«غارت»؛ روایت آثار تاریخی افغانستان که از کشور خارج شدند
بخشی از تاریخ افغانستان امروز در خارج از این کشور نگهداری میشود؛ آثاری که در سالهای جنگ و ناامنی از افغانستان خارج شده و اکنون در موزیمها و مجموعههای خصوصی و عمومی در نقاط مختلف جهان پراکندهاند.
مستند «غارت» ساخته عایشه جمال، فیلمساز افغان-کانادایی، سرگذشت بخشی از این آثار و چگونگی خروج آنان از افغانستان را روایت میکند.
ساخت این مستند نزدیک به سهونیم سال زمان برده است.
عایشه جمال میگوید هدفش از ساخت این فیلم، معرفی تاریخ و فرهنگ افغانستان و نشاندادن سرنوشت آثاری بوده که بخشی از گذشته این کشور را در خود دارند.
یکی از محورهای اصلی این مستند، مرمرهای غزنی است؛ قطعات سنگی نقشداری که به کاخ سلطان مسعود سوم غزنوی مربوط میشوند.
بخشی از این آثار در سالهای گذشته از افغانستان خارج شده و اکنون در موزیمهای مختلف جهان نگهداری میشوند.
«غارت» تلاش میکند سرگذشت این آثار را دنبال کند و به این پرسش بپردازد که این میراث چگونه از افغانستان خارج شده و آیا امکان بازگرداندن آنها به کشور وجود دارد.
این مستند در جشنواره فیلمهای جنوب آسیا در ایالت مریلند امریکا نیز به نمایش درآمد و شماری از شهروندان افغانستان در این برنامه حضور داشتند.
کاوون کاکر، حقوقدان، میگوید آثار تاریخی افغانستان متعلق به مردم این کشور است و خروج گسترده این آثار، بخشی از تاریخ و هویت فرهنگی افغانستان را در معرض فراموشی قرار داده است.
مستند «غارت» در کنار روایت سرنوشت آثار تاریخی، تلاش میکند تصویری متفاوت از افغانستان ارائه کند؛ کشوری با پیشینه چند هزار ساله و میراث فرهنگی گسترده که تاریخ آن تنها به جنگ و بحرانهای معاصر محدود نمیشود.
پیش از این نیز مستندها و فیلمهای متعددی درباره میراث فرهنگی افغانستان، از جمله مجسمههای بودای بامیان و محوطه باستانی مس عینک، ساخته شده است.
اما «غارت» با تمرکز بر مرمرهای غزنی و مسیر خروج آثار تاریخی افغانستان، توجه تازهای را به مسئله قاچاق و پراکندگی میراث فرهنگی این کشور در جهان جلب کرده است.
