ترامپ: «ایران در حال مذاکره است»؛ واشنگتن همزمان تهدید به اعزام ناوگان بزرگ نظامی کرد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز شنبه در مصاحبه با فاکسنیوز گفت ایران در حال مذاکره است و «خواهیم دید چه اتفاقی میافتد». همزمان، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران از پیشرفت شکلگیری ساختار مذاکرات خبر داد و تهران اعلام کرد آماده بازگشت به میز مذاکرات هستهای است، اما تاکید کرد برنامه موشکی خود را مذاکره نخواهد کرد.
خبرگزاری آگاه:
ترامپ در این مصاحبه گفت: «آخرین باری که مذاکره کردند، مجبور شدیم سایتهای هستهای آنها را از بین ببریم.» وی در پاسخ به سوالی درباره آگاهی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از اقدامات احتمالی امریکا افزود: «ما نمیتوانیم نقشه را به آنها بگوییم.»
رئیسجمهور امریکا همچنین از اعزام یک ناوگان بزرگ به منطقه خبر داد و گفت این ناوگان «بزرگتر از آنچه که در ونزوئلا داشتیم» است و هنوز هم در آمادهباش قرار دارد.
از سوی دیگر، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در شبکه اجتماعی اکس نوشت که «شکلگیری ساختاری برای مذاکرات در حال پیشرفت است.» وزیر خارجه ایران نیز در نشست خبری در ترکیه گفت تهران آماده بازگشت به میز مذاکرات هستهای است، اما عباس عراقچی تصریح کرد که جمهوری اسلامی هرگز بر سر برنامه موشکی خود مذاکره نخواهد کرد.
ترامپ نیز پیشتر تاکید کرده بود که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای در اولویت امریکا است و افزود: «امیدوارم ایران هرچه سریعتر پای میز مذاکره بیاید و بر سر یک توافق عادلانه و منصفانه مذاکره کند.» او هشدار داد که «زمان در حال از دست رفتن است و موضوع کاملاً فوری است.»
تحلیل آگاه:
این اظهارات نشان میدهد واشنگتن همزمان از دو ابزار فشار استفاده میکند: دیپلماسی و تهدید نظامی. موضع ایران نیز ترکیبی از انعطاف محدود در مذاکرات هستهای و مقاومت سخت در موضوع برنامه موشکی است. از منظر استراتژیک، این وضعیت یک معادله پیچیده ایجاد کرده است؛ هرگونه فشار نظامی یا تحریک رسانهای ممکن است مذاکرات را به عقب برگرداند، اما تعلل نیز برای امریکا و متحدانش خطرناک است.
اعزام ناوگان بزرگ امریکا به منطقه، در کنار هشدارهای ترامپ، هدفی دوگانه دارد: هم فشار بر ایران برای نشستن پای میز مذاکره و هم ارسال پیام به کشورهای منطقه که واشنگتن آماده استفاده از گزینههای نظامی است. از سوی دیگر، ایران با تاکید بر مذاکرات محدود هستهای و حفظ برنامه موشکی، نشان میدهد که استراتژی بازدارندگی خود را بدون عقبنشینی از اصول کلیدی دنبال میکند.
این وضعیت میتواند پیامدهای منطقهای گستردهای داشته باشد: افزایش تنش در خلیج فارس، رقابت میان قدرتهای منطقهای و جهانی، و حتی احتمال بازگشت بحرانهای امنیتی به جنوب آسیا. تجربه گذشته نشان داده است که فشار نظامی یا تهدید رسانهای در کوتاهمدت ممکن است نتیجه مطلوب ندهد و خطرات انسانی و اقتصادی زیادی به همراه دارد.
در نهایت، این تعادل شکننده میان مذاکره و تهدید، آزمونی است برای سیاست خارجی امریکا و جمهوری اسلامی و همچنین برای کشورهای همسایه که در صورت تشدید تنش، مستقیم با پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن مواجه خواهند شد.
