طالبان و «تجارت مرگ»؛ محموله ۵ میلیون دالری متآمفتامین افغانستان در بندر مانیل ضبط شد
کشف یک محموله بزرگ مواد مخدر از نوع متآمفتامین در فیلیپین که در اسناد گمرکی بهنام «سنگ مرمر افغانستان» ثبت شده بود، بار دیگر نام افغانستانِ زیر سلطه طالبان را در مرکز شبکههای جهانی قاچاق مواد مخدر قرار داد؛ شبکههایی که از بیقانونی و فقر تا بنادر بینالمللی امتداد یافتهاند.
خبرگزاری آگاه:
به گزارش خبرگزاری آگاه، مقامهای امنیتی فیلیپین از کشف یک محموله بزرگ مواد مخدر از نوع متآمفتامین خبر دادهاند که منشأ آن افغانستان تحت حاکمیت طالبان عنوان شده است.
وزارت امور داخله فیلیپین روز سهشنبه، ۲۱ دلو/بهمن اعلام کرد که این محموله در بندر بینالمللی مانیل کشف شده و ارزش آن حدود پنج میلیون دالر امریکایی برآورد میشود.
جانویک رمولا، وزیر امور داخله فیلیپین گفته است که این محموله در اسناد رسمی گمرکی بهعنوان «سنگ مرمر افغانستان» ثبت شده بود؛ اما بررسیهای دقیق نشان داد که در داخل بستهها، مواد مخدر صنعتی از نوع متآمفتامین جابهجا شده است.
به گفته مقامهای گمرک و اداره مبارزه با مواد مخدر فیلیپین، در این محموله ۱۳۱ بسته با وزن مجموعی حدود ۴۱ کیلوگرام وجود داشت که بهگونه حرفهای بستهبندی شده بود.
رئیس اداره مبارزه با مواد مخدر فیلیپین تأکید کرده که این نخستین بار نیست که مواد مخدر با منشأ افغانستان وارد این کشور میشود و شبکههای فراملی قاچاق در سالهای اخیر فعالتر شدهاند.
در همین حال، مقامهای تاجیکستانی نیز پیشتر از افزایش قاچاق مواد مخدر از افغانستان نسبت به سال گذشته خبر داده بودند؛ موضوعی که نگرانیهای منطقهای در مورد نقش افغانستانِ تحت حاکمیت طالبان در اقتصاد سیاه مواد مخدر را تشدید کرده است.
طالبان پیش از این بارها مدعی شدهاند که کشت و قاچاق مواد مخدر را مهار کردهاند؛ اما کشفهای پیهم در کشورهای مختلف، این ادعاها را با تردیدهای جدی روبهرو ساخته است.
تحلیل آگاه
کشف متآمفتامین افغانستان در بندر مانیل فقط یک پرونده جنایی نیست؛ این رویداد یک «نشانه سیاسی ـ اقتصادی» از وضعیت امروز افغانستان زیر سلطه طالبان است: کشوری منزوی، بیثبات و درگیر اقتصادهای سیاه.
طالبان از نخستین روزهای بازگشت به قدرت، وعده دادند که کشت و قاچاق مواد مخدر را ریشهکن میکنند. در عمل، اما چیزی که دیده میشود، نه پایان تجارت مواد مخدر، بلکه تغییر مسیرها و نوع مواد است؛ از تریاک و هیروئین سنتی به مواد صنعتی مانند متآمفتامین.
متآمفتامین یا «شیشه»، محصول اقتصاد بحران است؛ اقتصادی که در آن فقر، بیکاری، نبود دولت پاسخگو و فروپاشی ساختارهای رسمی، مردم و شبکهها را به سمت تولید و قاچاق سوق میدهد. در افغانستانِ امروز، دهقان، قاچاقچی، فرمانده محلی و شبکههای منطقهای همه در یک زنجیره قرار گرفتهاند؛ زنجیرهای که از روستاهای فقیر تا بندر مانیل امتداد دارد.
نکته کلیدی اینجاست: قاچاق مواد مخدر بدون نوعی «چشمپوشی قدرت» امکانپذیر نیست. وقتی محمولهای از افغانستان عبور میکند، از چندین ایست بازرسی، مرز و شبکه عبور مینماید. این یعنی یا ساختار کنترلی وجود ندارد، یا ارادهای برای توقف آن نیست.
برای طالبان، مواد مخدر دو کارکرد دارد:
اول، تأمین منابع مالی غیررسمی در شرایط تحریم و انزوای جهانی.
دوم، ابزار کنترل اقتصادی مناطق محروم از راه وابستهسازی مردم به اقتصاد سیاه.
در سطح منطقهای، این وضعیت خطرناک است. کشورهای آسیای مرکزی، جنوبشرق آسیا و حتی شرق دور، بهتدریج با موج تازهای از مواد مخدر افغانستان روبهرو میشوند. افغانستان دیگر فقط تولیدکننده سنتی تریاک نیست؛ حالا به کارخانه تولید مواد مخدر صنعتی بدل شده است.
اما هزینه اصلی این وضعیت را مردم افغانستان میپردازند:
▪ فقر عمیقتر میشود.
▪ جامعه به اقتصاد جنایت وابستهتر میگردد.
▪ تصویر افغانستان در جهان نه بهعنوان یک کشور، بلکه بهعنوان «منبع تهدید» تثبیت میشود.
طالبان اگر واقعاً مدعی حاکمیت و مسئولیتاند، باید بدانند که جهان امروز فقط با شعار قانع نمیشود. تا وقتی که افغانستان در نقشه جهانی مواد مخدر نقش دارد، هیچ کشوری طالبان را شریک مشروع نمیداند.
کشف محموله متآمفتامین در مانیل، یک هشدار است:
افغانستانِ زیر سلطه طالبان، از مسیر سیاست به سمت اقتصاد جنایت حرکت کرده است.
و این مسیر، نه ثبات میآورد، نه مشروعیت؛ فقط انزوا، فشار بیشتر و قربانیان بیشتر.
