مجاهد در نشست کابینه: تاریخ ما نباید با خون و تعصب نوشته شود
وزیر دفاع طالبان در نشست اعضای کابینه این گروه تأکید کرد که عملکرد آنان باید به گونهای باشد که «تاریخی سفید و مایه افتخار» بر جای بگذارند و از خونریزی، تعصب و تنگنظری پرهیز کنند. این سخنان در حالی مطرح میشود که حکومت طالبان با انتقادهای گسترده داخلی و بینالمللی درباره نقض حقوق بشر و محدودیتهای اجتماعی روبهرو است.
خبرگزاری آگاه:
محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، در سخنرانی خود خطاب به اعضای کابینه گفت: «باید تاریخی سفید و مایه افتخار به جا گذاشته شود، نه تاریخی که با رنگ سیاه یا سرخ نوشته شود.»
او تأکید کرد که اختلافها باید کنار گذاشته شود تا کشور دوباره به سوی جنگهای داخلی، اشغال و هرجومرج نرود. به گفته او، روحیه انتقامجویی نباید در نظام طالبان جای داشته باشد و وابستگیهای گذشته افراد یا عضویت آنان در جریانهای پیشین نباید مبنای برخورد قرار گیرد.
مجاهد همچنین گفت در ساختار حکومت طالبان نباید تعصب قومی و زبانی وجود داشته باشد و نگاهها نباید محدود به منافع شخصی، قومی یا قبیلهای باشد. او از حاضران خواست دایره دید خود را وسیعتر کنند و تنها به قدرت و منافع فردی نیندیشند.
وزیر دفاع طالبان از شهروندان خواست برای جلوگیری از خونریزی و تأمین امنیت، با نیروهای این گروه همکاری کنند. او بدون نام بردن از کشور مشخصی مدعی شد برخی کشورها از بیثباتی افغانستان سود میبرند و تأکید کرد که اداره طالبان برای هیچ کشوری تهدید نیست و خواهان روابط سیاسی و اقتصادی بر پایه احترام متقابل است.
این اظهارات در شرایطی بیان میشود که قوانین و سیاستهای حکومت تحت رهبری هبتالله آخندزاده با انتقادهای گسترده داخلی و بینالمللی روبهرو بوده و از سوی بسیاری نهادهای حقوق بشری به عنوان محدودکننده آزادیهای اساسی توصیف شده است.
تحلیل آگاه:
میان شعار وحدت و واقعیت انحصار؛ پیام پنهان سخنان وزیر دفاع طالبان چیست؟
سخنان محمد یعقوب مجاهد در نشست کابینه، بیش از آنکه یک توصیه اخلاقی ساده باشد، نشانهای از نگرانی درونی در ساختار قدرت طالبان است. وقتی وزیر دفاع از «ننوشتن تاریخ با خون و تعصب» سخن میگوید، این پرسش مطرح میشود که آیا در درون حاکمیت، نشانههایی از افراط، تندروی یا اختلاف وجود دارد که چنین هشداری را ضروری کرده است؟
طالبان از زمان بازگشت به قدرت، همواره بر «امنیت سرتاسری» تأکید کردهاند. اما همزمان، محدودیتهای گسترده بر زنان، سرکوب رسانهها، بازداشتهای خودسرانه و حذف نیروهای غیرهمسو از ساختار قدرت، تصویر متفاوتی از این امنیت ارائه داده است. در چنین فضایی، تأکید بر پرهیز از تعصب قومی و انتقامجویی، میتواند تلاشی برای مهار تنشهای داخلی یا پاسخ به انتقادهای فزاینده باشد.
نکته مهم دیگر، مخاطب اصلی این سخنان است: اعضای کابینه طالبان. این نشان میدهد که پیام، پیش از آنکه خطاب به جامعه جهانی باشد، متوجه بدنه قدرت است. هشدار درباره تنگنظری و محدود کردن نگاه به قوم و قبیله، میتواند بازتاب رقابتهای درونگروهی و نگرانی از شکافهای داخلی باشد.
از سوی دیگر، تأکید بر اینکه افغانستان تهدیدی برای هیچ کشوری نیست، بخشی از تلاش طالبان برای کاهش انزوای بینالمللی است. اما تجربه سه سال گذشته نشان داده که صرف اطمینان لفظی، بدون تغییر در سیاستهای داخلی و رعایت معیارهای حقوق بشری، نتوانسته است مشروعیت بینالمللی برای این گروه به همراه بیاورد.
در نهایت، تضاد میان شعار و عمل همچنان پابرجاست. اگر قرار است تاریخ با خون و تعصب نوشته نشود، این امر تنها با سخنرانی تحقق نمییابد؛ بلکه نیازمند اصلاحات واقعی در ساختار قدرت، پایان دادن به انحصار سیاسی و تضمین حقوق برابر برای همه شهروندان است.
