سازمان ملل هشدار داد: موج بازگشتها مدیریتنشده و بحرانزا است
سازمان ملل متحد با ابراز نگرانی از افزایش چهار برابری اخراج اجباری مهاجران افغان از ایران، هشدار داد که این کشور زیر فشار سنگینی برای پذیرش جمعیت بازگشتی قرار گرفته و ظرفیت لازم برای مدیریت این بحران را ندارد. بیثباتی منطقهای و حملات اخیر، موج بازگشت مهاجران افغان را بهشدت افزایش داده و وضعیت آنان را به بحرانی انسانی تبدیل کرده است.
خبرگزاری آگاه:
دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان روز دوشنبه، ۹ سرطان، در بیانیهای اعلام کرد که نزدیک به ۹۹ درصد مهاجران افغان بازگشتی از ایران بدون مدارک قانونی بوده و ۷۰ درصد از آنان به اجبار اخراج شدهاند.
بر اساس گزارش سازمان ملل، پس از حمله اسرائیل و تشدید تنشهای منطقهای، تعداد بازگشتکنندهگان روزانه از حدود پنج هزار نفر به سی هزار نفر افزایش یافته است. عرفات جمال، نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، وضعیت مهاجران را بسیار هشداردهنده توصیف کرد و گفت: «این افراد با اتوبوسهایی وارد کشور میشوند که گاهی پنج اتوبوس همزمان حرکت میکنند. خانوادهها و افراد دیگر پیاده میشوند، اما کاملاً گیج، سردرگم، خسته و گرسنهاند.»
سازمان ملل تاکید کرده است که برای رسیدگی به نیازهای اساسی این جمعیت بازگشتی، بیش از ۲.۴۲ میلیارد دالر نیاز است؛ اما تاکنون تنها ۲۲.۲ درصد از این بودجه تامین شده است.
ایران با افزایش چهار برابری روند اخراج مهاجران افغان، موجی از نگرانیها را در سطح بینالمللی و در میان سازمانهای حقوق بشری برانگیخته است. وضعیت پیچیده مهاجران افغان و بیثباتی امنیتی در کشور سبب شده است که نیاز به حمایتهای فوری انسانی و برنامههای مدیریت بازگشت بیش از پیش احساس شود.
تحلیل آگاه:
افزایش اجباری بازگشت مهاجران افغان از ایران به شدت وضعیت انسانی در افغانستان را وخیمتر کرده است. با توجه به اینکه بیشتر بازگشتکنندهگان بدون مدارک قانونی هستند، این موج ناگهانی فشار مضاعفی بر نظامهای رفاهی، امنیتی و اقتصادی افغانستان وارد میآورد که از پیش نیز شکننده است.
این روند اخراج اجباری، بدون برنامهریزی و هماهنگی بینالمللی، میتواند باعث افزایش آسیبپذیری مهاجران، بیخانمانی و فقر در میان آنان شود. همچنین، ظرفیت محدود دولت افغانستان برای پذیرش و اسکان بازگشتکنندهگان، چالشهای جدیدی در مسیر ثبات و توسعه کشور ایجاد میکند.
از سوی دیگر، این وضعیت زنگ هشداری برای جامعه جهانی است که باید نه تنها به تامین منابع مالی برای کمک به مهاجران و بازگشتکنندگان، بلکه به یافتن راهحلهای سیاسی و انسانی برای بحران مهاجرت توجه ویژهای داشته باشد.
ایران نیز به عنوان کشور میزبان، مسئولیت دارد تا با احترام به حقوق مهاجران و همکاری با سازمانهای بینالمللی، شرایط بازگشت امن و با کرامت را فراهم کند.
در نهایت، بدون یک رویکرد جامع منطقهای و جهانی برای مدیریت مهاجرت، بحران کنونی میتواند تشدید شود و تبعات انسانی و امنیتی گستردهای برای افغانستان و کشورهای همسایه داشته باشد.
