«دکترا به فرمان طالبان»؛ مدرکفروشی در لباس تحصیلات عالی
منابع به آگاه میگویند نهادی وابسته به وزارت تحصیلات عالی طالبان، به اعضای این گروه سند دکترا میدهد؛ نهادی که هم استاد تعیین میکند، هم عقاید را میسنجد و هم منتقدان را از دانشگاهها حذف میکند.
خبرگزاری آگاه
منابع روز پنجشنبه، ۹ دلو، به خبرگزاری آگاه تأیید کردهاند نهادی به نام «جامعه عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه» که وابسته به وزارت تحصیلات عالی طالبان است، به اعضای این گروه سند دکترا توزیع میکند.
به گفته منابع، این نهاد علاوه بر صدور اسناد تحصیلی در مقطع دکترا، مسئول تعیین استادان شرعیات در نهادهای تحصیلی است و ارزیابی عقاید استادان و حتی برکناری آنان نیز توسط همین نهاد انجام میشود.
این مرکز دارای بخشهای آموزشی، کتابخانه و مکان تدریس برای طلاب موسوم به «فاضلان» است. یک تصدیقنامه بهدستآمده نشان میدهد یکی از شاگردان پس از ختم چهار سمستر در بخش «افتاء و قضاء»، در صدد نوشتن رساله دکترای خود است.
تا کنون روشن نیست که این نهاد بر اساس کدام معیارهای علمی و اکادمیک، سند دکترا صادر میکند.
پیش از این نیز گزارشهایی درباره توزیع سند ماستری به جنگجویان طالبان پس از گذراندن یک دوره آموزشی منتشر شده بود؛ اقدامی که اعتراض گسترده استادان و دانشگاهیان را در پی داشت.
تحلیل آگاه | دانشگاه یا کارخانه اطاعت؟
آنچه طالبان امروز به نام تحصیلات عالی پیش میبرند، در واقع پروژهای سیاسی برای مهار فکر و مشروعیتسازی ایدئولوژیک است. وقتی یک نهاد همزمان نقش «استاد»، «داور عقیده» و «صادرکننده مدرک» را بازی میکند، دیگر با دانشگاه سروکار نداریم؛ با یک دستگاه کنترلی مواجهایم.
در نظامهای معتبر آموزشی، دکترا نتیجه سالها پژوهش، داوری علمی و تولید دانش است. اما در الگوی طالبان، وفاداری جای شایستگی را گرفته و اطاعت جای نقد را.
این روند نهتنها استقلال دانشگاهها را نابود میکند، بلکه اعتبار علمی افغانستان را در سطح منطقه و جهان به صفر نزدیک میسازد. نسل جوان کشور در حال دریافت مدارکی است که نه پشتوانه علمی دارد و نه در بازار کار و مراکز بینالمللی اعتباری خواهد داشت.
طالبان میتوانند ساختار بسازند، اما نمیتوانند روح دانشگاه را مهار کنند. دانشگاه با پرسش زنده است، نه با تسلیم.
