از حمله مکرون به ترامپ تا هشدار گوترش؛ خاورمیانه در آستانه یک بحران بزرگتر
همزمان با تشدید جنگ در خاورمیانه، موجی از واکنشهای سیاسی و امنیتی از اروپا تا آسیا شکل گرفته است؛ از انتقاد تند فرانسه از سیاستهای واشنگتن گرفته تا هشدار سازمان ملل درباره خطر یک جنگ فراگیر.
خبرگزاری آگاه:
• رئیسجمهور فرانسه، امانوئل مکرون، با انتقاد از دونالد ترامپ گفته است که ایجاد «شک و تردید روزانه» درباره تعهد آمریکا به ناتو، این ائتلاف را تضعیف میکند. این اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ ناتو را «ببر کاغذی» خواند و احتمال خروج آمریکا را مطرح کرد.
• ایران در حال تدوین یک پروتکل جدید با عمان برای نظارت بر ترافیک در تنگه هرمز است. به گفته کاظم غریبآبادی، این طرح میتواند نظام تازهای برای عبور و مرور کشتیها در این مسیر حیاتی ایجاد کند.
• دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، هشدار داده است که درگیریهای جاری ممکن است به یک جنگ گستردهتر تبدیل شود. او تأکید کرده: «ما در آستانه یک جنگ وسیع هستیم که پیامدهای جهانی خواهد داشت.»
• بازارهای والاستریت پس از نوسانات شدید، با نشانههایی از احتمال بازگشایی تنگه هرمز تا حدی آرام شدند. همزمان، بریتانیا از گفتوگوی حدود ۴۰ کشور برای اقدام مشترک جهت بازگشایی این مسیر خبر داده است.
• رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که حملات آمریکا و اسرائیل یک پل در کرج، نزدیک تهران را هدف قرار داده که در نتیجه آن دستکم دو غیرنظامی کشته شدهاند.
• دولت آرژانتین یک دیپلمات ارشد ایرانی، محسن تهرانی، را «عنصر نامطلوب» اعلام و از کشور اخراج کرده است.
• وزیر دفاع اسرائیل، اسرائیل کاتز، به نعیم قاسم هشدار داده که در صورت ادامه حملات، «بهای بسیار سنگینی» خواهد پرداخت.
• آلمان و چین هر دو خواستار تأمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز شدهاند و تأکید کردهاند که هیچ کشوری نباید این مسیر را بهتنهایی کنترل کند.
• نخستوزیر لبنان، نواف سلام، گفته است که هیچ چشمانداز روشنی برای پایان جنگ وجود ندارد و کشورش متعهد به تلاش برای توقف آن است.
• اتریش درخواستهای آمریکا برای عبور پروازهای نظامی از حریم هوایی خود را رد کرده و گفته است در جنگها بیطرف باقی میماند.
• دادستانهای پولند تحقیق درباره زخمی شدن یک نیروی صلحبان این کشور در لبنان را آغاز کردهاند.
• فیلیپین اعلام کرده که پس از گفتوگوی دیپلماتیک با ایران، عبور امن محمولههای نفتی از تنگه هرمز تضمین شده است. این تماس میان وزیر خارجه این کشور و عباس عراقچی انجام شده است.
• حملات اخیر به تهران به یک مرکز صحی مهم، انستیتوت پاستور ایران، خسارات جدی وارد کرده است؛ مرکزی که به گفته مقامهای ایرانی، نقشی کلیدی در سلامت عمومی دارد.
تحلیل آگاه
مجموع این تحولات نشان میدهد که جنگ ایران دیگر صرفاً یک درگیری نظامی نیست، بلکه به یک بحران چندلایه ژئوپولیتیک تبدیل شده است؛ بحرانی که همزمان بازارهای جهانی، امنیت انرژی، و انسجام سیاسی غرب را تحت تأثیر قرار داده است.
از یکسو، تلاشها برای مدیریت تنگه هرمز نشاندهنده اهمیت حیاتی این مسیر است، و از سوی دیگر، اختلافات درونغربی—بهویژه میان آمریکا و اروپا—نشانهای از تغییر موازنههای سنتی قدرت به شمار میرود.
