«باید جدی باشید»: ماکرون از پیامهای متناقض ترامپ درباره ناتو و ایران انتقاد کرد
رئیسجمهور فرانسه در جریان سفر به کوریای جنوبی از اتحاد فراآتلانتیک دفاع کرده و خواهان بازگشت به صلح شد
نویسنده: جان هنلی
منبع: روزنامهٔ گاردین
پنجشنبه، ۲ اپریل ۲۰۲۶ مطابق ۱۳ حمل ۱۴۰۵
——————————-
امانوئل ماکرون با لحنی تند از اظهارات ناپایدار و غالباً متناقض دونالد ترامپ در مورد جنگ ایران و ناتو انتقاد کرده و گفته است که اگر «میخواهید جدی باشید»، بهتر است هر روز سخنان متفاوت مطرح نکنید.
رئیسجمهور فرانسه روز پنجشنبه در جریان یک سفر رسمی به کوریای جنوبی اظهار داشت: «سخن بسیار زیاد است… و همهچیز پراکنده و بینظم به نظر میرسد. ما همه به ثبات، آرامش و بازگشت به صلح نیاز داریم—این یک نمایش نیست!»
ماکرون افزود: «باید جدی باشید. وقتی میخواهید جدی باشید، هر روز خلاف آنچه را که روز پیش گفتهاید، بیان نمیکنید. و شاید هم لازم نباشد هر روز سخن بگویید.»
وی همچنان با قاطعیت از ناتو دفاع کرده و ترامپ را متهم نمود که با اظهارات مکرر خود، که تعهد ایالات متحده امریکا به ادامه عضویت در این پیمان را زیر پرسش میبرد، اتحاد دفاعی فراآتلانتیک را تضعیف کرده است.
او گفت: «به باور من، سازمانها و اتحادهایی مانند ناتو با آنچه گفته نمیشود تعریف میگردند—یعنی اعتمادی که بنیاد آنها را تشکیل میدهد. اگر هر روز در مورد تعهد خود تردید ایجاد کنید، در واقع جوهره آن را از میان میبرید.»
این اظهارات در پی پیامهای متناقضی مطرح میشود که در جریان هفته جاری از سوی رئیسجمهور امریکا و سایر مقامهای واشنگتن درباره پیشرفت جنگ، عدم حمایت رهبران اروپایی از آن، و حتی احتمال خروج امریکا از ناتو منتشر شده است.
ترامپ در سخنان گوناگون خود اظهار داشته است که جنگ تقریباً پیروز شده و امریکا به حمایت متحدانش نیاز ندارد؛ در عین حال گفته است که انتظار دارد متحدان در عملیات نظامی امریکا سهم بگیرند؛ و نیز پیشنهاد کرده است که آنان بهگونه مستقل عمل کرده و «بروند و نفت خود را» از تنگه هرمز به دست آورند.
وی همچنین این هفته در یک ناهار خصوصی در کاخ سفید اظهار داشت که ناتو «با ما بسیار بد رفتار کرده است» و «اگر روزی به آن نیاز پیدا کنیم، باز هم با ما بد رفتار خواهد کرد». او در گفتوگو با خبرگزاری رویترز گفت که «کاملاً و بدون تردید» در حال بررسی خروج از این پیمان است.
ترامپ در مصاحبه با روزنامه دیلی تلگراف خروج امریکا را «فراتر از حد بررسی» توصیف کرده و این سازمان را «ببری کاغذی» خوانده است. وی در موارد دیگر نیز از بیمیلی این اتحاد دفاعی برای حمایت از جنگ یکماهه انتقاد کرده و اعضای آن را «ترسو» نامیده است.
مارکو روبیو نیز در این هفته اشاره کرده است که امریکا بررسی خواهد کرد که آیا این اتحاد هنوز در خدمت منافع آن کشور هست یا خیر، در حالیکه پیت هگست از تأیید این موضوع که امریکا در صورت حمله از متحدان ناتو دفاع خواهد کرد، خودداری نموده است.
قرار است مارک روته در هفته آینده به واشنگتن سفر کند تا روابط را ترمیم نماید. سایر رهبران اروپایی نیز از این اتحاد دفاع کردهاند، از جمله کیر استارمر که آن را «مؤثرترین اتحاد نظامی در تاریخ جهان» توصیف کرده است.
دو سناتور امریکایی، میچ مککانل و کریس کونز، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که سنای امریکا «به حمایت از این اتحاد بهخاطر صلح و امنیتی که برای امریکا، اروپا و جهان فراهم میکند ادامه خواهد داد».
در حالیکه ترامپ در سخنرانی شام چهارشنبه خود اشارهای به ناتو نکرد، اظهارات مکرر مقامهای واشنگتن روابط فراآتلانتیک را که پیشتر نیز در پی تلاش امریکا برای تصاحب گرینلند در ماه فبروری آسیب دیده بود، بیش از پیش تیره ساخته است.
نخستوزیر پولند، دونالد توسک، اظهار داشت که تهدیدهای مکرر ترامپ برای خروج از ناتو، همراه با احتمال یک بحران «بسیار بزرگ» انرژی در اروپا، همه به یک «نقشه رؤیایی» برای رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، شباهت دارد.
دیپلماتهای اتحادیه اروپا گفتهاند که حملات فزاینده ترامپ بر ناتو «چیز تازهای نیست» و بیشتر بازتاب «دشواری وضعیتی است که خود را در آن قرار داده است». یکی از مقامها گفت که آنان زمانی نگران خواهند شد «که اقدامات رسمی آغاز گردد».
کانگرس امریکا در سال ۲۰۲۳ قانونی را تصویب کرده است که هر رئیسجمهور را از خروج یکجانبه از ناتو بدون تأیید کانگرس منع میکند. بند دفاع جمعی ناتو اعضا را ملزم میسازد که در صورت حمله به یکی، واکنش نشان دهند، اما به معنای حمایت از عملیات تهاجمی یکجانبه نیست.
بسیاری از رهبران اتحادیه اروپا تحت فشار سیاسی ناشی از این جنگ قرار دارند؛ جنگی که در اروپا بهشدت نامحبوب بوده و پس از آنکه ایران عملاً تنگه هرمز—مسیر انتقال حدود یکپنجم نفت جهان—را مسدود ساخت، باعث افزایش بهای انرژی و تورم شده است.
ترامپ روز چهارشنبه گفت که ممکن است جنگ را بدون توافق پایان دهد و به کشورهایی که به انتقال سوخت از این تنگه وابستهاند توصیه کرد که «خودشان آن را به دست آورند». کشورهای اروپایی و دیگر دولتها گفتهاند که تنها در صورت برقراری آتشبس برای تأمین امنیت این مسیر همکاری خواهند کرد.
با افزایش فشارها، حدود ۴۰ کشور روز پنجشنبه در گفتوگوهای آنلاین راههای احیای آزادی کشتیرانی در این آبراه را بررسی کردند. بریتانیا که برگزارکننده این نشست بود، اعلام کرد که تمرکز این مذاکرات بر ابزارهای دیپلماتیک و اقتصادی بوده است.
فرانسه اعلام کرد که این روند چندمرحلهای خواهد بود و تا زمانی که درگیریها کاهش نیابد یا پایان نیابد، آغاز نخواهد شد. ماکرون گفت: «این کار تنها با مشورت با ایران امکانپذیر است»، و افزود که پاریس عملیات نظامی برای بازگشایی تنگه را «غیرواقعبینانه» میداند.
ماکرون همچنین اظهارات تمسخرآمیز ترامپ درباره زندگی زناشویی وی را «نه مؤدبانه و نه در شأن» دانست و گفت که «ارزش پاسخگویی ندارد». او همچنین تأکید کرد که حملات امریکا و اسرائیل مشکل برنامه هستهای تهران را حل نخواهد کرد.
او گفت: «اقدام نظامی هدفمند، حتی برای چند هفته، نمیتواند مشکل هستهای را در درازمدت حل کند. اگر چارچوبی برای مذاکرات دیپلماتیک و فنی وجود نداشته باشد، وضعیت ممکن است در چند ماه دوباره وخیم گردد.»
نیروهای مسلح ایران نیز روز پنجشنبه در واکنش به اظهارات ترامپ هشدار دادند که حملات «شدیدتر، گستردهتر و ویرانکنندهتر» علیه امریکا و اسرائیل انجام خواهد شد.
ابراهیم ذوالفقاری در بیانیهای اعلام کرد که جنگ تا «پشیمانی دائمی و تسلیم دشمنان ایران» ادامه خواهد یافت.
ترامپ در سخنرانی خود گفت که امریکا «بسیار نزدیک» به تحقق اهدافش است، اما در صورت عدم توافق، حملات تشدید خواهد شد و ایران «به عصر حجر بازگردانده خواهد شد».
اسماعیل بقایی نیز اعلام کرد که پیامهایی از طریق میانجیها، از جمله پاکستان، دریافت شده، اما هیچ مذاکره مستقیمی با امریکا وجود ندارد.
