خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در تازهترین اظهارات خود مدعی شده است که در سراسر افغانستان هیچ گروه یا حرکت سازمانیافتهای علیه این گروه فعال نیست و حتی حملهای بر مواضع امنیتی طالبان نیز صورت نمیگیرد.
به نقل از ویدیویی که از سوی وزارت خارجه طالبان منتشر شده، متقی گفته است: «در هیچ ولایت یا ولسوالی مرکز مخالفان وجود ندارد و حملهای بر فرماندهیهای ما انجام نمیشود.»
این ادعا در حالی مطرح میشود که در گزارشها و بیانیههای گروههای مخالف طالبان، از جمله جبهههای مسلح ضد طالبان، مسئولیت برخی حملات پراکنده در ولایتهای مختلف پذیرفته شده است. با این حال، طالبان همواره این گزارشها را رد کرده یا آن را «تبلیغات رسانهای» عنوان کردهاند.
در کنار این موضعگیری داخلی، متقی در بخش دیگری از سخنانش بر ضرورت «رفتار مسئولانه» در روابط منطقهای، بهویژه با پاکستان، تأکید کرده است. او از دیپلماتها و رسانههای وابسته به طالبان خواسته است در قبال اسلامآباد از اقدامات تحریکآمیز پرهیز کنند.
وزیر خارجه طالبان گفته است که مذاکرات اخیر میان این گروه و پاکستان در ارومچی چین «نتیجه مثبت» داشته و میتواند به کاهش تنشهای مرزی کمک کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که طی ماههای اخیر روابط طالبان و پاکستان با دورههایی از تنش و درگیری مرزی همراه بوده و هر دو طرف یکدیگر را به اقدامات تحریکآمیز متهم کردهاند. در عین حال، پس از گفتوگوهای اخیر، گزارشهایی از کاهش نسبی تنشها منتشر شده است.
کارشناسان سیاسی میگویند تأکید طالبان بر نبود مخالفان داخلی، بیشتر در راستای نمایش ثبات سیاسی و امنیتی مطرح میشود؛ در حالی که گزارشهای مستقل و ادعاهای گروههای رقیب، تصویر متفاوتی از وضعیت امنیتی کشور ارائه میدهد.
در کنار این بحث، موضوع روابط منطقهای طالبان نیز همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی این گروه باقی مانده است؛ بهویژه در شرایطی که تعامل با کشورهای همسایه، برای تثبیت موقعیت سیاسی طالبان اهمیت فزایندهای پیدا کرده است.
تحلیل آگاه | میان «ادعای ثبات کامل» و واقعیتهای پنهان امنیتی
اظهارات اخیر امیرخان متقی درباره نبود کامل مخالفان مسلح در افغانستان، بیش از آنکه یک گزارش میدانی باشد، بهنظر میرسد بخشی از یک روایت سیاسی برای تثبیت تصویر «کنترول سراسری» از سوی طالبان است. این نوع موضعگیریها معمولاً در شرایطی مطرح میشود که حکومتها تلاش دارند مشروعیت امنیتی خود را در سطح داخلی و بیرونی تقویت کنند.
اما در سوی دیگر، گزارشهای پراکنده از حملات گروههای ضد طالبان در برخی ولایتها، هرچند گسترده و ساختاریافته نیست، نشان میدهد که فضای امنیتی کشور بهطور کامل یکدست و بدون چالش نیست. همین شکاف میان روایت رسمی و گزارشهای میدانی، یکی از مهمترین نقاط بحث در ارزیابی وضعیت امنیتی افغانستان امروز است.
از نگاه سیاسی، طالبان تلاش میکند با برجستهسازی «نبود مخالف مسلح»، دو پیام همزمان ارسال کند: نخست به جامعه داخلی که نظم امنیتی برقرار است؛ و دوم به بازیگران منطقهای و بینالمللی که حکومت در کابل با تهدید جدی امنیتی مواجه نیست و بنابراین میتواند شریک قابل پیشبینی در تعاملات سیاسی باشد.
در بخش دوم سخنان متقی، تمرکز بر روابط با پاکستان و اشاره به گفتوگوهای ارومچی چین نیز قابل توجه است. این موضع نشان میدهد که کابل در تلاش است تنشهای مرزی را از مسیر دیپلماسی مدیریت کند، بهویژه در شرایطی که درگیریهای مقطعی با پاکستان در ماههای گذشته هزینههای سیاسی و امنیتی برای هر دو طرف ایجاد کرده است.
با این حال، تجربه روابط طالبان با همسایگان نشان میدهد که کاهش تنشها اغلب شکننده و وابسته به تحولات میدانی است. به همین دلیل، تأکید بر «رفتار مسئولانه رسانهای و دیپلماتیک» بیشتر به معنای مدیریت روایت در دورههای حساس تلقی میشود تا تغییر ساختاری در سیاست خارجی.
در مجموع، تصویر ارائهشده از سوی طالبان درباره ثبات امنیتی و روابط منطقهای، بیشتر یک چارچوب کنترلی بر روایت سیاسی است تا بازتاب کامل واقعیتهای میدانی؛ واقعیتی که همچنان در لایههای مختلف جامعه افغانستان، متکثر و پیچیده باقی مانده است.
