روز پانزدهم جنگ امریکا و اسرائیل با ایران؛ حمله به جزیره خارگ، افزایش پروازهای هشداردهنده و اعزام تفنگداران دریایی به خاورمیانه

با ورود جنگ ایالات متحده و اسرائیل به هفتهٔ سوم، تحولات میدانی و هوایی چشمگیر شده است. نیروی هوایی امریکا سطح عملیات طیاره‌های هشداردهندهٔ زودهنگام و کنترل هوایی ای-۳ سنتری (E-3 Sentry) را به‌طور بی‌سابقه‌ای در خاورمیانه افزایش داده است. این هواپیماها با تراکم بالا بر فراز اردن، شمال عربستان سعودی، جنوب عراق و بخش شرقی دریای مدیترانه پرواز می‌کنند و توانایی شناسایی پیوسته پهپادها و موشک‌های احتمالی ایران را فراهم می‌آورند. هرچند که کهنگی تجهیزات ای-۳ محدودیت‌های عملیاتی ایجاد کرده است، این اقدامات جایگزینی جزئی برای شبکه‌های رادار زمینی آسیب‌دیده به شمار می‌روند.

ایالات متحده شام جمعه حملاتی را انجام داد که آن را حملات نظامی بر یک جزیرهٔ ایرانی حیاتی برای اقتصاد و صادرات نفت کشور توصیف کرد؛ اقدامی که به گفتهٔ تحلیلگران، با ورود جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران به هفتهٔ سوم، سطح تنش‌ها را افزایش می‌دهد.

این حملات بر جزیرهٔ خارگ در حالی انجام شد که یک مقام امریکایی گفته است زیرساخت‌های حیاتی نفتی در این حملات هدف قرار نگرفته‌اند. این رویداد در شرایطی رخ می‌دهد که پیامدهای اقتصادی ناشی از بسته‌شدن عملی تنگهٔ هرمز همچنان در حال افزایش است و وزارت دفاع امریکا (پنتاگون) نیز اعلام کرده است که یک واحد واکنش سریع نیروهای تفنگدار دریایی را به خاورمیانه اعزام می‌کند.

در ادامه، مهم‌ترین نکات روز پانزدهم این جنگ آمده است:

-مهم‌ترین خبرها چیست؟

۱- جزیرهٔ خارگ:

رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، گفت که امریکا «هر هدف نظامی» را در این جزیره بمباران کرده است. او همچنین هشدار داد که اگر ایران همچنان مانع عبور کشتی‌ها از تنگهٔ هرمز شود، زیرساخت‌های نفتی این جزیره نیز ممکن است هدف حمله قرار گیرد.

جزیرهٔ خارگ نوار زمینی حدود پنج مایلی در خلیج فارس است که تقریباً ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از طریق آن انجام می‌شود. یک مقام نظامی امریکایی به CNN گفته است که این حملات «در مقیاس بزرگ» انجام شده و انبارهای مین دریایی، پناهگاه‌های ذخیرهٔ موشک و سایر تأسیسات نظامی را هدف قرار داده است.

-افزایش تنش‌ها:

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، پیش‌تر هشدار داده بود که اگر ایالات متحده علیه جزایر ایرانی اقدامی انجام دهد، ایران «همهٔ محدودیت‌ ها و خویشتنداری‌ها را کنار خواهد گذاشت». یک افسر بازنشستهٔ ارتش امریکا نیز به CNN گفته است که حمله به جزیرهٔ خارگ ممکن است در نهایت قیمت جهانی نفت را «از کنترول خارج کند».

-تنگهٔ هرمز:

ترامپ روز جمعه گفت که به باور او اسکورت نفتکش‌ها توسط نیروی دریایی امریکا در این آبراه مهم «به‌زودی» آغاز خواهد شد. در همین حال، یک مقام ارشد ایرانی به CNN گفته است که تهران در حال بررسی این موضوع است که به برخی کشتی‌ها اجازهٔ عبور از تنگه را بدهد، به شرطی که محموله‌ها با استفاده از پول چین (یوان) معامله شوند.

-بحران سوخت:

قیمت جهانی نفت روز جمعه به بالاترین سطح خود از ماه جولای ۲۰۲۲ تاکنون رسید؛ زیرا نگرانی‌ها دربارهٔ بسته‌شدن عملی تنگهٔ هرمز در بازارهای جهانی افزایش یافته است. بسیاری از کشورها در حال برنامه‌ریزی هستند تا برای مقابله با این بحران از ذخایر نفتی خود استفاده کنند.

-اعزام نیروهای تفنگدار دریایی:

پنتاگون در حال اعزام یک «واحد اعزامی تفنگداران دریایی» به خاورمیانه است. این واحد واکنش سریع معمولاً از حدود ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی و ملوان تشکیل می‌شود. مقام‌ها به CNN گفته‌اند که هنوز مشخص نیست این نیروها دقیقاً برای چه مأموریتی و در کدام منطقه مستقر خواهند شد.

-در منطقه چه می‌گذرد؟

۱- حملات بر ایران:

اسرائیل اعلام کرده است که شام جمعه نیز به حملات خود بر ایران ادامه داده است؛ در حالیکه شمار قربانیان جنگ همچنان رو به افزایش است. سفیر ایران در سازمان ملل گفته است که حملات ایالات متحده و اسرائیل تاکنون دست‌کم ۱۳۰۰ کشته بر جای گذاشته است. اسرائیل می‌گوید اهداف آن از ایست‌های بازرسی امنیتی در تهران گرفته تا انبارهای سلاح و دفاتر دولتی را در بر می‌گرفت.

۲- تحولات در کشورهای منطقه:

امارات متحدهٔ عربی و عربستان سعودی بامداد شنبه به وقت محلی از رهگیری اشیای پرنده بر فراز قلمرو خود خبر دادند، در حالی که بحرین از ساکنان خواست در مکان‌های امن پناه بگیرند. مقام‌های اسرائیلی گفتند که سقوط بقایای سلاح‌های ایرانی باعث آتش‌سوزی در دو منطقهٔ حومهٔ تل‌ابیب شده است. وزارت خارجهٔ امریکا نیز از کارمندان غیرضروری دولت امریکا خواسته است عمان را ترک کنند.

۳- اندوه در لبنان:

حملات اسرائیل در جنوب لبنان باعث کشته شدن ۹ عضو یک خانواده، از جمله چهار کودک، شده است. پدر این کودکان به CNN گفت: «همه در اینجا می‌دانند که دخترانم برای من چه اندازه ارزش داشتند.» اسرائیل روز جمعه عملیات خود علیه گروه حزب‌الله مورد حمایت ایران را گسترش داد، از جمله در پایتخت لبنان، بیروت.

۴- سقوط مرگبار هواپیما:

ارتش امریکا اعلام کرد که هر شش نظامی حاضر در یک طیارهٔ سوخت‌رسان هنگام سقوط آن در روز پنجشنبه در عراق کشته شده‌اند. امریکا گفته است که این حادثه «بر اثر آتش دشمن» رخ نداده است، اما یک گروه نیابتی وابسته به ایران مسئولیت آن را بر عهده گرفته است. یک مقام نیروی هوایی بعداً به CNN گفت که این طیاره مجهز به سیستم خروج اضطراری یا چتر نجات برای تخلیهٔ سرنشینان در هوا نبوده است.

۵- رهبر عالی کجاست؟

دولت امریکا برای دریافت اطلاعات دربارهٔ برخی رهبران کلیدی ایران، از جمله مجتبی خامنه‌ای (رهبر عالی ایران)، تا سقف ۱۰ میلیون دالر جایزه تعیین کرده است. معاون رئیس‌جمهور امریکا، جی‌دی ونس، گفته است که خامنه‌ای «زخمی شده»، اما «دقیقاً معلوم نیست شدت آن چقدر است». هرچند خامنه‌ای روز پنجشنبه از طریق رسانه‌های دولتی ایران پیامی منتشر کرد، اما در قالب ویدیو یا صدا ظاهر نشد. CNN پیش‌تر گزارش داده بود که او در نخستین روز جنگ زخمی شده است.

۶- هوای سمی:

بررسی‌های CNN از تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های کیفیت هوا نشان می‌دهد که حملات اسرائیل به تأسیسات سوخت در نقاط مختلف تهران در هفتهٔ گذشته باعث افزایش شدید آلودگی هوا، آتش‌سوزی‌ها و نشت نفت شده است.