کمیسیون اروپا اعلام کرده است که هیچ نشست رسمی یا دعوتنامهای برای مقامهای طالبان در بروکسل در کار نیست، اما تماسهای فنی با هدف هماهنگی درباره بازگرداندن برخی مهاجران افغان همچنان ادامه دارد.
خبرگزاری آگاه:
مارکس لامرت، سخنگوی کمیسیون اروپا، در یک نشست خبری تأکید کرده است که این نهاد برگزاری هرگونه نشست رسمی با طالبان در بروکسل یا ارسال دعوتنامه به نمایندگان این گروه را تأیید نمیکند.
با این حال، او گفته است که تماسها با مقامهای طالبان در سطح فنی از ماه اکتبر سال گذشته تاکنون ادامه داشته و محور اصلی این گفتوگوها، بازگرداندن افرادی است که از نگاه کشورهای عضو اتحادیه اروپا «تهدید امنیتی» محسوب میشوند.
لامرت به نامه مشترک ۲۰ کشور عضو اتحادیه اروپا اشاره کرده که در آن از کمیسیون اروپا و نهادهای مربوط خواسته شده بود برای هماهنگی روند بازگرداندن مهاجرانی که حق اقامت در اتحادیه اروپا ندارند، گفتوگوهای فنی با طالبان ادامه یابد.
او همچنین یادآور شد که اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، پیشتر بر ضرورت یک رویکرد «هماهنگ و جامع» در قبال بازگرداندن افراد به افغانستان تأکید کرده بود.
به گفته سخنگوی کمیسیون اروپا، تصمیم درباره اخراج یا بازگرداندن مهاجران، در نهایت بهگونه فردی از سوی کشورهای عضو گرفته میشود و این روند باید پس از بررسی دقیق پروندهها، بهویژه درخواستهای پناهندگی، انجام شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر گزارشهایی درباره احتمال دعوت از هیئتی از طالبان به بروکسل منتشر شده بود؛ موضوعی که واکنشهای گستردهای در محافل سیاسی و حقوق بشری برانگیخت. شماری از فعالان حقوق زن نیز در نامهای به اتحادیه اروپا خواستار لغو هرگونه تعامل مستقیم سیاسی با طالبان شدهاند.
تحلیل آگاه:
موضع اخیر کمیسیون اروپا نشان میدهد که بروکسل در تلاش است میان دو فشار متضاد تعادل برقرار کند: از یکسو نگرانیهای امنیتی و مهاجرتی کشورهای عضو، و از سوی دیگر حساسیتهای سیاسی و حقوق بشری نسبت به طالبان.
تفکیک میان «تماس فنی» و «تعامل سیاسی رسمی» در عمل یک مرز دیپلماتیک مهم است. اروپا با این رویکرد میکوشد بدون بهرسمیت شناختن طالبان، برخی مسائل عملی مانند بازگرداندن مهاجران را مدیریت کند؛ رویکردی که در سالهای اخیر در سیاست مهاجرتی اروپا بهطور تدریجی پررنگتر شده است.
اما این مدل تعامل، از دید منتقدان، یک تناقض جدی ایجاد میکند: از یکسو عدم مشروعیت سیاسی طالبان اعلام میشود و از سوی دیگر، در سطح اجرایی و فنی با همان ساختار همکاری صورت میگیرد. همین دوگانگی، بحثهای گستردهای را درباره «نرمالسازی تدریجی» روابط با طالبان در محافل حقوق بشری برانگیخته است.
در مجموع، سیاست اروپا در قبال افغانستان در یک وضعیت میانی قرار دارد؛ نه قطع کامل ارتباط و نه بهرسمیتشناسی. این وضعیت، بیشتر شبیه مدیریت بحران است تا حل آن، و تا زمانی که وضعیت سیاسی افغانستان تغییر نکند، این رویکرد احتمالاً ادامه خواهد داشت.
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری