ترامپ: گفتوگوها با ایران پیشرفت کرده و مهلت پنج روزه داد؛ تهران: هیچ گفتوگویی با واشنگتن وجود ندارد
خبرگزاری آگاه:
دونالد ترامپ دیروز به جمهوری اسلامی ایران ۴۸ ساعت فرصت داد تا تنگه هرمز را باز کند و تهدید کرد در غیر این صورت زیرساختهای انرژی هدف حمله قرار خواهند گرفت. امروز او اعلام کرد گفتوگوها با ایران پیشرفت کرده و مهلت را پنج روز تمدید کرده است، اما وزارت خارجه ایران این ادعا را رد کرده و اعلام کرده هیچ گفتوگویی با واشنگتن وجود ندارد.
پیشرفت مذاکرات یا فشار نظامی؟
ترامپ در گفتوگوی تلفنی با شبکهٔ سیانبیسی گفت مذاکرات با مقامهای ایرانی «عمیق، مفصل و سازنده» بوده و هدف آن حل کامل خصومتها در خاورمیانه است. او تأکید کرد که دستور داده حملات نظامی علیه نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران تا پنج روز به تعویق بیافتد.
با این حال، وزارت خارجه ایران اعلام کرد: «هیچ گفتوگویی میان تهران و واشنگتن صورت نگرفته و اظهارات ترامپ در چارچوب تلاش برای کاهش قیمت انرژی و کسب زمان برای اجرای طرحهای نظامی اوست.» سپاه پاسداران نیز هشدار داده در صورت حمله، پاسخ متقابل به نیروگاهها و منافع آمریکا و اسرائیل در منطقه خواهد داد.
اوضاع میدانی ایران و حملات هوایی
خبرگزاری فارس گزارش داده نقاط مختلف تهران از جمله مناطق چهار، شش، ۲۰، ۱۸، ۱۱، ۲۱ و ۱۳ هدف حملات قرار گرفتهاند و صدای انفجارها در مناطق تهرانپارس، بابایی، فرجام، یوسفآباد و فتح شنیده شده است. همچنین انفجارهایی در کرج، ساری و یزد گزارش شده و پدافند فعال بوده است.
سنتکام اعلام کرده کارخانه تولید موتور پهپاد در قم، که نقش کلیدی در ساخت پهپادهای تهاجمی سپاه پاسداران داشت، هدف حملات هوایی آمریکا قرار گرفته و «بهشدت تخریب» شده است. ایالات متحده همچنین حملاتی علیه گروههای مسلح همسو با ایران در عراق انجام داده و عملیات نظامی روزانه در عمق خاک ایران ادامه دارد.
در سطح نظامی، ایالات متحده تاکنون بیش از ۱۲۰ شناور و ۴۴ کشتی ماینگذار ایران را منهدم کرده و از طیارهٔ تهاجمی زیرصوتی A-10 وارتهوگ برای هدف قرار دادن قایقهای تندرو در تنگه هرمز استفاده میکند. گزارشها حاکی از زخمی شدن یک خلبان اف-۳۵ آمریکایی در آسمان ایران است و پهپاد RQ-180 آمریکایی مجبور به فرود اضطراری در یونان شده است.
حملات اسرائیل و واکنش ایران
اسرائیل روزهای اخیر تأسیسات ایران در میدان گازی «پارس جنوبی» را هدف حمله قرار داد، اقدامی که ایران را بر آن داشت تا تأسیسات مهم انرژی در کشورهای خلیج فارس از جمله قطر، کویت، امارات و عربستان را هدف قرار دهد.
- قطر: شهر صنعتی راس لفان هدف حمله موشکی قرار گرفت و خسارت قابل توجهی وارد شد.
- کویت: پالایشگاههای مینا الاحمدی و مینا عبدالله هدف پهپاد قرار گرفته و آتشسوزی رخ داد.
- امارات: تأسیسات حبشان و میدان نفتی باب با مشکلاتی روبهرو شدند، بدون تلفات جانی.
- عربستان: پالایشگاه سامرف آرامکو در ینبع هدف پهپاد قرار گرفت و ارزیابی خسارات ادامه دارد.
ترامپ نیز تهدید کرده در صورت ادامه حملات، میدان گازی «پارس جنوبی» ایران «بهگونهٔ کامل نابود» خواهد شد.
تأثیرات جهانی و تنگه هرمز
هند اعلام کرده دو نفتکش از ایران عبور کردهاند و خرید نفت ایرانی را تصمیمی تجاری میداند. روسیه مخالفت خود با هرگونه محاصره تنگه هرمز را اعلام کرده و خواستار پایان درگیریهاست. دفتر نخستوزیری بریتانیا گزارش داده نخستوزیر این کشور با ترامپ تماس گرفته و بر ضرورت بازگشایی تنگه برای ثبات بازار انرژی تأکید کرده است.
فاتح بیرول، مدیر آژانس بینالمللی انرژی، هشدار داده که دستکم ۴۰ زیرساخت انرژی در ۹ کشور خاورمیانه آسیب دیده و روزانه حدود ۱۱ میلیون بشکه نفت از دست رفته است، رقمی که بیش از مجموع دو بحران نفتی بزرگ پیشین است.
بازارهای مالی نیز تحت تأثیر قرار گرفتهاند و ارزش دلار افزایش یافته است، در حالی که یورو، ین و پوند کاهش یافتهاند.
تنشها در خاورمیانه وارد مرحلهٔ تازهای شده است. ترامپ با تمدید مهلت پنج روزه به ایران همزمان مسیر گفتوگو و فشار نظامی را دنبال میکند، تهران هرگونه مذاکره مستقیم با واشنگتن را رد کرده و تهدید به پاسخ متقابل کرده است. حملات اسرائیل، درگیریهای نظامی آمریکا و ایران، و اختلال در زیرساختهای انرژی منطقه، بازارهای جهانی و امنیت منطقهای را تحت تأثیر قرار دادهاند. بحران انرژی و افزایش قیمت نفت، همراه با نوسان در بازارهای مالی، نشان میدهد که جهان در آستانه یکی از حساسترین دورههای چند دهه اخیر قرار دارد.
