سرنوشت نامعلوم نظامی پیشین کاپیسا پس از سه ماه بازداشت توسط طالبان

به گزارش خبرگزاری آگاه، منابع محلی در کابل می‌گویند که محمدالله کوهستانی، از نظامیان پیشین ولایت کاپیسا، سه ماه پیش توسط نیروهای استخبارات طالبان بازداشت شده و تاکنون هیچ اطلاعی از سرنوشت او در دست نیست. خانواده‌ی این نظامی می‌گویند که طالبان از پاسخ‌گویی درباره محل نگهداری یا وضعیت وی خودداری کرده‌اند.

منابع محلی روز شنبه، ۱۰ عقرب، در گفت‌وگو با خبرگزاری آگاه گفتند که محمدالله کوهستانی، از باشنده‌گان ولسوالی حصه دوم کوهستان ولایت کاپیسا بوده و در ماه اسد سال جاری در یکی از نواحی شهر کابل توسط طالبان بازداشت شده است.

به گفته‌ی این منابع، پس از بازداشت، هیچ تماس یا اطلاعی از محل نگهداری، وضعیت جسمی یا حقوقی او به خانواده‌اش داده نشده است. تلاش‌های خانواده و بستگان برای دریافت پاسخ از مقامات طالبان نیز بی‌نتیجه مانده است.

یک منبع نزدیک به خانواده کوهستانی گفت:

«از روزی که او را بردند، نه تماس گرفته و نه کسی از طالبان گفته که زنده است یا نه. فقط گفتند تحقیق جریان دارد، اما سه ماه گذشته و خبری نیست.»

این رویداد بخشی از ادامه بازداشت‌های هدف‌مند طالبان علیه نظامیان پیشین و چهره‌های محلی مرتبط با حکومت پیشین عنوان شده است.

در تازه‌ترین موارد، یک فرمانده محلی ولایت پروان که پیش‌تر در زندان طالبان شکنجه شده بود، پس از آزادی به دلیل جراحات شدید جسمی جان باخته است.

پیش از این، نصیراحمد فایق، نماینده‌ی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، با استناد به گزارش دبیرکل سازمان ملل و یافته‌های نهادهای مستقل، گفته بود که «بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و اعدام‌های فراقضایی نیروهای پیشین امنیتی همچنان در افغانستان ادامه دارد.»

همچنین، یافته‌های یک گزارش تحقیقی مشترک از روزنامه‌ی ۸صبح و چهار رسانه بین‌المللی نشان می‌دهد که از سال ۲۰۲۳ تا نیمه‌ی ۲۰۲۵، دست‌کم ۱۱۰ تن از نظامیان پیشین در سراسر افغانستان کشته شده‌اند؛ تنها در هفت ماه نخست امسال، ۱۸ مورد قتل هدف‌مند ثبت شده است.

با وجود وعده‌های مکرر طالبان مبنی بر «عفو عمومی»، خانواده‌های نیروهای پیشین می‌گویند که این عفو در عمل رعایت نمی‌شود و بسیاری از نظامیان سابق پس از بازداشت، یا ناپدید شده‌اند یا جسدشان بعدتر پیدا شده است.

دیدگاه تحلیلی آگاه:

پرونده‌ی ناپدیدشدن محمدالله کوهستانی، نمادی از تداوم فضای ترس و بی‌اعتمادی در افغانستان پس از تسلط طالبان است. هرچند طالبان در سطح بین‌المللی تلاش دارند چهره‌ای “آشتی‌جو” و “مسئول” از خود نشان دهند، اما آمار بازداشت‌ها و ناپدیدسازی‌های اجباری، خلاف این تصویر را نشان می‌دهد.

تحلیل‌گران معتقدند که هدف اصلی طالبان از بازداشت‌های نظامیان پیشین، حذف تدریجی ساختارهای مقاومت بالقوه و ایجاد رعب در میان جوامع محلی است.

به باور کارشناسان حقوق بشر، بی‌پاسخ ماندن چنین مواردی، هم به گسترش فرهنگ معافیت از مجازات می‌انجامد و هم مانع شکل‌گیری هرگونه روند آشتی ملی می‌شود. در نبود دستگاه قضایی مستقل و نظارت بین‌المللی، خانواده‌های قربانیان هیچ راهی برای دادخواهی ندارند.

افغانستان در ماه‌های اخیر شاهد افزایش هم‌زمان فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی بوده است. در چنین فضایی، هر مورد ناپدیدشدن یا بازداشت خودسرانه، نه‌تنها نقض حقوق بشر، بلکه نشانه‌ای از بحران عمیق اعتماد میان جامعه و حاکمیت است.