افغانستان امروز: از بحران انسانی تا فشار طالبان و تهدیدهای منطقهای
گزارش روز – ۳۰ عقرب ۱۴۰۴ / ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵
در افغانستان، بحرانهای انسانی، امنیتی و رسانهای هر روز بیشتر خود را نشان میدهند. روز جمعه، ۳۰ عقرب، گزارشها از وضعیت خطرناک کودکان، فشار طالبان بر نظامیان پیشین و رسانهها، و چالشهای اقتصادی و سیاسی حکایت دارند.
تیم داوطلبان سازمان ملل هشدار داده است که ۱۲.۹ میلیون کودک افغان در معرض بیماریهای واگیردار مانند سرخکان و اسهال قرار دارند و نیاز فوری به مراقبتهای صحی دارند. سازمان بهداشت جهانی بیش از ۵۵ هزار مورد مشکوک سرخکان را ثبت کرده و بیش از ۳۵۰ نفر جان خود را از دست دادهاند، اغلب کودکان. صندوق کودکان سازمان ملل نیز بیش از ۱۰۰ هزار مورد اسهال حاد آبکی ثبت کرده که بیش از نیمی از مبتلایان را کودکان زیر پنج سال تشکیل میدهند.
در کنار بحرانهای بهداشتی، فشار طالبان بر نظامیان پیشین و خانوادههای آنان شدت گرفته است. منابع محلی از ولایت سرپل گزارش دادهاند که ساتنمن پیشین نورمحمد بیش از ۱۵ روز است بازداشت و به شدت شکنجه میشود. در ولایت ارزگان، طالبان طی سه روز گذشته سه بار بر خانه جنرال مطیعالله، فرمانده پیشین پولیس، یورش برده و پسران او را بازداشت کردهاند. همچنین در ولسوالی راغ، یک معدنکار محلی به دست طالبان به قتل رسید و مردم منطقه نسبت به غارت معادن و پیامدهای زیستمحیطی آن هشدار دادند.
رسانهها نیز تحت فشار شدید طالبان قرار دارند. مرکز آزادی بیان گزارش داده که طی یک سال گذشته ۱۵ تلویزیون مسدود شده و محدودیتها در ۲۳ ولایت اعمال شده است. زنان خبرنگار مجبور به استفاده از ماسک، انتشار برنامههای سیاسی و موسیقی محدود شده و ۲۳ دستورالعمل محدودکننده برای رسانهها صادر شده است. به گفته مرکز، رسانههای تصویری اکنون آخرین نفسهای خود را میکشند.
در حوزه سیاست خارجی و اقتصادی، طالبان تلاش میکنند روابط اقتصادی را با کشورهای منطقه گسترش دهند. وزیر صنعت و تجارت طالبان، نورالدین عزیزی، در دیدار با مقامات هندی توافق کردند اتشههای تجارتی ویژه در سفارتها تعیین کنند و مشوقهایی برای سرمایهگذاری ارائه شد. همچنین پروازهای باربری میان دو کشور فعال شده است. اما در سوی دیگر، پاکستان مرزهای خود را بسته و طالبان را مسئول تهدیدهای فرامرزی و اختلال در تجارت دوجانبه دانسته است.
در عرصه بینالمللی، افغان ایواک هشدار داده است که سیاستهای تازه امریکا در خصوص پناهجویان افغان و توقف روند پیوستن خانوادههای آنان، جان هزاران افغان را در معرض خطر قرار میدهد. در مقابل، سناتور جیم ریش از جمهوریخواهان امریکا طرح «هیچ پول مالیهدهندگان برای تروریستان» را پیگیری میکند تا کمکهای مالیاتی به طالبان و گروههای تروریستی نرسد.
افغانستان امروز، میان بحران انسانی، فشارهای امنیتی، محدودیت رسانهای و تنشهای منطقهای گرفتار شده است؛ روندی که نیازمند توجه فوری جامعه بینالمللی و حمایت هدفمند برای مردم آسیبپذیر کشور است.
