریکایی به طالبان جلوگیری کرد.
ریش تأکید کرده است: «ما باید تمام تلاش خود را بکنیم تا اطمینان حاصل کنیم که هیچ پولی از ایالات متحده به طالبان نمیرسد.»
این سناتور جمهوریخواه که از چهرههای محافظهکار و تأثیرگذار در کمیته روابط خارجی سنا است، نقش فعالی در سیاست خارجی امریکا، بهویژه در پرونده افغانستان دارد.
پیش از این نیز شماری از سیاستمداران امریکایی نسبت به احتمال رسیدن کمکهای امریکا به طالبان هشدار داده بودند. تیم برچت، عضو مجلس نمایندگان، در سال ۲۰۲۴ نوشته بود که رسیدن حتی یک سنت از پول مالیاتدهندگان امریکایی به طالبان یا دیگر گروههای تروریستی، یک «رسوایی» است.
تحلیل آگاه:
بحث بر سر این لایحه فقط درباره پول نیست؛ درباره مشروعیت است. طالبان بیش از هر چیز به دو چیز نیاز دارند: پول و شناسایی سیاسی. هر دالر که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم وارد سیستم افغانستان میشود، برای طالبان فقط کمک اقتصادی نیست؛ اکسیژن سیاسی است.
سنای امریکا حالا میخواهد این اکسیژن را قطع کند. پیام روشن است: طالبان نه شریک سیاسیاند، نه دولت قابل اعتماد؛ بلکه ساختاری هستند که نباید حتی از سایهی پول امریکا هم تغذیه شوند. این نگاه، نشانه تغییر لحن از «مدیریت بحران» به «مهار رژیم» است.
اما واقعیت تلخ اینجاست: طالبان استاد استفاده از مناطق خاکستریاند. پولی که به نام کمک بشردوستانه میآید، در سیستمی توزیع میشود که طالبان کنترل کامل آن را در دست دارند. یعنی هر دالر، هر کیسه آرد، هر پروژه کوچک، بالقوه میتواند به ابزار نفوذ و بقا برای طالبان بدل شود.
در این میان، قربانی اصلی مردم افغانستاناند. اگر امریکا پول را ببندد، طالبان فشار را به جامعه منتقل میکنند. اگر پول باز بماند، طالبان آن را به ابزار قدرت بدل میسازند. این همان پارادوکس افغانستان است: کمک برای مردم، اما در زمین طالبان بازی میشود.
لایحهی سنای امریکا یک هشدار جدی است: دورهی مماشات رو به پایان است. اگر طالبان فکر میکنند میتوانند هم زنان را حذف کنند، هم جامعه را خاموش بسازند و هم از پول غرب زنده بمانند، این لایحه آمده تا این معادله را بر هم بزند.
سؤال اصلی این است: آیا جهان آماده است کمک را از رژیم جدا کند؟ یا باز هم مردم افغانستان تاوان بازیهای سیاسی را خواهند داد؟
